Plus Filmrecensie

Het gaat (niet) om de poppetjes in Welcome to Marwen

Welcome to Marwen laat zien hoe heilzaam artistieke expressie bij traumaverwerking kan zijn. Een vreemd en fascinerend schouwspel van de maker van Forrest Gump en Back to the Future.

Vijf kordate dames die erg op Barbie lijken, redden Hogie en brengen hem naar hun dorpskroeg The Ruined Stocking Beeld -

Kaptein Hogie scheert in zijn gehavende jachtvliegtuig door het vijandelijke luchtruim boven de Belgische Ardennen. Het is een hachelijke onderneming, maar Hogie is geen broekie.

Als sterpiloot weet hij zijn brandende kist net boven de boomtoppen te houden, om een buiklanding in een modderig ven te maken. Hij stapt met twee brandende schoenen uit het wrak de modder in. Geen centje pijn, maar die schoenen zijn er geweest.

Hogie lijkt sprekendop de Amerikaanse komiek en acteur Steve Carell en heeft diens markante stemgeluid. Maar hij is een geanimeerde pop. Er is een sterke associatie met speelgoedpoppen van vroeger, toen soldaat G.I. Joe voor jongetjes werd wat Barbie voor de meisjes was.

Met Joe kon je fijn op avontuur, want Joe kon alles. Kaptein Hogie kan ook alles. Maar niet zonder schoeisel, in bezet België tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Hooggehakte held
De Kaptein treft de verongelukte auto van een hoge nazi aan. Er ligt een open koffer met roze lingerie en een paar hooggehakte damesschoenen, die niet alleen als gegoten zitten maar Hogie bovendien een opperbest humeur geven. Wat een schoenen! Wat een genot!

De Kaptein vervolgt zijn weg, maar stuit al snel op een peloton Duitsers. Als door een tweede wonder wordt onze hooggehakte held door vijf kordate dames uit het dorp Marwen ontzet. Ze hebben veel weg van Barbie.

Wanneer de dames Hogie naar hun dorpskroeg The Ruined Stocking rijden drukt regisseur Robert Zemeckis zijn stempel op Welcome to Marwen. Hij zoomt op een spectaculaire manier uit om de opening van zijn film een wending te geven. We kijken plots naar Steve Carell van vlees en bloed, die met de speelgoedpoppen in de weer is.

Zo verandert een fraai geanimeerde, doldrieste pastiche van de Tweede Wereldoorlog in een serieuze speelfilm over een door trauma's en hersenletsel geplaagde Amerikaan, die graag damesschoenen draagt en daarom bruut in elkaar geslagen werd.

De echte Mark Hogancamp lag door toedoen van door haat gedreven vandalen in coma en raakte zijn geheugen en motorieke vaardigheden kwijt. Hij bestreed zijn trauma met behulp van poppen en de creatie van een fantasiedorp, waarin hij ze fotografeerde.

Gekwelde zonderling
Met die foto's brak Hogancamp door in de kunstwereld in New York, waarbij zijn werk en verhaal belicht werden in de bejubelde documentaire Marwencol (2010). Maker Jeff Malmberg krijgt van Zemeckis alle krediet voor het oorspronkelijke idee en staat als executive producer op de titelrol, maar het zal geen verbazing wekken dat de Amerikaanse ontvangst van de twee films sterk uiteenloopt.

Welcome to Marwen

Regie Robert Zemeckis
Met Steve Carell, Leslie Mann, Diane Kruger, Merritt Wever
Te zien in Filmhallen, Arena, City, Tuschinski

Malmbergs portret van een aandoenlijke en zichtbaar gekwelde zonderling is behendig gestructureerd om 80 minuten te kunnen boeien en verrassen, maar van effectbejag of exploitatie is geen sprake.

De film van Zemeckis zit vol effectbejag en neemt op meerdere punten een loopje met de feiten uit Hogancamps biografie en het geweldsdelict dat zijn leven totaal veranderde. Maar dat maakt Welcome to Marwen niet tot een abject misbaksel.

Waar Hogancamp de verwoesting van zijn oude leven met een fantasieversie van de Tweede Wereldoorlog probeerde te verwerken, gebruikt Zemeckis Hogancamps autotherapie om de functie en het belang van ongebreidelde artistieke expressie te illustreren. En dat doet hij overtuigend.

Er mag en kan gelachen worden, want Zemeckis pakt grappig uit met het malle idee dat een Barbiepeloton en een machopiloot op pumps de nazi's van jetje geven. In de kern draait de Hollywoodversie van Hogancamps strijd evengoed om de gruwelijke nasleep van een haatmisdrijf bij een slachtoffer dat niets misdaan had.

Het is Steve Carell wel toevertrouwd een excentriek personage met bezieling gestalte te geven. Dat doet hij goed genoeg om meer dan eens een gevoelige snaar te raken. Daardoor is Welcome to Marwen bij vlagen net zo ontroerend als de documentaire Marwencol.

Mocap

De alter ego's die het fictieve Belgische miniatuurdorp Marwen bevolken lijken sprekend op de acteurs die de vrienden en kennissen vertolken waar Mark Hogancamp zijn poppen naar modelleerde. Voor de fraai geanimeerde fantasiescènes gebruikte Robert Zemeckis de motioncapturetechniek, tegenwoordig kortweg mocap genoemd, waarbij acteurs en hun spel in de studio gescand worden om de animatie aan te sturen.

Zemeckis is een pionier op dit gebied: hij maakte met de kerstfilm The Polar Express (2004) de eerste volledig door mocap aangestuurde 3D-film. De ontvangst was lauw, maar Zemeckis zette door met Beowulf (2007) en A Christmas Carol (2009), waarbij de techniek steeds meer verfijnd werd.

Waar Zemeckis aanvankelijk hoon en scepsis oogstte, deden Peter Jackson en James Cameron de kritiek verstommen met mocappersonages in The Lord of the Rings respectievelijk Avatar.

Cameron geldt sinds zijn wereldwijde succes met Avatar als de grootste pleitbezorger van de mocapfilm en werkt momenteel simultaan aan vier vervolgen op zijn film. De eerste moet in 2020 met kerst in première gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden