Ha, de Rozengracht, zuipen op de bierfiets mag weer

Geliefd bij toeristen, gehaat bij Amsterdammers, maar in elk geval terug in het straatbeeld: de bierfiets. 'We willen juist iets toevoegen aan de stad.'

Het Engelse vrijgezellenfeestBeeld Klaas Fopma - www.klaasfopma.nl

'Will you kiss my nipple? Or butt?' Omstreeks biertje nummer vier, ter hoogte van de Rozengracht, was de schaamte voor zijn Baywatchoutfit met blonde pruik en nepboezem al verdwenen, na afloop van de bierfietstour is schaamte op zich een vaag begrip geworden. Een aangekondigd huwelijk was voor de tien mannen aanleiding een stag do te organiseren zoals alleen Britten dat kunnen. Locatie: Amsterdam. Accommodatie: The Bulldog. Culturele activiteit: de bierfiets. Aansluitend: de kroeg.

'Het is een prachtige combinatie van drinken en cultuur,' zegt organisator Ravi Abeywardana (30) met droge ogen. 'We zijn langs het Anne Frank Huis gereden en we hebben meer mooie dingen van de stad gezien. Welke? Dat weet ik niet.'

Over naar de volgende groep die een rondje binnenstad maakt op de bierfiets van Ard Karsten, sinds tien jaar eigenaar van Damtours. De elf vrouwen uit Yorkshire pakten vanochtend het vliegtuig voor hun hen party en zijn nu klaar voor al het moois dat Amsterdam te bieden heeft. Motivatie voor de bierfiets? 'It looked like a good laugh,' zegt ceremoniemeester Zoë Wilczynski (26). 'Het is weer eens wat anders. Normaal gaan we van pub naar pub.'

Van Karsten mogen de vrouwen hem Bob noemen, en verder zijn de regels overzichtelijk: geef géén bier aan de plaatselijke bevolking/zwervers, blijf op de fiets zitten tijdens het rijden en geen bierglas aan de lippen in de alcoholvrije zones.

Als Karsten met de biertap naast zijn stuur alle plastic bekers gevuld heeft, komt de fiets met trapondersteuning langzaam in beweging. 'Peddle, peddle, peddle - let's work out, ladies!' Op de De Ruyterkade mengt het gevaarte zich in het verkeer, bus 48 toetert en scheert voorbij, gevolgd door een taxi met haast. Op de Droogbak zoekt Karsten het fietspad op en treft het gezelschap het eerste rode licht. 'Red light, drink, ladies,' kirt Jenny Aston (28) na een stevige trek aan haar e-sigaret. 'I love it!'

Vernietigende blikken
Die liefde lijkt zich te beperken tot de elf aangeschoten dames op de bierfiets; vanaf de stoep, terrasjes, auto's en fietsen op de route krijgt het aluminium gevaarte vooral bedrukte, stoïcijnse, verwonderde, geërgerde en ronduit vernietigende blikken toegeworpen. Het mag een 'briljante' activiteit zijn voor bepaalde vrijgezellenfeesten en bedrijfsuitjes, het gros van de Amsterdammers ziet niet veel meer dan Wansmaak op Wielen aan zich voorbijtrekken in het drukste stukje van de stad.

In 2010 leek het fenomeen nog een stille dood te sterven, nadat in 2009 een exemplaar zonder officiële bestuurder tegen de onderkant van een viaduct in Noord was gereden, met een aantal gewonde vrouwen tot gevolg. In de daaropvolgende rechtszaak bleef een bierfietsverbod uit, wel bepaalde de rechter dat het voertuig niet breder mag zijn dan de wettelijk toegestane anderhalve meter.

Zo zorgde een ongeluk bij een concurrent dat ook Karsten plots met tien waardeloze fietsen à tachtigduizend euro per stuk zat opgescheept. Wonden werden gelikt, de bierfietsen geëxporteerd naar de VS en Karsten investeerde in acht nieuwe, slanke exemplaren voor de stad.

In 2012 volgde evenementenbureau Fun Amsterdam met twee stuks en vorig jaar juli kwam ook Limobike met twee. Gezelschappen (tot achttien man) kunnen, onder begeleiding van een professionele bestuurder, voor ongeveer vierhonderd euro twee uur lang rondfietsen en maximaal dertig liter bier wegdrinken. Bestuurders kunnen rijden
waar ze willen, maar kiezen in de praktijk de bredere wegen in de binnenstad, zoals de Rozengracht.

En zo kan het dat de opvallende gevaartes sinds afgelopen zomer weer terug zijn in het straatbeeld - samen met de felle kritiek. Ook stadsdeelbestuurder Boudewijn Oranje (D66) van Centrum maakt er geen geheim van de bierfiets liever kwijt dan rijk te zijn - ordinair, trekt het verkeerde publiek naar de stad en is een gevaar in het toch al veel te drukke verkeer.

'In het nieuws moeten we constant horen dat de gemeente de bierfiets wil verbieden,' zegt Baz Riachi van Fun Amsterdam. 'Maar nooit krijgen we een brief of telefoontje zodat we een keer goede afspraken kunnen maken.'

Zonder ongelukken
Het frustreert de drie ondernemers dat ze het symbool dreigen te worden van alles wat er mis is in de binnenstad, maar tegelijkertijd genegeerd worden door de politiek. 'Ik wil erkenning en levensvatbaarheid, maar de gemeente negeert ons,' zegt Karsten. 'Ik wil weten of ik hier volgend jaar nog mag rijden. Ik rijd al acht jaar zonder ongelukken, dat zegt toch genoeg?'

Met elkaar maakten de ondernemers al afspraken over muziekdecibellen en verschillende fietsroutes om het toch al kwetsbare imago van hun product op te vijzelen. Maar zolang de gemeente niet meedenkt, zitten ze in onzekerheid, menen ze. 'We maken graag samen met de gemeente een protocol over een limiet op het alcoholgebruik, geluidsbeperking, voorgeschreven routes en rijtijden - dingen die de gemeente nu openlaat,' zegt Merlijn Boshuizen van Limobike. 'Ik ben me bewust van het negatieve beeld dat er kan heersen, maar we willen juíst een toevoeging zijn voor de stad.'

'En wat als er een nieuwe aanbieder om de markt komt die zich totaal misdraagt?' zegt Riachi. 'Dat treft ons allemaal.' Hij wijst op de fietstaxi's die voor overlast zorgden, maar sinds vorig jaar onder vergunning en dus met regels rondrijden. 'Nu is direct duidelijk wie de rotte appel is; er kan niet meer naar elkaar gewezen worden.' Riachi's bedrijf Fun Amsterdam organiseert ook pub crawls, waarvoor hij tegenwoordig elke drie maanden met de gemeente om tafel zit om die kroegentochten te evalueren, samen met zijn concurrenten. 'Voor die tijd hadden sommigen zo tweehonderd man op straat staan, met flinke overlast tot gevolg. Nu delen we grote gezelschappen op in groepen van maximaal 25 man en is er altijd een gids bij die zorgt dat de overlast beperkt blijft. Waarom zou zo'n overleg niet kunnen werken voor de bierfietsen?'

De ondernemers vrezen dat de radiostilte vanuit de gemeente de voorbode is van een algeheel bierfietsverbod. Edwin Oppedijk van stadsdeel Centrum: 'We zien en horen van bewoners dat de bierfietsen overlast geven. Dat willen we graag aanstippen bij het nieuwe college, omdat het een stedelijke aangelegenheid is. Met de nieuwe coalitie willen we onderzoeken wat qua aanpak mogelijk is. Overleg met de ondernemers is een mogelijkheid.'

Voorlopig bepaalt de Wegenverkeerswet de kaders voor de bierfiets: niet breder dan anderhalve meter, een nuchtere bestuurder, geen alcohol voor omstanders, niet drinken in gebieden met een alcoholverbod en geen overlastgevende dronkenschap.

Niet drinken bij de brug
In de praktijk levert dat soms wat vreemde situaties op. In de Raadhuisstraat moet Karsten het gekrakeel op de fiets even onderbreken voor een belangrijke mededeling: 'Volgens de regels van Amsterdam mogen jullie vanaf de brug honderd meter lang niet drinken - dus bekers in de houders. Drinken jullie wel, dan is de boete voor jullie.' In hoog tempo trappen de dames zich voorbij de Westerkerk. Het bereiken van de Rozengracht is aanleiding voor luid gejuich: ze mogen weer.

Dat de uitgelaten sfeer ook aanstekelijk kan werken, blijkt even verderop als wegwerkers van het GVB en een stel hunkerende vuilnismannen toeterend en joelend de aandacht van de vrouwen proberen te trekken. Ook op de Nieuwezijds Voorburgwal blijken mannelijke passanten niet ongevoelig voor de free hugs die de bachelorette uitdeelt. Met rode konen en een bescheiden glimlach laten ze zich gewillig omhelzen.

Twee Engelse echtparen trekken de digitale camera tevoorschijn als het café op wielen voorbijtrekt. 'This is lovely for the young,' zegt Colleen (68) uit Surrey. 'Mijn dochters hebben hun vrijgezellenfeest al gehad, maar hadden dit geweldig gevonden!'

Het zou toch mooi zijn, vinden de ondernemers, als ook wat meer Amsterdammers hun bierfiets met enig optimisme ontvangen. 'Mensen blijven hier toch wel komen om plezier te maken, wat weer extra toerisme oplevert voor de stad,' vindt ook ceremoniemeester Zoë Wilczynski. 'Die reuring hoort bij het leven in de stad - so what's the big deal?'

De Amsterdamse bierfietsen zijn niet uniek in hun soort, maar volgens Damtourseigenaar Ard Karsten, die de fietsen aanbiedt, produceert en exporteert, was Nederland wel het eerste land dat de fietscafés had rondrijden. 'Zo'n twintig jaar geleden heeft een carnavalsvereniging in Valkenswaard het eerste exemplaar gemaakt.'

In Nederland en België rijden de Funfiets, de Partyfiets, de Feestfiets en de Loltrapper rondt, in Los Angeles kennen ze de Beach Barcycle, in Bend (Oregon) de Cycle Pub en in Portland de Pedalounge. Portugal en Engeland hebben hun eigen Beerbikes, Madrid heeft de Bbike en Boedapest de Pedalbar.

De uitvoering verschilt: wel/geen professionele bestuurder, wel/geen eigen drank. 'Over vier weken introduceren we onze bierfiets in Londen. Daar hebben ze één heldere regel: maximaal één pint per persoon.'

De ophef over de fietsen beperkt zich niet tot de Amsterdamse binnenstad. In Berlijn worden de bierfietsen sinds eind vorig jaar geweerd uit de binnenstad, omdat ze een belemmering vormden voor het verkeer.

Onderweg krijgen de bierfietsgangers verschillende opdrachten.Beeld Klaas Fopma - www.klaasfopma.nl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden