'Het is tijd voor een échte discussie over blote borsten'

In de rel over het weghalen van het borstennummer van Folia wordt alleen gepraat over censuur. Maar de echte vraag wordt volgens Lianne Hooijmans niet gesteld: waarom worden blote borsten gezien als aanstootgevend?

Een actievoerder deelt Folia-edities uit op de open dag van de HvA. Beeld Het Parool
Een actievoerder deelt Folia-edities uit op de open dag van de HvA.Beeld Het Parool

Er is een schrijnend gebrek aan ruimte in de media voor de échte discussie over feministische vraagstukken, dat blijkt maar weer uit de Folia-affaire over de bloteborstencover. Een HvA-faculteit vond de foto op de voorkant van het universiteitsblad met de titel 'Gewoon, borsten' te aanstootgevend voor aankomende studenten en hun ouders om ze in de rekken te laten liggen tijdens de open dag.

Folia schreef erover en dat werd snel opgepakt door andere media. Vrijdagavond zat dan ook een kleurrijk gezelschap van mannen aan tafel bij Pauw om te praten over of deze vorm van censuur wel of niet toelaatbaar was op een hogeschool.

Jean Tillie, decaan van de betreffende HvA-faculteit maatschappij en recht, vertegenwoordigde het standpunt dat een open dag, waarop voorlichting moet worden gegeven, zoveel mogelijk moet plaatsvinden in een neutrale context. Folia neemt door de blote borsten op de cover te zetten ontegenzeggelijk een politiek standpunt in en is daardoor niet langer neutraal.

Naakte buste
Altan Erdogan, hoofdredacteur van het universiteitsblad, reageerde daarop dat Folia wel degelijk neutraal is en slechts beschrijft wat er gebeurt door het standpunt van 'die groepering van feministen' weer te geven.

Een korte blik op het artikel in Folia maakt duidelijk dat het gaat om een feminist committee aan het Amsterdam University College dat een Boobie bible samenstelde met borstenfoto's en daarmee dit lichaamsdeel probeert te de­seksualiseren. Folia ging op bezoek tijdens de fotoshoot en interviewde de initiatiefneemsters. Zoals wel vaker gebeurt wanneer vrouwen worden geïnterviewd, wordt uitgebreid ingegaan op bewegingen en lichaamshouding: 'De Française fronst en recht haar rug, een beweging waarbij haar naakte buste meedeint,' beschrijft de redacteur.

Persvrijheid
In zijn hoofdredactioneel commentaar schrijft Erdogan de ideeën van de feministen maar moeilijk te kunnen volgen: 'Hoezo draagt de Boobie bible bij aan de gelijkwaardigheid in de samenleving?', vraagt hij zich af. Door het overtollig gebruik van lichaamsbeschrijving en de aandacht voor randfenomenen in het artikel blijft er inderdaad maar weinig ruimte over voor de inhoud.

De veelbesproken voorpagina. Beeld Folia
De veelbesproken voorpagina.Beeld Folia

Ook bij Pauw werd de vraag waarom borsten eigenlijk als aanstootgevend worden gezien, niet gesteld. Jean Tillie stelde nog dat het gaat om een maatschappelijke beweging rond een bepaald thema 'en daar kun je van alles van vinden'. Wat je er precies van kan vinden, kwam niet aan de orde. Persvrijheid en de autonomie van de instelling daarentegen, onderwerpen die bij de UvA en de HvA vaker punt van discussie zijn geweest, werden uitgebreid behandeld.

Jeroen Pauw probeerde de inhoudelijke feministische discussie misschien nog aan te zwengelen door het seksistisch cliché 'in mijn tijd werd je als student juist gelokt door blote borsten' te bezigen, maar daarop werd alleen schaapachtig gelachen.

Moslims
Tot overmaat van ramp koppelt Erdogan het weghalen van de blaadjes op de open dag aan de achtergrond van de aankomende studenten, die zouden 'bijvoorbeeld, een moslimachtergrond' kunnen hebben. Opvallend, juist omdat in het Folia-artikel feministen aan het woord komen die demonstreerden tegen Geert Wilders' en zijn verzetsspray. Zij beweren dat Wilders verworvenheden van vrouwen misbruikt om moslims in het verdomhoekje te duwen.

In Pauw lijkt echter dezelfde gedachtelijn te worden gevolgd, zeker wanneer de presentator benadrukt dat de HvA ook maar een commerciele instelling is die zoveel mogelijk studenten moet binnenhalen. Het is dus ook niet zozeer de schuld van de HvA dat het zich genoodzaakt voelt de blaadjes uit de rekken te halen, het is de schuld van de moslims.

Mystificatie
Het is jammer dat de initiële discussie, over de seksualisering van borsten in zowel Folia als Pauw niet gevoerd wordt. Deze discussie is namelijk nog steeds heel actueel. De tegenstelling tussen de recente reclamecampagne van Suitsupply, voorzien van sterk geseksualiseerde vrouwenlichamen met vrijwel blote borsten, en de ban van Instagram op alle vrouwentepels schijnt licht op een paradox die de hele westerse samenleving doorsnijdt. Het verbergen van de vrouwenborst, of dat nu is door een bh of het verwijderen van een blaadje uit de rekken, draagt bij aan de mystificatie ervan.

- Beeld -
-Beeld -

Lianne Hooijmans

is commissievoorzitter ­Onderwijs & Financiën van de Centrale Studentenraad van de UvA.

Die mystificatie maakt dat bij Erdogan, zoals hij beschrijft in zijn commentaar, ontblote borsten 'een onbestemde kriebel in de onderbuik oproepen'. De Boobie bible is slechts een poging om een deel van het vrouwelijk lichaam te demystificeren en te deseksualiseren, door het openbaar te maken in een neutrale context.

Erdogan
Tillie valt aan te rekenen dat hij door het verwijderen van het universiteitsblad een bijdrage heeft geleverd aan de seksualisering van de borst. Jeroen Pauw, die zich slaafs onderwerpt aan het dominante discours, is voor de zoveelste maal schuldig aan het wegmoffelen van een feministisch onderwerp.

Maar vooral hoofdredacteur Erdogan moet zich schamen dat hij ongegeneerd, over de rug van feministen en moslims, de HvA ervan beticht zijn persvrijheid te beperken. Dat terwijl hij in zijn blad zelf nauwelijks ingaat op de inhoudelijke problematiek rond de blote borsten en doorlopend seksistisch en irrelevant commentaar levert, zoals: "Folia stuurde, tot verdriet van de meeste mannelijke redacteuren, een vrouw naar de shoot."

Wat de feministen in het Folia-artikel over Geert Wilders zeggen, geldt misschien net zo goed voor Erdogan: "Hij gebruikt vrouwenrechten voor zijn eigen doeleinden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden