Plus

Harrie Langman (1931-2016): Politiek deed er niet toe, industrie wel

Harrie Langman was een van de laatst levende Nederlandse staatsmannen bij wie industriepolitiek centraal stond in zijn opvattingen.

VVD-minister Langman (rechts) in 1971 Beeld Dick Coersen/ANP
VVD-minister Langman (rechts) in 1971Beeld Dick Coersen/ANP

Harrie Langman was een van de laatst levende Nederlandse staatsmannen bij wie industriepolitiek centraal stond in zijn opvattingen. De industriepolitieke traditie van Nederland hield in dat sleutelindustrieën desnoods met overheidssteun overeind moesten worden gehouden.

Alleen zo kon de zelfstandigheid van Nederland gegarandeerd worden. Het leidde bijvoorbeeld tot de naoorlogse heropbouw van de scheepsbouw, ­Koninklijke Hoogovens en de vliegtuigindustrie.

Vrije Universiteit
Als iemand de waarde en gevaren van industriepolitiek, waarvan de traditie terug gaat tot voor 1949, kon inschatten was het Langman. Hij studeerde aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en was jurist en econoom.

Zijn carrière bouwde hij op als hoogleraar aan de Nederlandse Economische Hogeschool in Rotterdam, de latere Erasmus Universiteit, gevolgd door diverse functies in het bedrijfsleven, waarna hij als bewindsman naar Den Haag gehaald werd. Hij werkte onder meer bij grootwinkelbedrijf Simon de Wit en bij scheepswerf De Schelde.

Erg politiek geprofileerd was Langman niet. Toen hij in 1971 als minister van Economische Zaken zitting nam in het kabinet-Biesheuvel, moest hij nog lid van de VVD worden.

Fokker
Langman was wel breed geïnteresseerd, wat bleek uit de eindeloze reeks commissariaten die hij verzamelde, wat in zijn jaren nog als pre werd gezien.

De meeste aandacht vroeg Fokker, waarvan hij sinds 1981 commissaris was en later president-commissaris. In die rol liet Langman doorschemeren dat het voortbestaan van de vliegtuigfabriek belangrijk was voor het aanzien van de Nederlandse industrie op het wereldtoneel.

Na zijn ministerschap was Langman lange tijd lid van de raad van bestuur van ABN. Hij gaf mede vorm aan de fusie met Amro in 1991, het jaar waarin hij met pensioen ging. Voor velen was Langman nog lange tijd een vraagbaak. Tot 2005 zat hij in het curatorium van de Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD.

De industriepolitiek werd nog tot aan het begin van de jaren tachtig, toen massawerkloosheid de kop op stak, stevig door de regering omarmd na een advies van de zogeheten Commissie-Wagner, waarin Langman zitting had. De overheid investeerde onder meer in Fokker, DAF en Nedcar.

Klimaat veranderd
De conclusies van de RSV-enquête naar aanleiding van de ondergang van de Nederlandse scheepsbouw maakten kort daarna een einde aan de Nederlandse industriepolitiek. In 1990 probeerde toenmalig minister Koos Andriessen nog tevergeefs dit beleid nieuw leven in te ­blazen.

Het klimaat was veranderd. Toen Langman op verzoek van de oud-­topman van machinefabriek Stork, Feyo Sickinghe, na het faillissement van Fokker in 1996 een lans brak voor herstart van de fabriek met overheidssteun, kreeg hij dan ook nul op het rekest.

Langman overleed vorige week maandag in zijn woonplaats Drachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden