Plus

Halbe Zijlstra: 'Dit zal een smet blijven'

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken ligt onder vuur. Hij vertelde dat hij Vladimir Poetin in 2006 hoorde spreken over zijn ambities voor 'Groot-Rusland' in diens buitenverblijf. In werkelijkheid was de VVD'er helemaal niet in de datsja van de Russische president.

'Ik hoop op begrip bij de Kamer dat ik een bron heb willen beschermen.' Beeld anp

Wat bezielde u?
"Ja, ehm, ik hoorde het verhaal van de persoon die daadwerkelijk aan tafel zat. Die persoon wilde ik beschermen vanwege de potentiële gevolgen voor hem en zijn bedrijf. Ik besloot het verhaal wel te brengen vanwege de geopolitieke betekenis. Dat dat heel dom is geweest, is wel evident."

U heeft het een aantal weken geleden tegen Rutte verteld. Toen de premier in de Stadhouderskamer aan de beoogde bewindspersonen vroeg: is er nog iets wat ik moet weten?, hield u uw mond.
"Dat klopt. Daar heb ik helemaal niet bij stilgestaan. Dat is een verkeerde gedachtenkronkel geweest. Ik zat in de mindset: het verhaal klopt, het is belangrijk het te brengen, het is terecht dat ik de bron bescherm. Ik heb nooit stilgestaan bij de implicaties, dat het een ding zou worden dat ik het beschreef als ware aanwezig. Ik zou willen dat ik het toen meteen had gezegd. Het is wat het is."

Ging u geloven in uw eigen leugen?
"Nee. Het is niet voor niks dat ik al in december - vóór het Volkskrant-interview - op de rechtstreekse vraag van een journalist heb gezegd: nee, daar was ik niet. Het is alleen toen niet gepubliceerd. Ik deed daar niet geheimzinnig over."

Hoe weet u zeker dat uw bron de waarheid spreekt? Het valt niet te checken.
"Dat is de one million dollar question. Ik weet wie de bron is. Die ga ik ook nu niet onthullen. Ik heb de hele ellende over me heen getrokken door diegene te beschermen. Laat ik het zo zeggen: de persoon kennende, vond ik het zéér geloofwaardig dat het ook daadwerkelijk is gebeurd. Soms zijn er gesprekken waar maar twee personen aan tafel zitten. De kans dat president Poetin dit zal bevestigen, is niet heel groot."

Heeft u vooraf toestemming gevraagd aan uw bron om zijn verhaal te vertellen als het uwe?
"Nee, dat is mijn keuze en mijn domme keuze geweest. Maar de persoon wist wel wat hij mij vertelde. Hij vertelde het ook net na de annexatie van de Krim. Hij zei ook niet dat ik het niet mocht gebruiken."

Het is extra pijnlijk omdat het kabinet de strijd aanbindt met nepnieuws.
"De informatie die ik heb gebracht, klopt. Mijn bron heeft mij verteld dat hij aan de Volkskrant heeft bevestigd dat de strekking klopt. Ik heb ook bewijs in mijn telefoon zitten; heb sms-contact met mijn bron gehad. Het is ook géén nepnieuws: de informatie die ik heb gebracht, klopt."

Toen u het verhaal vertelde, had Rusland de Krim al geannexeerd. De dreiging was al wel bekend. Waarom was er toch die noodzaak?
"Ik had het in kleinere kring binnen en buiten de VVD al wel verteld. Toen ik het op het congres zei, speelde de discussie over het plaatsen van militairen in de Baltische Staten. De vraag was: is dat wel verstandig? Is dat geen provocatie naar de Russen toe? Ik wilde juist aan de hand van dit verhaal - Poetin noemde óók de Baltische Staten - duidelijk maken dat die troepen verstandig waren. Ik heb toen voor een verkeerde manier gekozen. Ik kan dat niet terugdraaien."

De Tweede Kamer is kritisch. Hoe gaat u dinsdag dat debat in?
"Ik wil dat debat graag. Ik wil woensdag graag met een rechte rug bij de Russische minister Lavrov staan. Ik hoop op begrip bij de Kamer dat ik een bron heb willen beschermen."

Kan dat nog wel, geloofwaardig en met rechte rug?
"Als je heel vaak afwegingen moet maken, maak je ook wel eens de verkeerde afweging. Dit zal een smet blijven."

Twijfel over inhoud

Halbe Zijlstra loog niet alleen over ontmoeting met Poetin, hij heeft zijn bron Jeroen van der Veer ook verkeerd begrepen, schrijft De Volkskrant.

Van der Veer bevestigt daarmee dat hij de bron is op wiens verhaal Zijlstra zijn gewraakte uitspraken over Vladimir Poetin baseerde.

De Shell-topman die in 2006 wél aanwezig was bij de ontmoeting met Poetin, zegt dat diens woorden 'historisch' bedoeld waren, en niet een blijk waren van militaire ambities. Van der Veer heeft Zijlstra in 2014 verteld over de speech van Poetin.

De minister moet zich dinsdag verantwoorden tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden