Plus

Halsema spaart heilige huisjes van voorgangers niet

Burgemeester Femke Halsema grijpt na een maand al hard in om islamitisch radicalisme in Amsterdam te bestrijden. De heilige huisjes van haar drie voorgangers worden daarbij niet gespaard.

Halsema introduceert in een brief aan de gemeenteraad een nieuw uitgangspunt: 'Alle Amsterdammers mogen zich gevrijwaard weten van vernedering.' Beeld ANP

Femke Halsema mag dan geen jurist zijn, zoals haar voorgangers Eberhard van der Laan en Job Cohen, de grondwet heeft ze wel goed bestudeerd. Dat wordt duidelijk uit haar eerste plannen om islamitisch radicalisme te bestrijden.

De burgemeester introduceert in een brief aan de gemeenteraad een nieuw uitgangspunt: 'Alle Amsterdammers mogen zich gevrijwaard weten van vernedering.' Als kwetsbare burgers in een hoek worden gedrukt, bijvoorbeeld door radicalen, komt de gemeente in actie, stelt Halsema.

Nieuw is dat de burgemeester invloed wil uitoefenen in het grijze gebied waar het strafrecht nog niets kan doen, maar waar wel misbruik wordt gemaakt van de vrijheid van menings­uiting of de vrijheid van godsdienst om te discrimineren.

Halsema wil specifiek het geluid versterken van liberale moslims, vrouwen, lhbt'ers en jongeren die uit hun religieuze gemeenschap willen stappen.

Antidemocratisch
Ze is voor 'de eerste stap', zoals ze haar veranderingen noemt, verrassend concreet. Halsema wil kunnen ingrijpen bij de komst van radicale moslimgeestelijken die preken houden die 'anti-integratief' en 'antidemocratisch' zijn.

Ze vindt dat de gemeentelijke overheid nu niet genoeg maatregelen kan nemen om de komst van dat soort imams te voorkomen, zoals de omstreden imam Fawaz Jneid eind mei.

Staande praktijk is om een stevig gesprek te voeren met het uitnodigende moskeebestuur, of het Openbaar Ministerie te laten meeluisteren tijdens de radicale preek om te controleren of een (strafrechtelijke) grens wordt overschreden.

Halsema wil meer kunnen doen en gaat daar bij het kabinet en de veiligheidsdiensten voor pleiten. Hetzelfde geldt voor de buitenlandse financiering van geloofsgemeenschappen. De scheiding tussen kerk en staat moet ook door buitenlandse staten als Koeweit en Saoedi-Arabië worden gerespecteerd, betoogt zij.

Zwalkend beleid
Halsema zal met haar harde opstelling bij het centrumrechtse kabinet een gewillig oor vinden. In Den Haag werd de laatste jaren met steeds meer bevreemding gekeken naar het zwalkende Amsterdamse radicaliserings­beleid.

De verwondering was groot toen waarnemer ­Jozias van Aartsen dit voorjaar aankondigde de banden te willen aanhalen tussen de gemeente en salafistische moskeeën in Amsterdam om een betere informatiepositie te krijgen. Daarmee stopt Halsema nog voor het onderzoek naar die hechtere samenwerking kon beginnen.

Ook de ambtenaren krijgen te maken met haar dadendrang. Van der Laan verdedigde de afdeling radicalisering toen die in 2017 onder vuur kwam te liggen wegens belangenverstrengeling en factuurfraude.

Van Aartsen onderzocht wat er precies mis was. Halsema kondigt nu concrete veranderingen aan: de medewerkers van de afdeling antiradicalisering zullen véél strenger worden gescreend door zowel het gemeentelijke Bureau Integriteit als de AIVD.

Van het tijdperk-Cohen wordt figuurlijk afscheid genomen. Sinds de moord op Theo van Gogh in 2004 was het beleid om zowel radicalisering als polarisatie te bestrijden samengevat in de metafoor 'de boel bij elkaar houden'.

Halsema ziet dat anders. "Heftige en soms onverzoenlijke meningsverschillen horen thuis in onze democratische rechtsstaat en in onze vrije stad, verrijken deze ook." Onder deze nieuwe burgemeester vecht de gemeente tegen radicalisering en extremisme, als polarisatie uit de hand is gelopen.

Maatregelen

Later dit jaar weet burgemeester Halsema welke bevoegdheden zij nodig heeft om radicalisering in de stad te bestrijden. Dit is al wel concreet:

- Blokkades van winkelstraten en ­gebouwen ter voorkoming van ­aanslagen worden zo veel mogelijk vermeden;

- Strenge screening van ambtenaren die werken op de afdeling
radicalisering en extremisme;

- Meld- en Adviespunt Radicalisering beter onder de aandacht brengen van Amsterdammers via scholen en sportclubs;

- Oprichting denktank met toonaangevende experts op gebied van
radicalisering die gevraagd en ongevraagd adviseren;

- Functie van sleutelfiguren opnieuw duidelijk maken. Nu is er te weinig verschil tussen professionals en vrijwilligers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.