Column

GroenLinks is niet de enige winnaar van de verkiezingen

Ruben KoopsBeeld Wesley van Zutphen

De kaart met de uitslagen van de verkiezingen, uitgesplitst per stembureau, is deze week door de gemeente online gezet. Van alle 559 stembureaus is het aantal uitgebrachte stemmen per partij inzichtelijk gemaakt.

Allerlei electorale trends worden duidelijk. Zo is de oprukkende gentrificatie in Noord goed te zien. Op de kaart zijn steeds meer stembureaus vanaf de pont, landinwaarts, groen gekleurd. Dit betekent dat GroenLinks hier per locatie de meeste stemmen heeft gehaald.

Het SP-rood is op een aantal plekken nog dapper tweede geworden, maar domineert Noord niet meer zoals in 2014. De verlies­rekening? 3 van de 6 SP-zetels in de raad zijn verdampt.

Deze trend maakt de keuze voor de controversiële slogan van de SP, Amsterdam van de Amsterdammers, met terugwerkende kracht begrijpelijker. Gentrificatie van de stad is een directe bedreiging voor het voortbestaan van de SP-fractie in de raad.

Hoewel de VVD in zetelaantal gelijk is gebleven, zijn de liberalen eigenlijk een tweede grote winnaar van de verkiezingen. Want GroenLinks mag dan de meeste nieuwe zetels hebben gewonnen, de VVD is zeer dominant gebleven in Zuid en de zuidelijke delen van Nieuw-West, het voormalige dorp Sloten. Dit zijn de gebieden waar de VVD al heel lang groot is, dus deze kiezers blijven de partij trouw.

In absolute getallen zijn er zelfs 4000 stemmen bijgekomen, ruim de helft van wat nodig is voor een extra zetel. Dat is knap in tijden van versplintering en gezien het erfpachtoproer van nog geen jaar geleden.

Als de woedende erfpachters zich niet door emoties hadden laten leiden, en zich in plaats van het CDA bij de VVD hadden aangesloten, had die partij genoeg stemmen gehaald voor zeker één, misschien wel twee zetels extra.

Dan was de VVD net zo groot als D66, en in een paar verkiezingen tijd dus doorgegroeid naar de tweede partij van Amsterdam in zetelgrootte. Hoe lang hebben ze het in de rest van Nederland nog over de 'linkse hoofdstad'?

De winst van GroenLinks is groot, maar er zijn kanttekeningen bij te plaatsen. Allereerst zijn de meeste stemmen gehaald binnen de Ring, in Centrum, West en Oost. Hier wonen de kiezers die in 2014 D66 de grootste maakten en in 2010 nog PvdA stemden. Ergo, overwegend onbetrouwbaar electoraat dat zo vluchtig als de wind van partij naar partij switcht, niet gehinderd door loyaliteit of overtuiging.

GroenLinks kan daar vier jaar van genieten, maar moet bij de volgende verkiezingen maar hopen dat deze kiezers blijven. Duurzaamheid, GroenLinks is ervan afhankelijk.

Daarnaast: GroenLinks is de grootste geworden met 19,8% van de stemmen. Dat is een procentje meer dan de PvdA in 2014 scoorde (18,4%), die daarmee op afstand de tweede partij van de stad werd, achter toenmalig winnaar D66 (26,8%).

GroenLinks mag als winnaar z'n stempel drukken op het nieuwe coalitieakkoord, maar heeft tegelijkertijd veel minder draagvlak in de stad dan voorgaande winnaars. Dit terwijl de wensen van GroenLinks veel extremer zijn dan gebruikelijk voor de grootste partij. Meer rumoer bij de invoering van al die linkse wensen kan het gevolg zijn.

GroenLinksleider Rutger Groot Wassink zou er goed aan doen om tussen de coalitie­onderhandelingen door eens een rondje te lopen in de wijk Elzenhagen (Noord). De uitslag daar komt bijna overeen met de stadsbrede verkiezingsuitslag. Alleen het CDA scoort er iets beter dan gemiddeld. Dat is verklaarbaar, want het stembureau was gelegen in seniorenflat De Wasknijper.

De kiezers van Elzenhagen vormen een afspiegeling van de keuze die Amsterdam heeft gemaakt en de politieke diversiteit (12 partijen!) die dat in de gemeenteraad heeft opgeleverd. Wie dus af en toe z'n licht opsteekt in Elzenhagen, proeft de stemming in de stad en kan het draagvlak in de gaten houden.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden