De rugbyers van de Amsterdam Lowlanders

Plus

'Het is extra leuk om van een heteroteam te winnen'

De rugbyers van de Amsterdam Lowlanders Beeld Jan Mulders

De Amsterdam Lowlanders zijn het eerste en enige gay rugbyteam van Nederland. Morgen bestaan ze vijftien jaar. 'Je kunt hier echt, echt jezelf zijn.'

Zijn team applaudiseert als Dick van Bruksvoort (42) met de hulp van twee mede-Lowlanders het veld afstrompelt. Rugby is een gentlemen's sport, vertelt coach Iris IJzerman (52). Het applaus is bedoeld als oppepper voor de geblesseerde speler en om hem te bedanken voor zijn inzet.

Het is een kwartier voor het einde van de training van de Amsterdam Lowlanders, met zo'n tachtig leden Nederlands eerste en, vooralsnog, enige gay rugbyclub. Morgen vieren ze hun vijftienjarig bestaan met een fuif in de ­Amsterdamse club Akhnathon.

Een kleine dertig man staan op het veld. De vrouw van IJzerman traint ook mee. Ze zijn samen op de motor gekomen, helemaal vanuit Den Bosch. Niet alle Lowlanders zijn homo, overigens. Ook spelers van de reguliere teams van ARC, de Amstelveense Rugby Club waar het team sinds 2008 deel van uitmaakt, trainen regelmatig mee.

"Omdat ze wat extra meters willen maken, omdat het zo uitkomt of gewoon omdat ze het gezellig vinden bij ons," vertelt IJzerman, sinds vorig jaar coach van de Lowlanders. "Sommige spelers zie ik zo vaak dat ik me weleens ­afvraag..." Ze maakt haar zin niet af: "Het is nog steeds ­lastig hoor, voor heel veel mannen."

Ruig imago
En dat is precies de reden dat Amsterdam Lowlanders in 2003 werd opgericht, aanvankelijk onder de naam NOP. "De drempel om je aan te sluiten bij een sportclub is voor LHBT'ers hoger," vertelt Pieter Lokman, 42 jaar, bijna 2 meter lang, 120 kilo zwaar en sinds drie weken voorzitter van het team.

"Zeker bij een sport als rugby. Het heeft een ruig imago, je verwacht dat het veld vol macho's staat. In de praktijk is respect een van de grootste waarden van de sport, de clubs waar wij tegen spelen zijn zonder uitzondering enorm open-minded. Toch helpt het om een team te hebben waarvan je weet dat je er jezelf kunt zijn en waarin je met de sport kunt kennismaken."

Voorziter Pieter Lokman Beeld Jan Mulders

Zelf sloot Lokman zich in 2013 aan. "Ik wilde een teamsport doen. Met mijn postuur leg je het in een voetbalteam al snel af tegen de anderen, ik ben groot maar niet snel. Bij rugby kunnen ze mijn lichaamstype juist goed gebruiken. Dat is een van de leuke kanten van rugby, de teams zijn heel divers. Van klein, snel en wendbaar tot groot en bonkig, als je een bal kunt vangen, is er is altijd wel een positie op het veld waar je van pas komt."

Het sociale aspect is bij de Lowlanders extra belangrijk, vertelt hij. "Onder gelijkgestemden zijn en samen leuke dingen doen. Bij reguliere clubs is dat minder."

Coach IJzerman rugbyt al 35 jaar. Sinds 2003 gaat ze als vrouw door het leven. "Ik ben de eerste transgender vrouw ter wereld die ooit uit mocht komen voor een vrouwen­rugbyteam. Maar dat heb ik zelf moeten afdwingen."

"De eerste keer dat ik voor een damesteam uitkwam, werd ik van het veld gehaald. Het was ­tegen de regels. Dat deed erg veel pijn. Ik heb het aangekaart bij de International Rugby Board. Zij zijn vervolgens de regels van NOC*NSF gaan hanteren, die stellen dat je als transgender vrouw na een bepaalde fase in je transitie wel mag meespelen. Dat is een steentje in de rivier dat ik heb verlegd."

Positieve impuls
Waarin onderscheidt een gay rugbyteam zich van een ­regulier rugbyteam? Eigenlijk in niet zo heel veel, vindt Kris Geluk, 53 jaar en heteroman. Normaliter traint hij mee met het seniorenteam van de Amstelveense club. Qua humor zijn er verschillen, merkt hij: "De seksueel getinte opmerkingen die hier soms over het veld gaan... wij komen daar meestal pas aan toe tijdens het douchen."

De Lowlanders zijn een enorm positieve impuls geweest voor ARC, aldus Geluk. "De club als geheel is er sterker door geworden. Het betekende een groei van het aantal leden en daarmee kwamen ook meer mensen beschikbaar voor bestuursfuncties. Het gaf heel veel energie."

De kruisbestuiving tussen de Lowlanders en de reguliere teams vindt over en weer plaats. Joost Mallo (29, lid sinds 2013) is aanvoerder en een van de fanatiekere Lowlanders. Hij is een van de spelers die ook uitkomt voor ARC in de reguliere competitie. De Lowlanders doen daar vooralsnog niet aan mee.

Mallo: "Die wedstrijden vind ik heerlijk, en je leert er enorm veel van. Tachtig minuten hollen, tackelen en getackeld worden. Achteraf ben je gesloopt, maar je ligt dan wel heel tevreden op de bank op je zondagmiddag."

Joost liet zich door een vriend overhalen om een proefles mee te doen. "Wat me enorm aansprak was de broederschap die ik aantrof. Rugby is bij uitstek een teamsport. Je hebt elkaar echt nodig om die bal over de lijn te krijgen. Als je getackeld wordt, ligt er binnen twee seconden iemand over je heen om je te beschermen."

"Andersom sta je op dezelfde manier klaar voor je teamgenoten. Je leert elkaar kennen, je gaat samen de stad in, je wordt uitgenodigd voor huwelijken. Zo worden vriendschappen gesmeed."

Gay vs hetero
In wedstrijden tegen reguliere teams speelt het gay-­versus-hetero-element niet heel erg, zeggen de meeste spelers. Voorzitter Lokman: "Een enkele keer is het onverwacht, dan staat de tegenstander wel heel even te kijken naar onze roze shirtjes ja." Waarop overigens aan de achterkant op konthoogte te lezen staat: NICE pASS.

Coach IJzerman: "Ik werk bij de politie en speelde ooit met een team van de politie tegen de Lowlanders. Dan is het in de kleedkamer echt wel even van: we zullen eens een paar homo's tackelen. Andersom weet ik zeker dat de Lowlanders zin hadden om die wouten te grazen te nemen. Je zoekt iets om je als team mee op te laden, meer dan dat steekt er echt niet achter."

Deborah Holzhaus (links) en coach Iris IJzerman Beeld Jan Mulders

"Maar het is extra leuk om als homoteam van een heteroteam te winnen," zegt Michiel Govers (38). "Dit team gaat ook over mannelijkheid en het beeld dat er over homo's bestaat. Dat geldt ook voor onze eigen spelers. Op een gegeven ­moment kwamen er spelers bij die wat meer queer en vrouwelijk zijn."

"Sommige jongens vonden het juist ­belangrijk om te laten zien dat homo's ook stoer kunnen zijn. In de appgroep was het toen wel even spannend: welke kant gaat het op? Inmiddels is dat geen discussie meer. Je mag hier femme as fuck zijn."

Hij wijst naar het veld: "Kijk dan, werkelijk alles loopt hier door elkaar. Wat mij betreft was het een verademing ten opzichte van de gay gym waar ik eerst trainde en iedereen er ongeveer hetzelfde uitziet. Ook de gayscene is opgedeeld in hokjes. Als je naar een club gaat of een kroeg en je spreekt iemand aan dan is het al snel van: sorry, maar je bent niet mijn type. Dat is niet waar het hier om gaat. Waardoor je ook de kans krijgt een band op te bouwen met mensen die anders zijn dan jijzelf."

Deborah Holzhaus (35), echtgenote van coach IJzerman valt hem bij. "Je kunt hier echt, echt jezelf zijn. We hebben ook een transgender die nu als jongen door het leven gaat. We hebben er met z'n allen even goed op geoefend, hij is nooit meer met zijn oude naam aangesproken."

15 jaar Lowlanders

2003 Eerste trainingen in het Amsterdamse Bos
2008 Aangesloten bij Amstelveense Rugby Club
2008 Eerste deelname Bingham Cup, 's werelds grootste LHBT-rugbytoernooi
2011 Host Union Cup, Europees LHBT-­rugbytoernooi in Amstelveen en ­Amsterdam
2014 Ben Cohen StandUp Award voor ­uitmuntende teamsportiviteit ­­binnen rugby
2018 Host Bingham Cup Amsterdam, met bijna zeventig mannen- en vrouwenteams veruit de grootste editie in de 16-jarige geschiedenis van het toernooi

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden