GVB begint met vervanging vervuilende stadsbussen

Vervuilende stadsbussen verstoken ieder jaar zeven miljoen liter diesel. Vanaf april zet het GVB de eerste elektrische bussen in. Er wordt al mee getest.

In Nederland rijden op dit moment zo’n 500 elektrische ov-bussen rond. Het GVB heeft er 31 in bestelling.Beeld Lin Woldendorp

Er rijdt een Duitse GVB-bus door de stad. Met Germaanse kreten over uitstootvrij en innovatie en volledig elektrisch – en voorop, op de plek waar je een gele plaat met zwarte letters verwacht, zo’n witte kentekenplaat met zwarte ­belettering. Het moet niet gekker worden.

Achter het stuur van de bus zit gelukkig Arthur Staal, GVB’er en busman in hart en nieren. Hij rijdt proef. Niet in de eerste plaats om ervaring op te doen met het besturen van een elektrische bus; het draait hier vooral om gevoel te krijgen bij de nieuwe oplaadapparatuur die nodig is om een elektrische busvloot mobiel te krijgen en te houden.

Amsterdam mag dan twee jaar geleden in het streekvervoer kennis hebben gemaakt met de emissievrije bussen van Connexxion, de stadsbussen van het GVB rijden nog altijd voor de vieze walmen uit. En dat telt op: de 203 bussen van het vervoerbedrijf verstoken ongeveer zeven miljoen liter diesel per jaar.

31 bussen

Daarin gaat verandering komen, de komende jaren. Vanaf december, als de eerste vijf volledig elektrische bussen van de Nederlandse fabrikant VDL worden afgeleverd, gaan chauffeurs ermee oefenen. In april komend jaar zullen ze voor het eerst worden ingezet in de dienstregeling. Het GVB heeft een bestelling uitstaan van in totaal 31 bussen, maar wil uiteindelijk meer, zegt Dirk Jan Brakel, binnen het bedrijf verantwoordelijk voor de invoering van de uitstootvrije busvloot. “In 2025 zijn al onze bussen elektrisch.”

Dat vergt het nodige van het vervoerbedrijf. Want die dieselbussen, die rijden zichzelf wel zo’n beetje na al die jaren. De chauffeur die ’s morgens vanaf een van de werkplaatsen wegreed, wist namelijk zeker dat ie zich over brandstof de hele dag geen zorgen hoefde te maken. Met elektrische aandrijving ligt dat gecompliceerder, want met de huidige accu’s haal je het einde van de dienst niet als niet tussentijds wordt opgeladen.

Brakel gaat voor door de werkplaats pal tegenover het OLVG West. Het is halverwege de ochtend: waar het in de nachtelijke uren passen en meten is om alle bussen kwijt te kunnen, kun je nu een kanon afschieten. “Onze vloot is nu ­natuurlijk grotendeels aan het rijden.”

Pantograaf

Boven onze hoofden hangen de in totaal 31 opladers: grijze panelen waar de chauffeurs onder moeten parkeren, zodat de pantograaf op het dak van de bus naar boven kan schuiven, contact kan maken en de batterij weer kan worden opgeladen. Dat is anders dan voorheen, maar daar zat de uitdaging niet in, zegt Brakel. “Het duurt relatief lang, dus hangen we hier de bussen ’s nachts aan. Om onderweg te kunnen bij­laden, hebben we snelladers nodig, zodat je in tien minuten weer genoeg hebt om de volgende rit te maken. Dat gebeurt bij station Sloterdijk.”

Het is een logistieke puzzel geweest. “Veel bussen rijden tussen vijf en zes uur ’s ochtends weg met 100 procent in de accu, maar na drie of vier uur wil je ze weer kunnen bijvullen. Belangrijk voor ons is dat ze voor de avondspits allemaal helemaal vol zitten. Daarvoor hebben we even moeten rekenen.”

Chauffeur Staal geniet intussen met volle teugen. Elektrisch rijden bevalt hem goed – en niet alleen omdat hij de stad zo’n massa uitstoot ­bespaart. “Hij rijdt stil en trekt goed op. Na een dagje op een elektrische bus ben ik meer ontspannen. Meer zen, zou je kunnen zeggen. Ook de trillingen zijn aanmerkelijk minder. Het is jammer dat we er pas in april mee gaan rijden.”

‘Al in 2025 rijden we helemaal uitstootvrij’

Terwijl Connexxion al jaren elektrische bussen heeft, zet het GVB pas nu de eerste schreden op het gebied van uitstootvrij rijden. Met de ­gemeente en de Vervoerregio is ­onderzocht wat het beste werkt in Amsterdam, zegt Dirk Jan van Brakel. “Trolleybussen met een batterij om ook stukken zonder bovenleiding te kunnen rijden, bleek toch te ingewikkeld. Ook omdat je dan overal bovenleidingen moet aanleggen. Nu zijn we helemaal op elektrische bussen ­gericht.”

“We zijn inderdaad een van de laatste vervoerders die overstappen, maar we kunnen nu wel in hoog tempo alle bussen vervangen. Hierdoor zijn we niet in 2030, maar al in 2025 helemaal uitstootvrij. We bestellen geleidelijk materieel, maar hebben in ieder geval de beslissing genomen geen nieuwe dieselbussen meer aan te schaffen.”

Ook het feit dat het GVB meer dan streekvervoerders in de drukkere ­binnenstad actief is, maakt de overstap lastiger, zegt Brakel. “We zijn ­gewend met grote bussen te rijden, maar de laadinfrastructuur kunnen wij veel lastiger kwijt.” In Nederland rijden ongeveer 5000 ov-bussen, waarvan naar schatting zo’n 500 elektrisch zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden