Plus Filmrecensie

Green Book: witte crowdpleaser genekt door stereotypes

Green Book, dat vorige week vijf Oscarnominaties kreeg, is net zo'n gladde crowdpleaser als de lach-of-ik-schietkomedies uit de jaren negentig.

Beeld Screenshot

Regisseur Peter Farrelly maakte samen met zijn broer Bobby films als Dumb and Dumber en There's Something About Mary. Op het eerste gezicht heel andere kost dan het (min of meer) waargebeurde verhaal over de onwaarschijnlijke vriendschap, begin jaren zestig, tussen een racistische Italiaanse bouncer en een zwarte concertpianist.

Toch valt dat erg mee. Green Book, dat vorige week vijf Oscarnominaties kreeg, is net zo'n gladde crowdpleaser als die lach-of-ik-schietkomedies uit de jaren negentig. Dat kwam Farrelly in sommige kringen op aardig wat kritiek te staan en of deze eenzijdige, sentimentele film recht doet aan het lijden van de zwarte gemeenschap is inderdaad zeer de vraag.

Anders gezegd: dit is een film die de witte kijker misschien een welkome spiegel voorhoudt, maar voor veel zwarte kijkers vermoedelijk weinig anders zal zijn dan een opeenstapeling van clichés over segregatie. En dan ook nog verteld vanuit het perspectief van een witte man.

Weggegooide glazen
Die man is Tony 'Lip' Vallelonga (Viggo Mortensen, pafferig en groot spelend), een potige uitsmijter bij een nachtclub die zijn bijnaam dankt aan het voortdurend rondbazuinen van sterke verhalen.

Als de club sluit voor een verbouwing reageert hij op de vacature van privéchauffeur voor een dokter. Dat blijkt echter de zwarte pianist Dr. Don Shirley (een ingetogen Mahershala Ali) te zijn, die op tournee gaat in het xenofobe zuiden van de Verenigde Staten. Het groene boekje uit de titel bevat een (korte) opsomming van motels waar zwarte reizigers als hij welkom zijn.

Even daarvoor hebben we gezien dat er twee zwarte werklieden in Tony's huis waren. De glazen waaruit ze limonade dronken, gooide hij onmiddellijk in de prullenbak. Het is dus geen gemakkelijke ontmoeting, maar omdat Tony geld nodig heeft en Don iemand die hem kan beschermen, gaan de mannen toch met elkaar in zee. De rest laat zich raden.

Aanvankelijk ergert de chique pianist zich aan de volkse vechtersbaas die kettingrokend achter het stuur zit en uitsluitend vet voedsel naar binnen propt.

Tony op zijn beurt wordt horendol van Dons regeltjes en moeilijke woorden. Als de pianist hem helpt bij het schrijven van een brief aan zijn vrouw begint er echter genegenheid te ontstaan.

Zoete boodschap
Hoe verschillend mensen ook lijken te zijn, als je ze een tijdje bij elkaar zet, kunnen ze best vrienden worden. Dat is de zoete, eeuwig actuele boodschap van Green Book.

Wie Farrelly zijn simplisme en onlogische perspectief kan vergeven, heeft er een aardige avond aan. De film drukt op de juiste emotionele knoppen en ziet er prima uit.

Dat vergeven is echter zo makkelijk niet. Farrelly schotelt ons een handvol werkelijk tenenkrommende ­scènes voor waaruit geen enkel besef spreekt van de giftige werking van culturele stereotypes.

Green Book

Regie Peter Farrelly
Met Viggo Mortensen, Mahershala Ali
Te zien in Arena, Cinecenter, City, de Film­hallen, The Movies, Studio K, Tuschinski

Als Aretha Franklin op de radio is en Don haar muziek niet blijkt te kennen, glijdt Tony van zijn stoel van verbazing. Dat zijn zíjn mensen!

Als hij een emmer kip haalt bij Kentucky Fried Chicken en Don geen stukje wil, dringt hij net zo lang aan tot de pianist overstag gaat. Dat is zíjn voedsel!

Je zou kunnen beargumenteren dat zo'n scène meer zegt over Tony dan over Don. Het probleem is dat Don er wel degelijk door verandert. En dat Tony dus invloed heeft op hoe Don zijn eigen identiteit beleeft.

Anders gesteld: Farrelly applaudisseert heel hard voor het inlevings- en aanpassingsvermogen van Tony, die in de loop van het verhaal inderdaad een minder racistische blik ontwikkelt.

Dat gaat echter ten koste van de autonomie van Don, die zich door de witte man een beetje 'zwarter' laat maken. Het legt een ongemakkelijke sluier over de hele film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden