Recensie

Harem van Giphart is beter dan al zijn vorige werk (****)

Bij de titel Harem zie je een typisch Giphartiaanse roman voor je, vol seks, feestjes en studentikoze levenslust. Dat is niet helemaal terecht: het is een roman vol seks, feestjes en studentikoze levenslust - maar dit keer staat het allemaal in dienst van een meeslepende familiegeschiedenis.

Ronald GiphartBeeld Ilvy Njiokiktjien/ANP

Het verhaal van een Zweedse familie met Nederlandse wortels wordt verteld door Liam, een nogal onkarakteristieke twintigjarige. Liam vertelt namelijk liever over zijn omgeving dan over zichzelf. En hij vertelt nog het liefst over zijn vader, de wereldberoemde Zweeds-Nederlandse fotograaf McDonald Hope ('Mac').

Liam heeft zich teruggetrokken in een jachthut in Hedeviken. Daar werkt hij aan het verhaal van Mac, zijn moeder, de kunstenaarskolonie waarin Liam en zijn zusje opgroeiden, en de tragikomische mafkezen waarmee ze hun hele leven omringd zijn.

Strakke compositie
De levensverhalen worden grotendeels verteld vanuit de derde persoon. Je vergeet vaak dat Liam aan het woord is, totdat hij zelf weer eens in de eerste persoon opduikt. Meestal verschijnt hij in de marges, soms treedt hij kort op de voorgrond. Naarmate zijn verhaal vordert, treedt hij langer en vaker op, in herinneringen en in het heden, rondom de jachthut.

Het hele boek door springt hij soepel heen en weer in de tijd. Recente herinneringen worden afgewisseld met episodes ver voor Liams geboorte - ver voor de geboortes van zijn ouders zelfs. Liam reconstrueert de geschiedenis van zijn familie aan de hand van brieven, documenten, heel veel foto's, en zijn eigen, niet geringe verbeelding.

Hij vertelt associatief, maar vermoedelijk ligt er een strakke compositie ten grondslag aan de ogenschijnlijk willekeurige stroom herinneringen. Al vanaf het begin loopt Liam vooruit op wat er nog gaat komen, meestal door te zeggen dat hij niet vooruit wil lopen op wat er nog gaat komen. Zo halverwege de roman begint op te vallen hoe goed de verschillende verhaallijnen, personages, flashbacks en flashforwards in elkaar passen.

Constanter
En niet alleen de compositie overtuigt. Ook qua gedenkwaardige zinnen, scherpe observaties en rake formuleringen is Giphart beter, constanter, dan in al zijn vorige werk. In eerdere romans en verhalen werden de betere stukken vaak bedolven onder een overdosis woordspelingen, al te nadrukkelijke knipogen en melige grappen waar je de schrijver net iets te hard om kon horen lachen.

Harem is zeker niet vrij van uitglijers, maar de sterke passages overheersen. Deze bijvoorbeeld, als Mac de kleinzieligheid van zijn eigen jaloezie inziet: 'Toen tot hem doordrong waarover hij aan het fantaseren was, voelde Mac hetzelfde als toen hij in vroeger dagen voor zijn spiegel luchtgitaar stond te spelen en zichzelf dat plotseling van een afstand zag doen. Indalende schaamte. Hoe grootse liefde een mens zo klein kan krijgen.'

Harem is de roman waarvan je al tijden hoopte dat Giphart 'm zou schrijven. Een gelukkig huwelijk tussen een indrukwekkende plot, aansprekende personages, en een buitengewoon sympathieke verteller. Het is niet alleen Gipharts eenentwintigste boek - het is ook Liams vierde, definitieve, debuutroman. Je kunt alleen maar hopen dat de schrijvers hun samenwerking voortzetten.

Beeld Podium
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden