Plus

Hele wereldpers was bij eerste homohuwelijk: 'Dit is gekkenhuis'

Amsterdam beleefde op 1 april 2001 de wereldprimeur van het officiële huwelijk voor homoseksuelen. De raadzaal, versierd met rozen en een hart van roze en rode bloemblaadjes, was afgeladen. Vanuit de hele wereld - van de VS tot Japan - was de pers toegestroomd. Een reportage uit Het Parool van maandag 2 april 2001.

Frank Wittebrood (l) en Peter Lemke, één van de paren die trouwde op 1 april 2001. Beeld anp

Eindelijk, als het portier van de vierde bruids-Beetle openzwaait, krijgt de wereldpers waar ze op wacht: twee bruiden met Sissi-achtige allure, de één in het wit, de ander in bijna-wit, na drie herenparen, overwegend in zwart. Op het plein voor het stadhuis stijgt applaus op.

De toeloop van homo en lesbisch Amsterdam mag dan niet overweldigend zijn bij deze eerste huwelijksvoltrekking voor paren van gelijke sekse, die van de (internationale) pers is dat wél. Voorafgaand aan de ceremonie hebben de journalisten zich verzameld in de Boekmanzaal voor de persconferentie van burgemeester Job Cohen.

Zwijgende christenen
Hij is trots dat Amsterdam de wereldprimeur heeft van het officiële huwelijk voor homoseksuelen en roemt de stad als 'gay capital van Europa - en misschien nog wel verder'. Een Japanse journalist vraagt zich enigszins vertwijfeld af of dit huwelijk voor homo's nu ook op de scholen gepromoot zal worden. ''Jazeker, en ver daarbuiten,'' luidt het antwoord van Cohen.

Dat ook in Nederland het protest niet helemaal is geluwd, illustreert een groepje zwijgende christenen uit Boskoop en Waddinxveen. Ze hebben zich voor het Muziektheater opgesteld met de boodschap 'Laat ons wederkeren tot de Heere' (Hosea 6 vers 1). ''Het huwelijk is door God ingesteld en is per definitie iets tussen man en vrouw,'' licht een van hen toe. ''Het is net zoiets als zeggen: 'voortaan is gras paars', maar het blijft toch groen.''

Homoparen snijden de bruidstaart aan nadat zij officieel in het huwelijk zijn getreden. Beeld anp
Een groepje zwijgende christenen uit Boskoop en Waddinxveen protesteerde tegen het homohuwelijk. Beeld anp

Het zal de twee bruidegommen die in de hal van het stadhuis giechelend de slepen van de dames schikken, een zorg zijn. Cameralieden, geluidsmannen en fotografen buitelen zowat over elkaar heen. Een komische vertoning, vooral omdat de voorlichters zich hebben voorgenomen de zaken ordelijk te laten verlopen en flink meedoen. Dit ritueel zal zich bij elk hoogtepunt herhalen: het jawoord, de ringen, de kus, de bruidstaart.

Roze bloemblaadjes
Om tien voor twaalf begint burgemeester Cohen met zijn toespraak voor een afgeladen raadzaal die is versierd met rozen en een hart van roze en rode bloemblaadjes. Elk bruidspaar mocht niet meer dan twintig genodigden meebrengen.

De overige plaatsen zijn vergeven aan de voorvechters van deze openstelling van het huwelijk, zoals Henk Krol van de Gay Krant, oud-hoofdofficier van justitie Jan-Wolter Wabeke, en de Tweede-Kamerleden als Boris Dittrich (D66) en Mieke van der Burg (PvdA). Ook staatssecretaris van Justitie Ella Kalsbeek is er, wethouder Duco Stadig, Geert Dales en Cox Habbema, voorzitter van de Amsterdamse COC-afdeling.

"Ik biecht u op dat ik tien jaar geleden niet goed begreep waarom homo's en lesbiennes zo'n punt maakten van het burgerlijk huwelijk,'' zegt Cohen. ''Maar nu weet ik beter. Ik hoop dat degenen die nog steeds bezwaren koesteren tegen de optie voor homoseksuelen om écht te trouwen, de moeite willen nemen zich te verdiepen in de gevoelens van degenen om wie het gaat en in het belang van gelijkberechtiging.''

Dolf Pasker en Gert Kasteel geven elkaar het ja-woord terwijl Helene Faasen en Annemarie Thus toekijken. Beeld anp

Het is een mijlpaal in de geschiedenis van de homo-emancipatie, zegt Cohen, waarvoor vijftien jaar geleden de eerste aanzet werd gegeven. Als staatssecretaris zorgde hij voor invoering van het homohuwelijk. Het is een dubbel feest voor de bruidsparen: niet alleen vanwege het feit dat ze trouwen, maar ook dat er door hen getrouwd kán worden.

Bestormen
Getuigen komen er vanavond niet aan te pas - dat zou te ingewikkeld worden, zo is besloten. En aangezien de paren liever gezamenlijk dan elk apart worden toegesproken, is de ceremonie ook op dat punt beknopt. Alle acht ervaren ze het geregistreerd partnerschap dat ze al eerder hebben afgesloten als een 'tweederangs huwelijk'. ''Het heeft iets weg van het oprichten van een bv'tje,'' heeft één van hen tegen de burgemeester gezegd.

En dus wordt de acht geliefden, klokke twaalf uur, plechtig gevraagd of zij hun partnerschap willen omzetten in een huwelijk en beloven de plichten te vervullen die de wet aan de huwelijkse staat verbindt. Waarna de hamer valt en de burgemeester er, vanwege het geapplaudisseer, niet in slaagt de echtparen te vertellen dat ze elkaar nu toch écht mogen omhelzen.

De wereldpers - van Canada tot Californië, van Italië en Spanje tot Duitsland en Japan - en het landelijke journaille bestormen in de foyer eensgezind de tafel met de roze bruidstaart, getooid met suikeren homopaartjes. Champagne wordt van een dienblad geveegd.

En de kersverse echtparen? Die laten het, glimlachend , maar zo'n beetje over zich heen komen. ''We hebben geprobeerd ons hierop een beetje voor te bereiden,'' zegt bruid Hélène Faasen, nadat ze tegen een tv-reporter uit Miami haar message to the world voor de zoveelste keer heeft mogen uitleggen. ''Maar dit is een gekkenhuis.''

Twintig televisieploegen
Ruim tachtig mediaorganisaties hadden zich aangemeld om bij de wereldprimeur te zijn - waaronder twintig televisieploegen. BBC, CNN, de Japanse en de Duitse televisie en een cameraploeg van Reuters: allemaal wilden ze erbij zijn. Maar met toeschouwers en andere genodigden was het al snel vol en bleven er maar vijftig plekken over voor de pers.

De vier homo-paren op weg naar de raadzaal. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden