Het gevreesde Turkse bolwerk in De Baarsjes is nooit gekomen

Elke baksteen ervan is bevochten, maar nu kijken de voormalige strijdende partijen naar de nog uit te brengen serie 'Moskee in de stad', over de Westermoskee.

Kemal Rijken (midden) en Godfried Kartkamp (rechts) bij de preview van de documentaire 'Moskee in de stad'. Beeld Marc Driessen

De Westermoskee aan de Baarsjesweg staat in de steigers en oogt zo goed als af. Het buitenwerk, waaronder de 42 meter hoge minaret en de grootste koepel, is goeddeels voltooid. Het heeft twee decennia geduurd, maar het ziet ernaar uit dat in december de buitenkant van de moskee toch écht helemaal gereed zal zijn.

Hieraan ging een voortdurende strijd vooraf tussen vrijwel alle betrokkenen, om zo ongeveer elke baksteen. Filmmaker Godfried Hartkamp brengt het in beeld in de tiendelige webdocumentaireserie Moskee in de stad. Hartkamp, zelf ook buurtbewoner, werkte twee jaar aan de serie. Hij vond daarin de samenwerking met journalist Kemal Rijken, die in november een boek over de Westermoskee uitbrengt. 'Ik vond het een mooi uitgangspunt voor de serie dat de bewoners letterlijk niet om de moskee heen kunnen.'

In de serie komen ook de visie van gemeentebestuurders en van de islamitische gemeenschap aan bod, verdeel in fragmenten van maximaal een minuut of vier. 'We hebben het zo opgezet dat ook tante Truus uit Drenthe het ook kan volgen,' zegt Rijken.

Twintig jaar jonger
Achter in Hotel Not Hotel, tegenover de moskee in aanbouw, bekijkt een select gezelschap van voorheen strijdende partijen, buurtbewoners, oud-stadsdeelvoorzitter Freek Salm en een moskeebestuurder de preview van de eerste twee episodes. Lang niet iedereen is komen opdagen, in het zaaltje zitten ongeveer vijftien mensen. Hartkamp en Rijken doen gezamenlijk de presentatie. In de zaal is de sfeer gemoedelijk. Het voltallige gezelschap lacht als één man wanneer de twintig jaar jongere vice-voorzitter van Milli Görüs Noord-Nederland, Üzeyir Kabaktepe, via de beamer in beeld verschijnt met een groot goudkleurig jarennegentigmontuur en een uit de kluiten gewassen mobiele telefoon tevoorschijn haalt waarop hij de antenne twintig centimeter uittrekt voor hij begint te spreken.

Ook de opmerking van een buurtbewoner in de serie 'Beter laat dan nooit, hè?' oogst gegniffel.

Van Freek Salm wordt een interview vertoond waarin hij stellig zegt dat hij vond dat Milli Görüs de integratie belemmert en dat hij geen trek had in een Turks bolwerk in een woonwijk. Deze middag vertelt hij dat hij in de jaren negentig bedreigd is geweest. Salm wilde de tijdelijke moskee op het voormalige Riva- terrein laten ontruimen, waarop zesduizend Amsterdamse Turken de straat op gingen om te protesteren.

Zware criminele bende
Een buurtbewoonster tegen Salm: 'Ik vond het wel moedig dat u in uw eentje voor de boze meute ging staan.' Salm: 'Ik had 24 uursbescherming. Het was een heel heftige periode. De bedreiging kwam vooral uit de hoek van een omvangrijke zware criminele bende.'
'Hoelang werd u bedreigd?' wil de buurtbewoonster weten. Salm: 'Toch zeker wel een maand of zes.'

'Het is wel een beetje wennen om jezelf terug te zien op beeld,' zegt buurtbewoner Guido Kloek na het zien van een deel van de serie, waar hij zelf ook in wordt aangemerkt als één van de achttien hoofdrolspelers. 'Het fijne aan de documentaire is dat je merkt dat het verhaal achter de moskee veel groter is dan je denkt, ik woon hier nog maar twee jaar.'

Aanvankelijk was Kloek één van de buurtbewoners die zich tegen de bouw verzetten omdat ze vreesden dat er een spookmoskee voor hun deur zou verrijzen. 'Nu ben ik daar wel van teruggekomen, ik heb er wel vertrouwen in dat de moskee echt afkomt.'

Minaret
Ook moskeebestuurder Hasan Aldemir (21) is enthousiast over de opzet van de documentaire, waar hij zelf ook in voorkomt. 'In één woord: fantastisch.' Hij merkt op dat veel mensen in zijn ogen vooroordelen hebben over moslims en dat hij graag het tegendeel wil bewijzen. 'Laatst kwam er een oudere vrouw een beetje angstig naar me toe en ze vroeg me wat we allemaal gaan doen in de moskee. Ik zei: 'Mevrouw, zodra de moskee af is, geef ik u persoonlijk een rondleiding door de moskee. U mag overal kijken, zelfs boven in de minaret'.'


Moskee in de stad
De komende tien weken komt op dinsdag een deel van de webdocumentaire uit. Deze is te volgen op parool.nl en moskeeindestad.nl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden