Plus

Had Cornelis van Eesteren woonwijk Noorderhof-Zuid goedgekeurd?

Vlak bij het nu uiterst populaire Sloterstrand worden deze maand de eerste huizen van Noorderhof-Zuid opgeleverd. Net zo compact als Noorderhof-Noord, maar ook wat benauwend.

Kopers konden kiezen uit drie stijlen: Oud Amsterdam, Amsterdamse School en Nieuw Amsterdam Beeld Eva Plevier

Merkwaardig dat de potentie van de Sloterplas ruim 60 jaar na zijn aanleg nu pas wordt uitgebuit. Eind mei ging het Sloterstrand open, een reep zand aan de noordkant die tot dusver de Varkensbaai heette - en vanwege het fraaie weer onmiddellijk een succes.

Deze maand worden de eerste huizen van Noorderhof-Zuid dat pal achter het strand ligt in gebruik genomen. Voor wie het niet meer weet: dat was lange tijd het parkeerterrein van het Sloterparkbad, dat zijn ingang naast het huidige strand had.

Asfaltvlakte
Aan die asfaltvlakte hebben we niets verloren, zeker als het alternatief een woonwijk is, die ook nog eens op een goede plaats ligt: de zonnige noordkant van de Sloterplas. Eind jaren negentig ontwierp de Luxemburgse architect Rob Krier hier het eerste deel, een wijkje dat geheel volgens diens filosofie werd opgezet.

Krier is een aanhanger van de klassieke renaissancestad met een stratenpatroon waarin een strikte hiërarchie is weggelegd voor straten, stegen, pleinen en allees. Voor een luttele 100 hectare in de Westelijke Tuinsteden is dat wellicht wat veel gevraagd, reden waarom Noorderhof na de opening wat krampachtig oogde, en vooral een breuk vormde met het open patroon van stedenbouwkundige Cornelis van Eesteren.

Van Eesteren is de godfather van Nieuw-West. Noorderhof was een reactie, om niet te zeggen een afwijzing van de strokenbouw in West, de lange woonblokken met gemeenschappelijke tuinen.

Kneuterig
Bijna twintig jaar later moeten we constateren dat het een (kind)vriendelijke enclave is geworden waar de auto niet veel te zoeken heeft, blijkens de krijttekeningen op het Granpré Molièreplein.

Het is allemaal wat kneuterig en vooral compact, wat het gemeenschapsgevoel ongetwijfeld moet hebben versterkt. Het wachten was op een uitbreiding van Noorderhof in zuidelijke richting, waarvan de eerste fases nu gereed zijn.

Ontwikkelaar Latei en architectenbureau Inbo gaven de kopers de vrije hand bij het samenstellen van interieur en exterieur. Ieder zijn eigen voordeur, zijn kleur baksteen en de keus tussen drie stijlen: Oud Amsterdam, Amsterdamse School en Nieuw Amsterdam. Daardoor is er levendigheid in de gevels ontstaan: erkers, balkons, loggia's, ze zijn allemaal wel ergens terug te vinden.

Koop en sociale woningbouw wisselen elkaar af, en laat het nou een Amsterdamse traditie zijn - die hier is gerealiseerd - om de mooiste hoek van de wijk, tegenover het strand, te reserveren voor sociale woningbouw. Dat kom je bijna nergens meer tegen in de door marktpartijen gedicteerde nieuwbouw. De elite krijgt doorgaans de mooiste plaatsen.

Afgeslankt
Toch is niet alles koek en ei in Noorderhof-Zuid. Rob Kriers gedachtegoed is door Inbo gehandhaafd, maar wel in verdunde vorm. De projectleider van de gemeente noemt het 'afgeslankt'.

Terwijl de crisis toch voorbij lijkt te zijn, stralen de woningen en straten een zekere schraalheid uit: de associatie is die van Betondorp, met dit verschil dat niet beton maar baksteen de kleur bepaalt. Overigens is daarmee niets ten nadele van Betondorp gezegd, hoewel je anno 2017 op die plek wel meer bravoure had verwacht (en gehoopt).

Waar komt dat door? Compact is Noorderhof nog steeds. Het benauwende daarvan schuilt in de gekromde straatjes - allemaal vernoemd naar een architect uit de wederopbouw - waar elk privédomein is afgeschermd door schuttingen en schuurtjes van het Gammaniveau.

Wie pech heeft, is opgesloten in een kippenren met nul komma nul uitzicht. In deze filosofie is ook het achterommetje terug, een benauwde steeg om de achtertuinen te ontsluiten.

De architecten hebben zich kennelijk zo gericht op een comfortabel binnenhuis, dat de omgeving erbij in is geschoten.

Terwijl Krier in het noordelijk deel nog een hiërarchische tweedeling had gemaakt tussen een hogere buitenwand van de wijk met intiemere hofjes erachter, is de zuidkant eenvormig qua volume en hoogte.

Er is een troost voor de bewoners van Noorderhof. Ze hebben het strand binnen handbereik - alleen is barbecueën daar verboden. Als het stadsdeel nog even doorgaat met het rooien van bomen aan de oostzijde om daar ongetwijfeld recreatieplekken aan te leggen, wordt de uitloop van de kippenren nog groter. Maar of Van Eesteren dit allemaal had goedgekeurd?

Er is een troost voor de bewoners van Noorderhof. Ze hebben het strand binnen handbereik Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden