Analyse

Het is aan D66 of Hilhorst nog meer wordt beschadigd

Ambtenaren van de gemeente Amsterdam konden de laatste jaren hun goddelijke gang gaan. Dat is de échte oorzaak van de blunder van 188 miljoen euro, stelde de gemeenteraad gisteren vast.

Pieter Hilhorst. Beeld Rink Hof

Een 'blessing in disguise' was half december de blunder met de woonkostenbijdrage van de Dienst Belastingen. Want dankzij die blunder, waardoor 9949 Amsterdammers het honderdvoudige kregen van waar ze eigenlijk recht op hadden - tot ruim 34.000 euro per huishouden, in totaal 188 miljoen - ligt de waarheid op tafel: Amsterdam heeft totaal geen controle over de financiën van de stad.

Verantwoordelijk
Dat was gisteravond de ontluisterende conclusie van een drie uur durend debat tussen PvdA-wethouder Pieter Hilhorst van Financiën en de gemeenteraad. 'Het is een godsgeschenk,' zei CDA-raadslid Lex van Drooge. 'De schade blijft waarschijnlijk beperkt tot 1,5 miljoen euro. Het meeste geld is terecht. Maar hierdoor is eindelijk duidelijk dat het college van b. en w. niet 'in control' is.' Aanleiding voor de onrust onder de raadsleden van vooral de VVD, het CDA, GroenLinks en D66 was de ontboezeming van Hilhorst dat maatregelen die de blunder zouden hebben voorkomen, wel met ambtenaren waren afgesproken, maar niet waren uitgevoerd.

Dat was onder andere het geval bij het vaststellen van bestedingslimieten, om te voorkomen dat de gemeente per ongeluk veel te hoge bedragen overmaakt. 'U ging ervan uit dat het gebeurd was, maar dat was niet zo. U had de boel niet onder controle. U bent verantwoordelijk voor het uitvoeren van dergelijke maatregelen,' hield GroenLinksraadslid Marco de Goede de wethouder voor. 'Al in 2011 heeft de raad aangedrongen op maatregelen om het toezicht op de financiën te verbeteren. En nu pas gebeurt iets.'

Complimenten
Zijn collega Marianne Poot van de VVD zag een structureel probleem. 'Het zit in de cultuur van veel gemeentelijke diensten om autonoom beslissingen te nemen. Maar hoe controleer je als bestuurder nu dat maatregelen en aanbevelingen worden uitgevoerd? We moeten hier echt iets van leren.'

De wethouder beaamde dat de laatste jaren 'te veel was uitgegaan van vertrouwen' dat ambtenaren opdrachten wel zouden uitvoeren, maar hij probeerde het ook positief te bekijken. 'Nu we dit weten, kunnen we de controle op de financiën van de gemeente herstellen.' Hilhorst kreeg complimenten voor de manier waarop vrijwel al het te veel overgemaakte geld is teruggehaald, maar ook stevige kritiek vanwege de manier waarop hij de raad vlak voor de kerstvakantie over de problemen had geïnformeerd.

Schuldverklaring
In die roerige vergadering kreeg hij zelfs een motie van wantrouwen aan zijn broek van het CDA en de SP. D66-leider Jan Paternotte: 'Achteraf blijkt dat u onbegrijpelijke antwoorden gaf en er soms zelfs naast zat. U hebt zelf geen schuld aan die fout, maar u bent wel politiek verantwoordelijk. En u liet de raad wel erg in het duister tasten.' Anders dan toen was de wethouder nu wel bereid de raad tegemoet te komen. Hij begon het debat met een schuldverklaring, door te zeggen dat hij 'aanleiding' had gegeven voor 'een misverstand' door te stellen dat bestedingslimieten, waarvoor Van Drooge al voor Kerstmis had gepleit, het probleem niet hadden kunnen voorkomen. 'Dat klopte niet,' zei Hilhorst. 'Deze goede maatregel had meteen ingevoerd kunnen worden.'

Oog op de toekomst
Ondanks alle kritiek kwam de wethouder niet echt in problemen. Dat had ook niemand verwacht; de raadsleden gebruikten hun tijd vooral om vragen te stellen en hielden hun kruit droog, omdat de complete gemeenteraad volgende week weer over de kwestie zal vergaderen. Of de wethouder dan weer in het nauw zal komen, zal vooral afhangen van D66, dat zich gisteren ontevreden over hem toonde. Het CDA en de SP hebben al kleur bekend en de coalitiepartijen GroenLinks en de VVD zullen Hilhorst niet laten vallen.

Voor de kerstvakantie vond D66 het te vroeg om de motie van wantrouwen tegen Hilhorst te steunen. Maar nu alle informatie op tafel ligt, is het vooral de vraag of de partij het met het oog op de toekomst een goed idee vindt hem nog meer te beschadigen.

 
Hierdoor is eindelijk duidelijk dat het college van b. en w. niet 'in control' is
CDA-raadslid Lex van Drooge
Lex van Drooge. Beeld Suzanne Blanchard
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden