Het harde geluid van sneeuw

Casper David Friedrich is in de stad! De Hermitage in St. Petersburg heeft zijn Friedrichcollectie uitgeleend aan zijn satellietmuseum in Amsterdam. De Amerikaanse kunsthistoricus Robert Rosenblum bombardeerde Friedrich in 1975 tot de grondlegger van de moderne kunst; weg met Paul Cézanne en de rest van die Franse kliek.

Toeval wil dat in de galeries van de stad de visuele echo's van Friedrich sterk zijn vertegenwoordigd: Dorothée Meyer bij Motive Gallery, Geert Mul en Pieter Vermeersch bij RonMandos, Nik Christensen bij Galerie Gabriel Rolt en Ronald Zuurmond bij Metis_nl.

De mensenschuwe Duitse romanticus bracht in zijn beste werken een overdonderende natuur in beeld. Hij laat ons meekijken in de oneindigheid en de afgrond, bij hem overheerst de melancholie, maar hij zou geen gelovige zijn als er ook geen troost in zijn werk aanwezig zou zijn.

Van een radicale twijfel is bij hem nog geen sprake. Friedrich gaf 'het sublieme' vorm, de sterkst mogelijke, ongrijpbare, alles overheersende emotie, die ons overvalt en verlamt bij bijvoorbeeld liefde en dood. Longinus bracht in de eerste eeuw na Christus het aanvankelijk retorische en later ook esthetische principe van het sublieme onder woorden, Edmund Burke blies het in de achttiende eeuw nieuw leven in.

Meer dan twee eeuwen na Burke is het sublieme nog steeds springlevend. De landschapsfoto's van Dorothée Meyers (Keulen, 1973) zijn doordesemd met het principe. Zij brengt de verovering van land op water, of meer specifiek het ontstaan van de tweede Maasvlakte bij Rotterdam op een heroïsche manier in beeld. Het is duidelijk dat Meyers in de leer is geweest bij Andreas Gursky, de seculiere Casper David Friedrich van de hedendaagse fotografie.

Geert Mul (Rotterdam, 1965) zoemt met de videocamera in op het vallen van de sneeuw: how sublime can you get! Zijn sneeuwlandschappen herinneren aan zowel de verstilde mistlandschappen van Friedrich als de abstracte mistvlagen van Mark Rothko. Het onwaarschijnlijke geluid dat een vallende sneeuwvlok maakt, heeft Mul bij zijn beelden geleverd en dat is even wennen, omdat het de contemplatieve rust die bij het sublieme hoort verstoort.

Ronald Zuurmond (Den Haag, 1964), ooit een van de leden van De Tilburgse School, en Nik Christensen (Bromley, 1973) kijken net als Friedrich in de afgrond. Zuurmond schildert natuur en tegenwoordig ook surrealistische taferelen waarop de mens geen vat lijkt te hebben. Onderhuids is er een grotere macht aanwezig, die zelfs de hand van de schilder lijkt te sturen. Je proeft een verlangen naar zingeving, dat ook in het werk van Friedrich onmiskenbaar is.

Ook bij de zwart-wittekeningen met majestueuze landschappen van Christensen is de mens gereduceerd tot speelbal. Bij hem heerst een onalledaagse doem zoals we die kennen uit een film als Donnie Darko. (JHIM LAMOREE)

Ronald Zuurmond bij Metis_nl,
Lijnbaansgracht 316, t/m 5 okt wo-za 13-18 uur. Geert Mul bij RonMandos, Prinsengracht 282, t/m 11 okt wo-za 12-18 uur. Dorothée Meyer bij Motive Gallery, Elandsgracht 10, t/m 11 okt wo-za 13-18 uur. Nik Christensen bij Galerie Gabriel Rolt, t/m 11 okt wo-za 12-18 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden