GroenLinks wil weten: wordt Schultz de nieuwe Schiphol-ceo?

GroenLinks wil weten of de geruchten kloppen dat verkeersminister Melanie Schultz straks aan de slag gaat als nieuwe directeur van Schiphol. Zou dat erg zijn?

Melanie Schultz moet zich daags voor haar vertrek uit de politiek mogelijk nog verantwoorden over haar toekomst Beeld anp

Al meer dan een jaar gaan de geruchten dat Melanie Schultz (VVD) na haar politieke loopbaan de hoogste baas wordt van Schiphol. Dat is nu niet aan de orde, was het antwoord van Schultz op vragen over een eventuele overstap. Maar nu de huidige topman Jos Nijhuis zijn vertrek heeft aangekondigd, is de vraag ineens weer actueel.

"De aandelen van Schiphol zijn in handen van de staat. En Schultz is als minister politiek eindverantwoordelijk voor Schiphol. Een overstap roept daardoor de schijn van belangenverstrengeling op," vindt GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren.

Déjà vu
Zij vreest een déjà vu. Haar eerste optreden als Kamerlid was in een debat over de aanstelling van voormalig CDA-verkeers­minister Camiel Eurlings als directeur bij KLM. Juist omdat hij zich als minister had bezig gehouden met landingsrechten, fronste destijds de hele Tweede Kamer haar wenkbrauwen.

Een Kamermeerderheid riep het toenmalige kabinet op met regelgeving te komen voor oud-­bewindslieden die na hun politieke carrière elders aan de slag willen.

Die regelgeving is er wel gekomen, maar minder vergaand dan sommige partijen willen.

Dit kabinet besloot afgelopen voorjaar tot een lobbyverbod voor oud-ministers en -staatssecretarissen. Zij mogen tot twee jaar na hun aftreden geen zakelijk contact meer hebben met hun oude departement.

Niet op de koffie
Mocht Schultz dus overstappen, dan mag ze voorlopig niet op de koffie bij haar opvolger op het ministerie. Een regel die overigens al langer gold bij Defensie. Zo mocht oud-staatssecretaris Jack de Vries nadat hij in dienst was getreden bij lobbykantoor Hill & Knowlton niet lobbyen voor de JSF.

Toch is de Kamer er niet gerust op. Wanneer Schultz zou overstappen naar Schiphol, zou dat het beeld kunnen oproepen dat zij tijdens haar ministerschap de basis legde voor haar latere baan, bijvoorbeeld door Schiphol te bevoordelen en daar nu voor te worden beloond.

Hoewel de luchtvaart niet onder Schultz valt maar onder staatssecretaris Sharon Dijksma, vindt Van Tongeren haar actie niet overdreven. Ze wil van de minister horen in hoeverre zij zich de afgelopen jaren met besluitvorming rond Schiphol heeft bemoeid.

Ter verantwoording
Ze wil dat de vragen voor woensdagochtend zijn beantwoord. "Woensdag is de laatste dag dat ik de minister nog ter verantwoording kan roepen. De dag ernaar treedt het nieuwe kabinet aan."

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat er een afkoelingsperiode komt voor oud-bewindslieden. Zij zouden voor een periode van bijvoorbeeld twee jaar geen baan moeten accepteren die te maken heeft met het beleidsterrein waar ze eerder verantwoordelijk voor waren.

Zo ging oud-VVD-minister van Financiën Gerrit Zalm destijds werken bij de DSB. Ging voormalig CDA-minister van Economische Zaken Maxime Verhagen aan de slag als voorzitter van branchevereniging Bouwend Nederland. En ging Ab Klink (Volksgezondheid) werken bij zorgverzekeraar VGZ.

Sollicitatieplicht
"Maar is dat nou zo verwonderlijk?" vraagt oud-minister Gerd Leers (CDA) zich af. Tegenwoordig heeft Leers een bedrijf dat oud-politici begeleidt naar ander werk. "Het is toch logisch dat iemand iets doet met de kennis die hij heeft? We kunnen niet tegen oud-bewindslieden zeggen: ga maar een paar jaar op uw handen zitten."

"Wanneer ze wachtgeld ontvangen is ook iedereen boos. Daarom is nu een sollicitatieplicht voor hen ingevoerd. Maar je kunt niet én de regels voor wachtgeld verscherpen én de regels voor het vinden van ander werk. Dat is wel erg gemakkelijk."

Tijdens ambtsperiode
Leers vindt wel dat integriteit moet worden bewaakt. In de huidige regels voor bewindslieden (het zogeheten blauwe boek) is daar al het nodige over opgenomen. Zij moeten bij hun aantreden tekenen voor geheimhouding van vertrouwelijke kennis tijdens én na de kabinetstermijn.

Solliciteren tijdens de ambtsperiode mag alleen met goedkeuring van de premier (zoals staatssecretaris Martijn van Dam, die naar de NPO ging). En na de ambtsperiode mag een oud-­minister niet 'de schijn wekken dat hij tijdens zijn ambtsuitoefening onzuiver heeft gehandeld'.

"Precies daar gaat het om," zegt Van Tongeren. "Wanneer daar duidelijker regels over zijn, worden mensen als Schultz juist geholpen. Dan is gewoon helder wat wel en niet mag. Zo is er in Engeland een speciale commissie die toetst of een voormalige minister een baan in het bedrijfsleven mag aannemen. Zoiets moeten wij ook hebben."

Lees ook: Schiphol-topman Jos Nijhuis verspeelde steeds meer krediet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden