PlusPS

Havermout en honing: werkt zelfgemaakte cosmetica net zo goed als uit een potje?

Zelf cosmetica maken is in, maar is een gezichtsmasker met havermout en honing, of avocado in je haar nou echt beter dan dat wat je in de schappen vindt?

Werken die zelfgemaakte middeltjes net zo goed als de producten van officiële merken?Beeld Rein Janssen

Zelf deodorant maken van baking soda en kokosolie? Simpel. Een lippenbalsem klussen van cacaoboter? Fluitje van een cent. Een gezichtsscrub van honing en suiker uit je keukenkastje? Hemels. Een haarmasker van avocado? Je wilt nooit meer anders.

Tenminste, dat is de boodschap van talloze filmpjes en blogposts. Onder de naam DIY (Do it yourself) worden ­enthousiast recepten gedeeld waardoor het vaste bezoek aan de drogist overbodig zou moeten zijn.

Veel gezonder
Zelf verzorgingsproducten maken is niet alleen verrassend simpel, maar ook nog eens veel gezonder, duurzamer en goedkoper dan elke maand gedachteloos je mandje volgooien bij de Etos, stellen de fans van de DIY-trend.

Maar is een potje puur natuur echt altijd beter dan wat je bij de drogist vindt? Werken die zelfgemaakte middeltjes net zo goed als de producten van officiële merken? Of zijn er ook kanttekeningen te plaatsen bij de zelfmaaktrend?

Een van de meest genoemde voordelen van zelf cosmetica maken is: controle. Over de hoeveelheid, over de verpakking en over wát je nu precies op je huid of in je haar smeert. Dat laatste is voor Marlies Lammers, die al zo'n vijf jaar af en aan experimenteert met zelfgemaakte verzorgingsproducten, het belangrijkst.

Chemische troep
"Je leest steeds meer over hoeveel chemische troep in cosmetica zit. Van conserveermiddelen, geur- en kleurstoffen tot irriterende parfums. Terwijl je je kunt afvragen: wat heb je nu helemaal nodig? Mijn Filipijnse moeder gebruikte altijd al ­natuurlijke producten als kokosolie om de huid te verzorgen. Daardoor voelt het voor mij logisch om verzorgingsproducten puur en simpel te houden."

"Bovendien, iets zelf maken geeft voldoening. Waarom bijvoorbeeld een dure scrub met synthetische bestanddelen kopen als een mengseltje van honing en suiker net zo goed, of misschien zelfs beter werkt?"

Rena Molter begon cosmetica te maken toen ze een paar jaar geleden voor werk in Azië woonde en daar niet de ­natuurlijke verzorgingsproducten kon kopen die ze thuis gebruikte. "Ik maakte shampoo op basis van baking soda. Je haar gaat er niet van glanzen of lekker ruiken, maar wordt wel schoon. Of ik maakte conditioner op basis van appelazijn. Daar word je haar heerlijk zacht van."

Veel gedoe
Terug in Nederland koopt ze de meeste producten weer van biologische merken, in de winkel. "Zelf maken doe ik nog af en toe, maar het is ook wel veel gedoe."

Erica Linger opende daarom DIY Soap, in de Van Wou­straat. Een winkel waar je kant-en-klare zelfmaakpakketjes kunt kopen. Met voor elk product de ingrediënten in de juiste hoeveelheden. Want, zegt Linger: "Wat moet je nou met een heel blok shea butter als je er maar een beetje van gebruikt? En alles bij elkaar zoeken en afmeten kost veel tijd."

Ook huiddeskundige Jetske Ultee, van oorsprong arts, herkent de zelfmaaktrend. Zij brengt als onderzoeksarts cosmetische dermatologie online advies uit over huidverzorging.

Bewuste leefstijl
"Ik denk dat de behoefte om dingen zelf te maken is toe te schrijven aan een toenemende bewuste leefstijl en een hang naar natuurlijke ingrediënten. Niet schadelijk voor de gezondheid en niet belastend voor het milieu."

De gedachte dat 'veel dure onzin wordt verkocht in de cosmeticabranche' is een andere drijvende kracht achter de homemade cosmeticatrend: "Die onderschrijf ik zeker den dele. Zo is ook mijn blog en wetenschappelijke zoektocht naar goede en werkzame ingrediënten ontstaan."

Wat vindt zij? Werken huisgemaakte verzorgingsproducten net zo goed als cosmeticaproducten uit de winkel? "Er zijn veel slechte cosmeticaproducten die niet doen wat ze beloven en de huid kunnen irriteren, laten uitdrogen en verouderen. Dan kan een zelfgemaakt alternatief een stuk beter zijn. Zeker als je het simpel houdt."

Veel kennis
Maar ze zegt ook: "Om goede complexe crème te maken met een hoge concentratie actieve stoffen, heb je veel kennis en professionele apparatuur nodig."

"Bepaalde ingrediënten werken bijvoorbeeld alleen bij een bepaalde pH, sommige stoffen kunnen verbindingen met elkaar vormen die ongunstig zijn voor de huid. Ook moet je letten op het risico van bacteriën en schimmelgroei, zeker als je zonder bewaarstoffen werkt."


Het is een misverstand dat natuurlijke ingrediënten per definitie beter zijn dan synthetische, aldus Ultee. "Van veel plantaardige ingrediënten is de werkzaamheid nog nooit goed onderzocht. Sommige plantaardige ingrediënten, zoals lavendel, teatree-olie en muntachtige stoffen, kun je zelfs beter mijden in zelfgemaakte producten, omdat ze irriterend kunnen werken."

Homemade producten
Betekent dat dan dat je het maar beter kunt laten? "Nee hoor," zegt Ultee. "Mijn reserve bij homemade producten is niet anders dan bij cosmetica. Er is ontzettend veel goedbedoelde, maar slechte informatie te vinden over huidverzorging. Dat geldt net zo goed voor DIY-­recepten. Zelf je zonnebrand ­maken, vind ik niet verstandig. Maar er zijn genoeg simpele middeltjes waarbij dat wel kan. Lippenbalsem bijvoorbeeld of haar- en gezichtsmaskers."

"Stoffen waarvan aangetoond is dat ze echt wat doen voor de huid zijn bijvoorbeeld groene thee, zoethoutwortel, cafeïne, havermout en koffiebes. Ook kun je met eenvoudige producten op basis van natuurlijke oliën (100 procent), zoals jojoba, amandel en argan, weinig verkeerd doen."

"Voor iedereen die zelf aan de slag wil, luidt mijn advies dan ook: maak niet te veel, gebruik het het liefste ­direct en bovenal: houd het simpel."

Zelf proberen?

Gezichtsmasker met havermout
Tip van huiddeskundige Jetske Ultee. Je hebt nodig: 1 eetlepel fijngemalen havermout, 1 eetlepel jojobaolie en 1 eetlepel honing. Mix alle ingrediënten in een kom en breng een dikke laag aan op je gezicht. Laat het 15 minuten zitten en haal het eraf met water. ­Havermout werkt onder meer verzorgend, kalmerend en beschermend. Honing en jojobaolie werken van ­nature ontstekingsremmend.

Anti-acne middel van kurkuma, ­honing en yoghurt
In het programma Gezond Verstand werd dit natuurlijke masker tegen acne getest, met positief resultaat. Waarschijnlijk is het succes toe te schrijven aan de ontstekingsremmende werking van de kurkuma en de honing en de verzachtende en voedende werking van de yoghurt.

Je hebt nodig: 1 eetlepel kurkumapoeder, 1 eetlepel honing, 1 eetlepel yoghurt. Mengen, aanbrengen op een schoon gezicht, 10 minuten laten zitten en afwassen met lauw water. Minimaal twee weken dagelijks aanbrengen voor resultaat.

Do's en don'ts
- Houd het simpel
- Vergelijk de recepten en zoek van tevoren informatie op over de werking van de ingrediënten die je wilt gebruiken
- Zorg bij de bereiding en het gebruik voor goede hygiëne om bacterie- en schimmelgroei te voorkomen
- Maak niet te veel en gebruik wat je hebt gemaakt zo snel mogelijk
- Experimenteer met ingrediënten die voor jou werken. Elke huid is anders. Wat voor de één heilzaam is, irriteert bij de ander
- Wil je complexere producten maken dan avocadomaskers en havermoutpapjes? Verdiep je dan in de materie of volg een cursus
- Geen zin meer in chemicaliën, maar te lui om zelf te klussen? Online is veel informatie te vinden over stoffen die je beter kunt mijden in cosmetica en merken die een niet-irriterend alternatief bieden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden