Groene adelaars, oranje olifanten en eekhoorns

Samuel Eto'o (9), de 'doelskieter' van de Ontembare Leeuwen, knikt de bal in het dak van het doel. Foto AP

Het verzinnen van bijnamen voor de nationale voetbalploeg is niet per se een Afrikaanse traditie, maar de Afrikanen hebben het wel tot kunst verheven. Van de zes Afrikaanse deelnemers aan het wereldkampioenschap komt Algerije er voor Afrikaanse begrippen qua bijnaam het meest bekaaid vanaf. De Woestijnvossen, ook wel de Woestijnkrijgers, danken hun naam - niet bepaald verrassend - vooral aan het vele zand in Algerije.

Ze krijgen er vaak het predikaat 'sluw' bij cadeau en dat was in de kwalificatie voor dit WK zeer toepasselijk. De Sluwe Woestijnvossen plaatsten zich dankzij een 1-0 overwinning in de blessuretijd van het beslissingsduel met het favoriete Egypte ten koste van de Farao's voor de eindronde.

De oorsprong van de bijnaam Oranje Olifanten voor Ivoorkust laat zich met slagtanden vrij gemakkelijk raden. Cultureel antropoloog en kenner van het Afrikaanse voetbal Arnold Pannenborg kan de bijnaam met terugwerkende kracht nog van een wat mysterieuzere diepgang voorzien. ''Olifanten hebben een goed geheugen. Ivoorkust won in 1992 de Afrika Cup en sindsdien nooit meer. Witchdoctors, toverdokters, zeiden dat zij het team door hekserij aan de overwinning hadden geholpen. Maar omdat zij daar - tegen de afspraken in - nooit voor betaald zijn, hebben ze daarna een vloek over het nationale team uitgesproken. En olifanten vergeten niet.''

De Groene Adelaars van Nigeria werden ergens in de jaren tachtig omgedoopt tot de Super Adelaars. Met name in de jaren negentig wist dat 'super' het gewenste effect te sorteren toen Nigeria zich ontpopte tot het sterkste voetballand van het Afrikaanse continent.

Sinds de nederlaag tegen Ghana in het toernooi om de Afrika Cup van 2008 worden de Nigerianen door hun tegenstrevers echter ook met regelmaat spottend 'Super Kippen' genoemd.

Ontembare Leeuwen
Verscheidene teams hebben de bijnaam Leeuwen, zoals Marokko en Senegal, maar alleen die van Kameroen zijn Ontembaar. De naam Ontembare Leeuwen werd in 1972 bedacht nadat Kameroen verzuimd had de finale van de Afrika Cup in eigen land te bereiken. President Ahmadou Ahidjo was zo boos dat hij een nieuwe, krachtige bijnaam eiste. De Ontembare Leeuwen wonnen sindsdien vier keer de Afrika Cup.

Het succes van de Ontembare Leeuwen sprak de minister van sport van Benin zo aan dat hij na de teleurstellend verlopen strijd om de Afrika Cup van 2008 voorstelde om het nationale elftal een nieuwe bijnaam te geven.

In de jaren zestig was de naam Eekhoorns bedacht, omdat eekhoorns hoog kunnen klimmen. Benin zou het op een groot toernooi dus ver kunnen schoppen, was de gedachte. Na een halve eeuw zonder succes leek het de minister beter een naam te kiezen die tegenstanders wat meer angst zou inboezemen. Hij stelde Emerging Pan?thers voor, maar kreeg tot op heden weinig bijval.

Dat de Zuid-Afrikaanse nationale elf als Bafana Bafana, Zoeloe voor 'de jongens', door het leven gaan, is in het land nog altijd een punt van discussie. Tot 1994 werden alle nationale sportteams 'Springbokken' genoemd, maar voor het Zuid-Afrikaanse voetbalteam werd toen Bafana Bafana bedacht. President Thabo Mbeki beklaagde zich drie jaar geleden nog op de radio dat de naam 'niet gepast' is, maar zijn voorzet om iets anders te bedenken werd door niemand ingekopt.

De mooiste ontstaansgeschiedenis hebben de Zwarte Sterren van Ghana. Pannenborg: ''Kwame Nkrumah was in de jaren zestig de eerste president van Ghana nadat het land onafhankelijk was geworden. Hij wilde dat het nationale elftal van Ghana een lichtend voorbeeld voor heel Afrika zou zijn en doopte het team daarom The Black Stars. In de jaren zestig ging de ploeg op tournee over de hele wereld. Ze waren toen onoverwinnelijk.'' (NOOR TONKENS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden