Plus PS

Herinneringen aan 50 jaar Flevoparkbad

De een gebruikte het ondiepe bad om de was te doen, de ander zwemt er het liefst als het regent. Mensen uit Oost hebben allemaal wel een herinnering aan het zaterdag 50-jarige Flevoparkbad.

Flevoparkbad, jaren zeventig. De uitgestrekte zonneweide is het unique sellingpoint Beeld Stadsarchief

Twee scholieren - een jongen en een meisje - van de nabijgelegen J.P. Coenschool slaan 25 november 1964 de eerste paal voor het Flevoparkbad in Oost. 4000 palen, 2,8 miljoen gulden en 3 jaar verder opent 3 juni 1967 aan de voet van de Schellingwouderbrug een voor die tijd hypermodern buitenbad.

Voor de jeugd uit de Indische Buurt is dat een verademing. Oost zit sinds de sluiting van het vijfcentenbad in het Nieuwe Diep begin jaren zestig zonder. In het beschutte gedeelte aan de Merwedekanaaldijk waren de mensen in dat bad wel aan hun zwemtrekken gekomen, maar gebrek aan onderhoud en slechte hygiëne hadden een van de eerste buitenbaden van Amsterdam de das om gedaan. Ratten en drollen waren gespot tussen spartelende benen.

Plannen voor een nieuw zwembad zijn dan al in de maak. Want een buurt zonder bad, is als een vis op het droge, ­aldus Harry Verheij, wethouder Sportzaken. Zijn credo: "Vooral in de steden waar de mensen dicht opeen wonen, moet een zwembad als recreatieoord dienen." Met die woorden in het achterhoofd opende de politicus later ook zwembaden in Noord en Nieuw-West.

In een brochure van het Bureau Voorlichting en Representatie der Gemeente Amsterdam uit 1964 wordt de komst van het bad luidruchtig aangekondigd: 'Jongelui, er is goed nieuws voor jullie!' Die daarmee lekkergemaakte jeugd moet echter nog drie jaar wachten voordat ze een duik kan nemen. De gemeente wijt dat aan de intensieve werkzaamheden aan het moderne bad.

Schooljeugd
Dan heb je ook wel wat. Een diep bassin dat met 50 ­meter lang en 21 meter breed voldoet aan de eisen voor ­internationale zwemontmoetingen, een tweede bad voor minder geoefende zwemmers en een pierenbadje. En het unique sellingpoint: een uitgestrekte zonneweide.

De wervende woorden van de gemeente blijken bij de opening hun uitwerking niet te hebben gemist. De schooljeugd uit de Indische Buurt wijdt het bad in. Een verslaggever van De Waarheid verslaat hoe de kinderen een estafettewedstrijd houden 'over zesmaal 21 meter, die door de J.P. Coenschool wordt gewonnen'.

Dat valt allemaal nog onder het officiële gedeelte. Dan al hebben zich honderden jongeren voor de ingang van het bad verzameld, vol ongeduld om er te gaan zwemmen. Vanwege de feestelijkheden mag dat die dag gratis.

Alleen nog staanplaatsen
Het bad blijkt geliefd te zijn. Diezelfde zomer nog stoot het Flevoparkbad het De Mirandabad van de troon als best ­bezochte buitenbad van de stad. 'Het mag niet veel warmer worden,' schrijft De Waarheid op 19 juli 1967.

25 november 1964. Twee jeugdige bewoners van de Indische buurt heien de eerste paal voor het te bouwen zwembad Beeld Stadsarchief

'Anders zijn er in onze openluchtbaden alleen nog staanplaatsen verkrijgbaar.' Bij de Olympische zwemploeg en waterpoloteams is het bad favoriet. Nederlands kampioen en Olympisch medaillewinnaar Enith Brigitha traint er veelvuldig.

Maar in de daaropvolgende decennia raakt het hypermoderne bad van weleer langzaamaan in de vergetelheid. Steeds minder mensen zoeken er verkoeling, het achterstallig onderhoud hoopt zich op en als het stadsdeel een kosten-batenanalyse maakt, belooft de toekomst weinig goeds. In 2011 zwemmen er nog maar 22.000 mensen in het bad dat plaats heeft voor 6000 zwemmers. Het stadsdeel dreigt de geldkraan dicht te draaien. Modernisering is mogelijk, maar ook sloop.

Verruimde openingstijden
Vanuit de buurt klinkt dan een duidelijk geluid. Het bad moet blijven, zeggen de bewoners, en wel in de huidige vorm. Waar het stadsdeel in 2012 nog onderzoekt of een overdekt bad meer bezoekers zal trekken, is het de Vereniging Flevoparkbad die een redding bewerkstelligt.

Als in 2014 het buitenzwemseizoen begint, bedenkt zij verruimde openingstijden. Normaal is het zwembad van tien tot half zes open, maar de club zwemlustigen huurt vijf keer per week de banen in de vroege uurtjes en vier keer tot laat. Leden, die een tientje per jaar betalen, mogen dan naar binnen. Het wordt een groot succes.

Het bad wordt vervolgens door deze krant twee jaar op rij verkozen tot beste buitenbad van de stad en volgens de Franse krant Le Monde is het Flevoparkbad een van de mooiste zwembaden in de open lucht ter wereld.

Het bad trekt steeds meer mensen. Afgelopen jaar waren dat er 84.000. Vraag het de zwemmers die 's ochtends door het water klieven en ze zullen het een voor een beamen: de komende vijftig jaar zit het wel snor met het Flevoparkbad.

Het Flevoparkbad viert zaterdag zijn 50ste verjaardag met een toegangsprijs van één euro. Voor kinderen zijn er activiteiten, waaronder een megastormbaan.

Cor Idzerda Beeld Mats van Soolingen

Cor Idzerda (74), chef-badmeester van 1967 tot 1974
"In de hoogtijdagen trok het Flevoparkbad tienduizend ­bezoekers per dag. Dan stond ik van 's ochtends half zeven tot 's avonds half elf alles in goede banen te leiden. Het waren prachtige dagen. Als 24-jarige, pas gehuwd en met twee jonge kinderen, nam ik mijn intrek in de bungalow ernaast."

"Toen er later meer kroost bijkwam, werd de patio een extra kamer. In de zomer werkte ik vijf maanden zeven dagen in de week. Als je de halve Indische Buurt in een zwembroek in je bad hebt, ben je burgemeester van een klein dorp. En dokter, psycholoog en pedagoog."

"Ik heb in het Flevoparkbad het vak geleerd. Hongaarse zigeunerfamilies zetten hun kampement op de parkeerplaats op, knipten een gat in het hek en gebruikten het bad als achtertuin. Het beeld van zigeunervrouwen die de was deden in het ­ondiepe vergeet ik nooit meer."

"Ook de Hells Angels waren vaste clientèle. De stillen van de politie liepen in zwembroek al pootjebadend te surveilleren. Dat het bad niet meer zo druk wordt bezocht, kun je volgens mij simpel oplossen door een overdekt bad naast het buitenbad te bouwen. Zo krijg je weer de bezoekersaantallen van weleer. Je moet met je tijd meegaan."

Klaske van der Meulen Beeld Mats van Soolingen

Klaske van der Meulen (52), zwemt er dagelijks
"In het Flevoparkbad heb ik leren zwemmen met slecht weer. We waren ook in het bad te vinden als de zon scheen, maar het is met name heel erg lekker om in het water te liggen als het regent. Dat is pas echt het paradijs."

"Mijn moeder nam me vaak mee naar het bad. Ik was 2,5 toen het openging, we woonden destijds op de Bredeweg in de Watergraafsmeer. Ik heb mijn hele leven in Oost gewoond en ben het Flevoparkbad altijd blijven bezoeken. In de jaren negentig werd de sfeer minder goed. Op de ligweides werd je lastiggevallen. Maar toen sluiting dreigde, ben ik weer vaker gegaan. Want dicht, dat mag het Flevoparkbad niet."

"Het zijn de badmeesters die het bad hebben gered en mij mijn zwembad hebben teruggegeven. En door de verruimde openingstijden van de vereniging ben ik er 's avonds niet meer weg te slaan. Het ruisen van de bomen, het gezang van de vogels en de frisse lucht: er gaat niets boven een duik in het Flevoparkbad."

Dorry van Dam Beeld Mats van Soolingen

Dorry van Dam (58), zwemt er van jongs af aan
"De zomers van mijn jeugd bracht ik grotendeels in het bad door. Als kind van de melkboer uit de Balistraat waren we voor vermaak op onszelf aangewezen; onze ouders hadden het druk met de zaak."

"We wandelden dan met kinderen uit de Indische Buurt naar het bad. We hadden een goede sluiproute door het Flevopark, maar een keer stond daar een potloodventer. Toen namen we maar weer de ­gewone weg."

"In die tijd was het verplicht een badmuts te dragen en ik weet nog goed hoe een keer een bij onder het rubber kroop en me lelijk stak. Na het zwemmen ging ik naar de zurebommenverkoper die voor de ingang stond. Het dubbeltje dat ik meekreeg voor een ijsje gaf ik liever uit aan zo'n grote augurk."

"Ik zwom ook veel met mijn zus, Karin. Zij is vorig jaar overleden. De laatste jaren had ze zich tot een fanatiek zwemmer ontpopt. Het bad associeer ik sterk met haar, ze lag drie weken voor haar overlijden nog in het water. Het zwemmen maakte haar gelukkig en daar ben ik het Flevoparkbad dankbaar voor."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden