Plus

Het jawoord, zonder de poespas

De mogelijkheid om gratis te trouwen spreekt veel stellen aan. Wie zich nu meldt bij de burgerlijke stand in Amsterdam, kan pas tegen het einde van het jaar terecht.

Een bruidspaar in Amsterdam. Beeld anp
Een bruidspaar in Amsterdam.Beeld anp

Het gratis huwelijk is niet gemaakt voor twijfelaars. Hebben zij tijdens de gebruikelijke ceremonie alle tijd om zich ergens tussen de begroeting door de ambtenaar van de burgerlijke stand en het jawoord te bedenken en uit de voeten te maken, bij de kosteloze trouwpartij is de zaak in een mum van tijd beklonken. Een beetje vlotte ambtenaar handelt de hele plechtigheid af in minder dan tien minuten, zeg maar de tijd die nodig is om een kaastosti te grillen.

Geen toespraak, geen muziek, geen franje, en steevast op het tijdstip van de dag dat normale mensen aan hun eerste kop koffie beginnen. En toch: het loopt storm in de stadsdelen. Wie dit jaar zonder kosten wil trouwen in Amsterdam, zal geduld moeten oefenen. In het stadsdeel Oost zijn alleen in december nog een paar plekken vrij en Centrum, West en Nieuw-West zitten tot november vol. In Zuid en Noord is ruimte vanaf oktober, in Zuidoost vanaf september.

Die lange wachttijd heeft ook te maken met de schaarste aan plekken, vertelt Ruud Sjoerdsma namens de gemeente. "De mogelijkheden om gratis te trouwen zijn beperkt. In Centrum trouwen we twee paren per week, het eerste maandagochtend om negen uur, het tweede om kwart over negen. In de meeste andere stadsdelen worden elke week vier gratis huwelijken gesloten. Bij elkaar gaat het in de hele stad om twintig huwelijken per week."

Somber
Het gratis huwelijk is in alle opzichten een ­sobere aangelegenheid. Het bruidspaar krijgt nog net een hand van de ambtenaar van de burger­lijke stand, maar een toespraak over die bijzondere eerste ontmoeting of de verantwoordelijkheden van het huwelijkse leven zit er niet bij. Ook is er geen voorgesprek om alles naar wens te laten verlopen. "Het gaat om het jawoord," zegt Sjoerdsma. "Verder geen poespas."

null Beeld Chantal van Wessel
Beeld Chantal van Wessel

Amsterdam stelt geen bijzondere voorwaarden voor de sluiting van een gratis huwelijk. Dat is anders in de meeste omliggende gemeenten, waar de mogelijkheid om goedkoop trouwen vaak is verbonden aan voorwaarden zoals inwonerschap en een minimum inkomen. In Amstelveen wordt ook nog eens de eis gesteld dat beide partners Nederlands spreken: de huur van een tolk wil de gemeente niet voor haar rekening nemen. In Amstelveen worden jaarlijks ongeveer vierhonderd huwelijken afgesloten. Amstelveen beschikt met bijvoorbeeld het Cobramuseum over prachtige trouwlocaties, en toch kiezen ook hier veel mensen voor een gratis voltrekking in een van de spreekkamers op het gemeentehuis. "Houden ze meer geld over voor het feest," vermoedt een ambtenaar van de burgerlijke stand die er prat op gaat eens een huwelijk te hebben gesloten in drie minuten.

In Landsmeer is het budgethuwelijk van honderdtachtig euro populair. Af te sluiten op elke ochtend van de week met als ceremoniemeester een medewerker van de afdeling publiekscontacten. Er mogen maximaal veertien mensen van de partij zijn, vermelden de beleidsregels. En, zodat het voor iedereen duidelijk is: "Het geven van een persoonlijke invulling aan de ceremonie, zoals een toespraak, het afspelen van muziek en het verstrooien van rijst of confetti is niet toegestaan." Maar goedkoop is het.

Duur grapje
Want wie in de hoofdstad geen plekje heeft weten te bemachtigen in het rooster voor de gratis huwelijken, moet meteen wel behoorlijk diep in de buidel tasten. Ruim vijfhonderd euro doet een gewone voltrekking met toespraak in de trouwzaal, inclusief de mogelijkheid van confetti en rijst. Dat is bijna het dubbele van het tarief in Amstelveen, dat stellen voor iets meer dan 260 euro in de echt verbindt. Geen wonder dat nogal wat Amsterdammers voor het sluiten van hun huwelijk uitwijken naar de omliggende gemeenten.

Zoals naar de buurgemeente Diemen. Van de vierhonderd huwelijken die daar vorig jaar werden gesloten, kwam meer dan negentig procent voor rekening van Amsterdams trouwringtoerisme, zegt Manuela Lima namens de gemeente. "Het zal mogelijk met de kosten te maken hebben, maar we hebben met Paviljoen Puur in Fort Diemerdam ook een populaire trouwlocatie in de gemeente. En we zijn flexibel: als mensen midden in de nacht willen trouwen, regelen we dat."

Daar hangt dan natuurlijk wel een prijskaartje aan. Met bijna elfhonderd euro voor een huwelijk op vreemde uren, zit Diemen hoog in de boom in vergelijking met andere gemeenten. Dan is Amsterdam plotseling weer buitengewoon aantrekkelijk met zijn 653 euro voor een voltrekking op zondag. Spotgoedkoop zijn de trouwboekjes in de hoofdstad: 4,70 euro, wat zo'n beetje de kostprijs moet zijn. Daarvoor wordt in andere gemeenten tussen de twee en de drie tientjes in rekening gebracht.

Amsterdam hanteert ook speciale tarieven voor de mensen die langdurig in een ziekenhuis of gevangenis verblijven. Zij betalen driehonderd euro voor een huwelijk op locatie. Met als bijkomend voordeel: de door paniek bevangen partner kan geen kant op.

2171 keer betaald

In Amsterdam werden in 2015 naast de ongeveer duizend gratis huwelijken ruim tweeduizend betaalde huwelijken gesloten door de gemeentelijke ambtenaren van de burgerlijke stand. Verreweg de meeste huwelijken werden ­zoals gewoonlijk voltrokken in het populaire stadsdeel Centrum: ruim zevenhonderd. Noord, Oost West en Zuid volgden met elk tussen de tweehonderd en driehonderd huwelijken. Hekkensluiters waren Nieuw-West met iets minder dan twee­honderd huwelijken en Zuidoost met bijna honderdvijftig huwelijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden