Plus PS

Het Amsterdam van Johan Cruijff

Hij kwam bij Slagerij Korrel voor de sappige biefstuk, bij garage Koch voor een Datsun 240Z. Je gaat het pas zien als je het doorhebt en Het Amsterdam van Johan Cruijff leest: dit blijft zíjn stad.

In Betondorp, begin jaren tachtig, onder het poortje waar Cruijff voetbalde als het regende Beeld hollandse hoogte/c. barton van flymen

Iedere fanatieke voetballiefhebber van een zekere leeftijd heeft zijn eigen Cruijffmoment. Dat ongelooflijke moment waarop Johan Cruijff plotseling tegenover je stond en het best een goed idee leek hem aan te spreken - dus deed je dat ook. Waarna meteen een nieuw ongelooflijk moment volgde: Cruijff reageerde gewoon nadat je klunzig iets in zijn richting had gezegd.

"Hoe is het, Johan?"
"Heel goed. Met jou ook?"

Mijn Cruijffmoment was op een boot in het Oostelijk Havengebied, zes jaar geleden. Het kledingmerk Cruyff presenteerde een seizoenscollectie en Cruijff zou erbij zijn. Naar die boot dus, op de fiets. En hem zien staan, met zijn vrouw Danny. Een mythisch figuur, een beetje verloren in een donker zaaltje. "Hoe is het Johan? Denk je dat het goed komt met Ajax?"

Wereldsterren hebben zo hun eigenaardigheden. Ook Cruijffs handleiding bevatte enkele lastige passages - vooral bij de hoofdstukken 'tegenspraak' en 'kritiek'. Maar op straat, tussen de mensen, was hij altijd aimabel en joyeus. Een rasverteller die ook tegen een wildvreemde op een boot in Oost zomaar kon uitweiden over het 4-3-3-systeem, de meerwaarde van een '6' ten opzichte van een '10', en de Spaarndammerbuurt, waar ze altijd met een gestrekt been erin kwamen en het na de wedstrijd steevast hommeles was.

Cruijff opent een filiaal van verfwinkel Verfbron door een bal door de winkeldeur te schieten, 1967 Beeld nationaal archief
Johan, moeder Nel en Johans broer Henny, in de huiskamer in de Weidestraat, 1968 Beeld sem presser/mai

Het is opmerkelijk, schrijft Sytze de Boer in zijn boek Het Amsterdam van Johan Cruijff, dat Johan altijd Jopie is gebleven - een jongen uit Betondorp, dol op kapucijners met spek en kroketten van Febo, terwijl hij toch maar de helft van zijn leven in Amsterdam (en Vinkeveen) heeft doorgebracht.

Discotheque Can-Can
Cruijff bleef na zijn omzwervingen in de wereld een Amsterdammer, maar Amsterdam bleef ook de stad van Cruijff. Sytze de Boer heeft díe stad, wijk na wijk, in kaart gebracht en beschrijft alle plekken die Cruijff maakten tot wie hij was.

Van boekhandel P. Nuis in de Akkerstraat - waar zijn vader detectives kocht -, Slagerij Korrel op Brink 22 (sappige biefstukken) en Stadion De Meer op Middenweg 401 tot het huis van Rinus Michels (Amstelkade 43), Discotheque Can-Can (Leidsekruisstraat 18), het VUmc (De Boelelaan 1117) en Garage Koch in de Cornelis Trooststraat, waar Johan in maart 1971 een Datsun 240Z kocht - een auto die hij een jaar later alweer van de hand deed.

Na zijn dood, in 2016, bood Het Parool lezers de ruimte hun Cruijffmoment op de site te delen. De mails stroomden binnen, weken achter elkaar, allemaal sidderend van opwinding omdat de afzenders - van 10 tot 89 jaar - bijna niet leken te geloven dat zij Cruijff echt hadden gesproken.

In de sportzaak op de Elandsgracht die hij met zijn broer Henny (tweede van links) had overgenomen, 1968 Beeld ruud hoff/anp
Cruijff in zijn Austin Healey Sprite, 1967/1968 Beeld hollandse hoogte/VI images

Ook schrijver Kluun deelde zijn Cruijffmoment. 'El Salvador kwam binnen, ging op z'n gemakkie langs alle tafels, schudde één voor één de hand van de aanwezigen en sprak daarbij telkens één onvergetelijk zinnetje. 'Hallo, ik ben Johan'.'

De fanatieke voetballiefhebber kan niet meer op de fiets springen omdat het verhaal gaat dat Johan ergens zit te eten, of is gesignaleerd bij slagerij Hergo. Maar met het boek van Sytze de Boer in de hand kan hij nu wel langs zijn Amsterdamse leven fietsen. Je gaat het pas zien als je het doorhebt: dit is voor altijd de stad van magistrale voetballer Johan Cruijff.

"Hoe is het Johan?"
"Heel goed. Met jou ook?"

Sytze de Boer: Het Amsterdam van Johan Cruijff, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, €17,99, vanaf 1 juni.

Johan Cruijff met zijn verloofde Danny, november 1968 Beeld hollandse hoogte/ spaarnestad Photo
Cruijff in Vinkeveen, met een van zijn dochters, oktober 1980 Beeld hollandse hoogte/hans heus
Vader Manus Cruijff wandelt in 1951 met zijn zoons over de Dam. Links Johan, rechts Henny Beeld privécollectie Johan cruijff
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden