'Hangmeeuw' 6004 hangt wat op het Lambertus Zijlplein

Onderzoekers hebben een app waarmee de vlucht van vogels met een zendertje op de voet kan worden gevolgd. 'Geen idee wat hij in Geuzenveld komt doen.'

null Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Zilvermeeuw 6004 neemt elke dag de moeite om twee uur te vliegen van zijn kolonie op Texel naar het Lambertus Zijlplein in Geuzenveld om daar een paar uur 'rond te hangen'.

Het lijkt op wat jongens met een scooter op de hoek van de straat plegen te doen. De vogels dobberen langdurig verveeld rond, om plotsklaps krijsend op te vliegen en achter elkaar aan te jagen zodra ergens in het aangrenzende appartementencomplex een keukendeur opengaat en een boterham naar beneden wordt gegooid. Daarna: rustig doordobberen en wachten op de volgende keukendeur. En na een paar uur hangen met de jongens vliegt 6004 weer terug naar vrouw en kinderen op Texel.

Halve boterham
Dat weten we dankzij de kleine gps-zender op zijn rug. Elke keer als hij weer bij zijn nest neerstrijkt, worden zijn vluchtgegevens via een peilstation doorgezonden naar de onderzoekers in Amsterdam. 'Geen idee wat hij in Geuzenveld komt doen', zegt Judy Shamoun-Baranes van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamics. 'Het is een flinke reis heen en weer en voor die halve boterham hoeft hij het niet te doen.'

Om een antwoord te krijgen op het waarom, hebben de onderzoekers nu een app ontwikkeld waarop via de smartphone de favoriete routes en stopplaatsen van zeven verschillende vogels zijn af te lezen. Vraag aan de gebruiker: neem een kijkje op een van de pleisterplekken en vertel ons, aan de hand van enkele gerichte vragen, wat je daar aantreft. Shamoun: 'We kunnen gedrag in kaart brengen, maar ook veranderingen in gedrag.'

Zenders
De app, ontwikkeld met de geldprijs die verbonden was aan de Academische Jaarprijs die de biologen vorig jaar in de wacht sleepten, is een nieuwe stap in het volgen van vogels met behulp van zenders. In de paar jaar dat deze nieuwe techniek wordt toegepast in Nederland, heeft ze een schat aan informatie opgeleverd, vertelt Henk van der Jeugd van het Vogeltrekstation in Wageningen.

'Vroeger werden vogels geringd. In het beste geval kwam er nog eens een melding binnen, zodat we van twee plekken zeker wisten dat een vogel daar was geweest. Tegenwoordig kunnen we vogels van minuut tot minuut volgen en kunnen we zien hoe ze hun tijd doorbrengen. Met behulp van deze app wordt het hopelijk mogelijk informatie te verzamelen over de oorzaken van bepaalde gedragingen. Daar weten we eigenlijk nog heel weinig over.'

Knobbelzwaan
De voortschrijdende technologie maakt het mogelijk uiterst kleine en lichte zenders te maken, een halve gram zwaar, en dus geschikt voor lichtgewichten als zwaluwen en zangvogels. Van der Jeugd: 'De vuistregel is dat een zender niet zwaarder mag zijn dan drie procent van het lichaamsgewicht. Een meeuw kan een zender van dertig gram aan, een knobbelzwaan een zender van wel tweehonderd gram.'

Het onderzoek strekt zich ook uit naar de gevolgen van het 'zenderen' voor de vogels, vertelt Van der Jeugd. 'Het is niet zo dat de vogels er helemaal niets van merken. Uit onderzoek is bekend dat meeuwen met zenders minder lang op zee blijven. Van boerenzwaluwen met zenders weten we dat ze een kleinere kans op overleven hebben. Maar we doen er alles aan om de gevolgen zo klein mogelijk te maken.'

Bron: vogelhetuit.nl Foto: ANP Beeld JV / Het Parool
Bron: vogelhetuit.nl Foto: ANPBeeld JV / Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden