Plus

Het bedrijfsterrein wordt de stad uit gejaagd

De stad speelt met vuur door steeds meer terreinen voor bedrijven en magazijnen op te offeren aan woningbouw. Waar moeten de Amsterdammers straks werken?

Het Food Center aan de Jan van Galenstraat, geoormerkt als 'gemengde woonwijk' met 1700 huizen Beeld Jean-Pierre Jans

Op Overamstel schieten de hoteltorens uit de grond. In de Houthaven hebben woningen bedrijvigheid verdreven, in Noord is het Hamerstraatgebied op de schop en het Food Center aan de Jan van Galenstraat dreigt al jaren geamputeerd te worden.

Het bedrijfsterrein wordt de stad uit gejaagd, met grote gevolgen voor de bedrijvigheid. "Tot 2040 verdwijnt ruim 500 hectare bedrijfsterrein uit Amsterdam," zegt Bart Stek van vastgoedbedrijf Colliers. Alleen al 350 hectare verdampt in het havengebied en Noord, waar de gemeente tussen de 40.000 en 70.000 woningen wil bouwen. "Dat zal grote problemen veroorzaken."

Want hoe krijgen we straks onze pakjesbestellingen thuis, hoe worden de restaurants, cafés en winkels waar we zo graag komen, nog beleverd? En waar moeten we in de toekomst werken? "Magazijnen, logistiek en kleine fabrieken worden de stad uitgedrukt, maar de stad heeft deze bedrijven juist nodig."

Verouderd en onbruikbaar
"Amsterdam zegt steeds dat er alternatieven zijn. Maar als je alle plannen voor nieuwe bedrijfsterreinen buiten de Ring bij elkaar optelt, dan kom je op 150 hectare uit. Dat is niet eens voldoende voor vervanging, laat staan voor de groei in de komende jaren."

Beeld Laura van der Bijl

Want ook los van de Amsterdamse woningbouwwoede is bedrijfsruimte schaars geworden. De afgelopen acht jaar is door de oplevende economie en het enthousiasme om van bedrijfsgebouwen hotels of appartementen te maken, het aanbod teruggebracht van 600.000 naar 200.000 vierkante meter. En daarvan is bijna de helft verouderd en niet langer bruikbaar.

De leegstand onder Amsterdamse bedrijfs­gebouwen, in 2010 17 procent, bedraagt nu nog maar 7 procent. "We gaan keihard naar het moment dat er geen ruimte meer beschikbaar is om bestaande bedrijven te laten groeien, laat staan om nieuwe bedrijven te trekken."

850 horecazaken erbij
Alleen al om aan onze zucht naar pakketjes en thuisbezorgde boodschappen te voldoen, is volgens Colliers in Amsterdam de komende tien jaar 60.000 vierkante meter extra bedrijfsruimte nodig voor opslag en magazijnen.

"En de afgelopen tien jaar zijn er in Amsterdam zo'n 850 horecazaken bijgekomen. Die moeten allemaal worden bevoorraad, het liefst door lokale leveranciers."

De gemeentepolitiek zoekt, zoals wel vaker als er zelfgecreëerde problemen opgelost moeten worden, de oplossingen in de regio. Daar zou immers 800 hectare bedrijfsterrein klaarliggen. Maar dan wordt voor het gemak ook de 280 hectare in Flevoland en de bijna 160 hectare in Noord-Holland meegerekend.

"Daar heeft een pakketbedrijf, online supermarkt of horecabezorger niets aan. Die kan je niet eventjes in de regio neerzetten, dat levert allerlei nieuwe problemen op. Dan moeten medewerkers langer reizen naar hun werk en bestelwagens verder heen en weer rijden. Wat betekent dat voor bereikbaarheid en milieu?"

Meeste lucratieve
"Bovendien hebben andere gemeenten die terreinen nodig voor hun eigen bedrijven." En ook buiten Amsterdam wordt al begerig gekeken naar werkgebieden. Zo wil Haarlem Waarderpolder omvormen tot woonwijk en aast Amstelveen op Kronenburg voor studen­­ten­huis- vesting.

Colliers pleit voor een allesomvattend plan voor de ontwikkeling van de stad, die zich nu blindstaart op woningbouw. "Voor kantoren en bedrijfsterreinen is veel minder aandacht," zegt Jim Orsel, bij de makelaar verantwoordelijk voor logistiek en industrie.

"Deze problemen los je alleen af in combinatie met elkaar. Dit moet je niet aan de markt overlaten. Nu al ontfermen projectontwikkelaars zich over bedrijfsgebouwen in de hoop daar straks woningen van te kunnen maken. De markt zal altijd kiezen voor de meest lucratieve mogelijkheid."

Betrouwbaarheid in geding
Ook betrouwbaarheid van overheid en beleid staat op het spel. "We praten hier ook over Amsterdamse bedrijven die ooit vanuit de binnenstad hebben moeten verhuizen naar locaties in de oude wijken, vervolgens daar weg moesten, naar de Houthaven of naar buiten de Ring, en nu weer worden bedreigd. Bedrijven die hun klanten in de stad hebben."

500

De komende jaren moet 500 hectare bedrijfsterrein in Amsterdam het veld ruimen voor woningbouw. Daarvoor komt maar 150 hectare voor terug aan de rand van de stad.

'Leg beschermingswal om bedrijfsterrein'

"In Amsterdam is nu al een enorm gebrek aan stadsverzorgende bedrijfsterreinen," zegt Petra Tiel van werkgeversvereniging VNO-NCW Amsterdam. "Dat is een politieke keuze. Het stadsbestuur richt zich op woningbouw en kantorenleegstand. Maar politici vinden bedrijfsterreinen maar lastig."

"De gemeente moet zich realiseren wat er gebeurt als je ze overal schrapt. Er is geen visie op waar we moeten werken, terwijl het college zich opwerpt voor werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt, die je juist op bedrijfsterreinen vindt."

Er moet volgens de werkgeversclub in Amsterdam een beschermingswal komen om bedrijventerreinen voor stedelijk transport, lokale maakindustrie en bedrijven die spullen recyclen. "Het is hoog tijd voor een allesomvattend plan," zegt Tiel. "Nu zijn het losse plannetjes waar de saté­prikker doorgaat en dan is er beleid."

In 'multifunctionele wijken' gelooft ze niet. "In de politiek gaat het dan om de combinatie van woningen, kantoren en winkel. Bedrijven die iets maken of vervoeren zijn niet gewenst omdat de politiek bang is voor klachten van bewoners over geluidsoverlast en verkeershinder."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.