'Hallo hallo hikke ikke bende Humbilly'

Jacob Groot: Billy Doper
De Harmonie, 17,50 euro

Experimentele literatuur in Nederland, bestaat nog iets dergelijks? Of zegt het wat dat een op zichzelf toegankelijke roman als Billy Doper van Jacob Groot, nu net verschenen, de gedachten aarzelend die kant op laat gaan?

Het boek wordt de literaire pers aangeboden met een pamflet waarin Anneke Brassinga, Marjolijn Februari en P.F. Thomése het aanraden. 'Jacob Groot bestaat uit taal,' begint Februari haar aanbeveling. 'Dat is wel eens lastig als je hem wilt bellen.' En Thomése vraagt zich af of Groot het de lezers expres moeilijk maakt: 'Zijn onnavolgbare taalconstructies deden mij denken aan zo'n bevlogen architect die de prachtigste gebouwen ontwerpt, maar er niet aan gedacht heeft een deur te tekenen of een wc.'

Je moet je echt over iets heen zetten om dan toch nog aan dit boek te beginnen.

Doe je dat, dan blijkt het allemaal wel mee te vallen.

Zó moeilijk te lezen is de roman Billy Doper nu ook weer niet.

Snel duidelijk is dat we hoofdpersoon Billy Doper volgen in het begin van de jaren negentig van de twintigste eeuw. Hij verblijft een jaar in een huis 'in de zuidwestelijke voorstad Meudon', een wat hoger gelegen voorstad van Parijs. Vlot volgen stemmige observaties: 'Billy haastte zich door de modder langs een vliesdun beekje tussen het gras, onder hem schemerde de lichtstad, daaromheen dreunden de treinen, de Eiffeltoren hing als een verongelukt sterrenbeeld in het inktblauw.' Alleen al over deze zin valt lang te mijmeren, en Groot, al in 1971 (!) begonnen als dichter, schrijft er nog veel meer van een vergelijkbaar kaliber.

Vervolgens wordt gemorreld aan het decor. Parijs wordt in de visie van Doper zo'n beetje in de zee gesitueerd en de heuvels waar hij rondloopt, zijn duinen. Er wordt een verteller tegenover Billy geplaatst die deze kijk op de zaak relativeert: 'Hij (Billy) overdreef, al lag de stad inderdaad, van bovenaf gezien, als een schat in een plas van licht, het platgeslagen juweel van een prachtige hoerenkast.' De zee is op die manier teruggebracht tot een plas van licht en zo zijn we weer aanbeland bij het bekende beeld van Parijs als lichtstad.

Ik schreef het al: zo moeilijk is het niet wat in Billy Doper gebeurt.

En soms produceert Groot fraaie beelden, die je werkelijk even in een lekkere vakantiestemming brengen.

Ook begint zich een verhaal te ontwikkelen, of beginnen zich eigenlijk enkele verhalen te ontwikkelen.

Het voornaamste verhaal dat wordt verteld, is zo oud als de wereld. Het is een verhaal van liefde en verlangen: Billy krijgt het flink te pakken. Er schuilt wel een addertje onder het gras, het object van zijn verlangen is namelijk het schoolmeisje Fille. De beschrijving van een liefde tussen een oudere man en een jong meisje is wel eerder vertoond ('wordt met een zes beloond' - om de dichter T. van Deel weer eens toepasselijk te citeren), en Groot lijkt zich een beetje te schamen voor deze niet al te experimentele ontwikkeling, want prompt begint hij gek te doen: 'Hallo hallo hikke ikke bende Humbilly Humbert de dopende Billhummer uit de grote lichte stad, mijn ware Penvelope is Flaubeurt [¿],' enzovoort.

Jammer, eigenlijk. Want het liefdesverhaal wordt verder smakelijk gebracht, al zitten we hier wel vaak op het randje van wat nog leuk is. Een willekeurige badscène: 'Billy liet zijn hand onder haar water. Ze kwam boven. Klaar. Over.' Tja. Eerder wil Fille dat Billy de douchekop is die in haar opduikt. Daar lusten we thuis ook wel pap van.

Hoe zal dit aflopen? Moeilijker dan binnen te komen in deze roman blijkt het hem te verlaten. Groot lijkt er geen echt einde aan te kunnen breien. Uiteindelijk laat hij Billy Doper het boek uit rennen (Billy Loper, zullen we maar zeggen). Weg is weg en de roman is afgelopen.

Eenvoudig boek, al met al. Met soms zeer fraaie beelden. (ARIE STORM)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden