Plus

Het is tijd voor de appeloogst bij Heineken

Het is tijd voor de appeloogst bij Heineken. De brouwer beheert via ciderdochter Stassen 150 hectare appelboomgaard. Het is de uitvalsbasis voor een cideroffensief.

'Ciders maken is een kunst. Het is zoeken naar de juist melange, de juiste gisting, de juiste rijping' Beeld Herman Stil
'Ciders maken is een kunst. Het is zoeken naar de juist melange, de juiste gisting, de juiste rijping'Beeld Herman Stil

André Hallet is miljonair. Tenminste, in appels. Hier, even buiten het soezelige Aubel, een dorpje in het Godsdal van de Ardennen pal onder Zuid-Limburg, beheert de Waal op acht hectare circa achtduizend bomen. Met zo'n duizend appels per boom ben je dan al snel miljonair.

Appels kweken is ook een miljonairsbestaan. Jaarlijks 120 uur, schat de vijftiger, is hij bezig met zijn appelboomgaard. Alleen nu, in het oogstseizoen, is hij er zeker twee dagen per week mee zoet. Met twee man worden die acht miljoen appeltjes in anderhalve maand van de bomen geschud en opgeraapt.

Perfect voor de appels
Hallet laat het graag zien, met een ronkend, krabachtig voertuig dat de appels opveegt. Terwijl hij ermee door de glooiende appelgangen dendert, vliegen de grasplaggen door de gaard. "De lange zomer is perfect voor de appels," zegt hij, de pollen van zijn overhemd vegend, "maar desastreus voor het gras."

Het is een wellustige zomer geweest voor appels. Precies op het goede moment, toen de vruchten hun suikers en zuren produceerden, was de zon op z'n warmst. Reden ook dat de oogst nu al bijna drie weken op zich laat wachten, in vergelijking met voorgaande jaren. Het oponthoud loont. Meer appels levert de weldadige zon niet op, wel betere.

150 hectare
De acht hectares van André Hallet zijn maar een klein stukje van Heinekens appelboombezit. De brouwer heeft in België en Noord-Frankrijk in totaal 150 hectare boomgaard in beheer, waar twintig soorten ciderappel worden gekweekt die onontbeerlijk zijn voor de productie van de bruisende drank.

Gedrongen, keiharde appeltjes zijn het, met namen als Kermerrien, Major of Ellis Bitter. Appels die te wrang zijn om een hap uit te nemen - niet dat Hallet ze zonder waarschuwing offreert - maar vol tannine (zoals looizuur) zitten, de stof die zo belangrijk is voor de smaak van cider.

Roséachtige ciders
En dan is er nog de 'X1-1-26', een van buiten en binnen bloedrode appel die Hallets werkgever Stassen zelf na zeven jaar en negenduizend pogingen heeft gekruist. Omdat de cidrerie niet tevreden was met de appels die nodig zijn om de roséachtige ciders te maken waar Stassen vooral in België om bekendstaat.

Dit jaar worden de eerste bomen van het eigen appelras geplant. Als het meezit gaan de eerste 'X1's' ('we moeten echt nog een betere naam verzinnen') rond 2025 de cider in.

Twee dagen nadat André Hallet zijn appeltjes heeft geoogst, zijn ze al uitgewrongen. Het ingedikte appelsap wordt vervolgens in de cider­fabriek van Stassen gemengd met het zoete vocht van tafelappels, zoals de Nederlandse jonagolds en elstars die we bij de super kopen.

Fruitsmaken
Die cidrerie ligt even verderop, anoniem opgevouwen tussen de kasseien van de dorpskern van Aubel en de valleirug waartegen het dorpje zich nestelt. Het bedrijf is in bijna tachtig jaar uitgegroeid tot de grootste producent van ciders op het vasteland van Europa.

Het is de uitvalsbasis vanwaaruit eigenaar Heineken ons aan de appeldrank wil krijgen. Hier komt sinds dit voorjaar Apple Bandit vandaan, de cider waarmee Heineken Nederland wil veroveren.

Cidermiljonair
Vooralsnog rammelen er flesjes Strongbow door de afvullijnen en staan de dozen Bulmers hoog opgetast. Britse ciders voor de Britse en Europese markt vormen de bulk van Stassens ciderproductie.

Jean-Pierre Stassen is ook miljonair, maar dan cidermiljonair. In Aubel wordt jaarlijks 43 miljoen liter cider geproduceerd.

Hij behoort tot de vierde generatie ciderproducerende Stassens. De generatie - drie broers en een zus - die de cidrerie van lokaal producent tot Europese gigant opwerkte. Simpelweg met een ingeving: fruit­smaken aan ciders toevoegen. "Ik dacht: als we in België fruit mengen met pils, zoals in kriekbier, kan het ook met cider."

Overnamestrijd
Zes jaar na dat idee, in 1993, kreeg de familie een niet te weigeren overnamebod van het Britse HP Bulmers, waardoor Stassen naast de eigen ciders ook die uit Britse stal kon produceren.

In 2008 kwam het tot een breuk. Toenmalig Bulmers-eigenaar Scottish & Newcastle werd onderwerp van een overnamestrijd tussen het Deense Carlsberg en het Nederlandse Heineken. "We zagen er niet veel in om bij nationaliteiten te geraken die niks met ciders hebben."

Bottelcontracten
De Stassens kochten hun cidrerie weer vrij maar zaten nog wel vast aan de bottelcontracten voor Strongbow. Dat bracht hen toch in de invloedsfeer van Heineken, dat zich bij de overname van S&N over de cidertak had ontfermd en daarmee met een marktaandeel van twintig procent de grootste producent van de appeldrank ter wereld werd.

Ciderappels in de boomgaard van Stassen in het Belgische Aubel. Beeld Herman Stil
Ciderappels in de boomgaard van Stassen in het Belgische Aubel.Beeld Herman Stil

Toen dat Strongbowcontract in 2012 verlengd moest worden, kwamen de Nederlanders onverwacht met een overnamebod. Het waren vooral de plannen van Heineken die Jean-Pierre Stassen aanspraken. Plannen om de appeldrank van een Angelsaksische aberratie - met uitwassen naar Frankrijk, Baskenland en Scandinavië - tot werelddrank te maken. Net als ooit gebeurd was met Heineken bier.

Appelwalhalla
Dat zagen niet alle broers zo. Twee van de drie gingen andere dingen doen toen Heineken Stassen binnenhaalde - broer Philippe kocht de productie van alcoholvrije appeldrankjes voor kinderen en moslims uit. Jean-Pierre bleef.

Heineken heeft woord gehouden, zegt hij in de tot appelwalhalla verbouwde ontvangstruimte van de cidrerie. Ja, de ciderkoers wordt sindsdien in Amsterdam uitgezet, maar Aubel is Heinekens mondiale expertisecentrum, waar die koers wordt ingekleurd.

Ciders maken als kunst
Het was dan ook 'Zone S5', het laboratorium van Stassen, die vorig jaar de smaak bepaalde van Apple Bandit, nadat Heineken had bepaald dat het met een eigen merk de ciderslag in Nederland wilde aangaan.

"Ciders maken is een kunst, net als wijn maken," zegt Stassen. "Het is zoeken naar de juiste melange van appelsappen, de juiste gisting en de juiste rijping.

Heineken wilde iets anders dan 'vrouwen­cider' Jillz en iets anders dan Strongbow, dat te Brits en te droog bleek voor de Nederlandse smaak. Het moest zich ook duidelijk onderscheiden van de bitterheid van bier.

Familiebedrijf
"We hebben goed gekeken naar de smaakvoorkeur van de Nederlander en heel veel verschillende soorten smaken geprobeerd. Bandit is nu afgestemd op de Nederlandse smaak met de juiste balans tussen zoet en droog."

Een waardeoordeel spreekt Stassen niet uit over die cider van gemiddelden. "Elke smaak is anders. We moeten de Nederlanders cider leren drinken, zodat ze ook onze andere ciders proberen." Daaronder de eigen Stassen Brut en Rosé in champagneachtigeflessen, die hier in goede restaurants en Gall & Gall verschijnen.

Cider voor de massa
"In België wordt Stassen gezien als cider voor de massa, zoals Nederlanders naar Heineken kijken. Dat wij in Nederland dan als top van de markt worden gezien, zal mijn negentigjarige vader goed doen."

Hij hoopt stiekem dat ooit zijn geheime liefde, een stroperig ciderdigestief, naar Nederland komt. Of de cider die hij met de broeders van de abdij van de Godsvallei even verderop heeft gebrouwen. Want grote hoeveelheden zijn mooi, maar bij kleine nicheciders ligt Stassens liefde.

Grootste ciderproducent ter wereld
Heineken gaat Stassen helpen de grootste ciderproducent ter wereld te worden, verwacht hij. Een van zijn broers is inmiddels teruggekeerd, zijn zus is bij de administratie betrokken en zijn kinderen hebben een evenemententak opgezet met een ciderfietsroute en -museum. En vader Stassen geeft nog regelmatig zijn mening over een cider.

"Heineken respecteert die familietraditie, het is per slot van rekening zelf ook een familie­bedrijf. Heineken gunt ons tijd. Je kunt immers geen succesvolle ciders maken als je ze te snel moet introduceren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden