Plus

Grapperhaus: 'We hebben een slimmere tegenstander gecreëerd'

Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie) opent de aanval op criminelen die zich met hun zwarte geld in legale ondernemingen nestelen. 'We moeten niet langer wegkijken.'

Ferdinand Grapperhaus: 'We handhaven de bestaande wetten, maar criminelen worden steeds slimmer.'Beeld Bart Maat/ANP

Laatst zag hij er nog een voorbeeld van. In het oosten van het land woonde een kerel met 'een kast van een woonboerderij', vertelt minister Ferdinand Grapperhaus (58). De man was eigenaar van drie lokale sportscholen, waar ambtenaren met korting mochten sporten.

"Ja, zeiden ze daar: 'Dat is Henk. Topkerel.'" Maar het energiebedrijf zag dat de schuur van de man een enorme hoeveelheid stroom gebruikte. "U snapt waar dit heen gaat."

De politie deed een inval en inderdaad: "De man bleek een pillendraaier en wietkweker."

En het vervelende, zegt de minister, was dat er kort voor de inval nog mensen waren die sputterden over het ingrijpen door de politie. "Die zeiden: 'Ach, niet Henk toch, dat is zo'n fidele vent.'"

Het aanpakken van zulke 'verweving' van ­onder- en bovenwereld is een speerpunt van de CDA-minister. Ondermijning, zoals het heet. Criminelen, vaak in de drugshandel, die zich nestelen in gewone woonwijken en bedrijven en via katvangers en schijnconstructies uit zicht van politie blijven.

Het kabinet trekt daarom miljoenen uit, zodat meer criminelen kunnen worden opgejaagd. Ook wordt een reeks wetten ingevoerd waardoor gemeenten panden kunnen sluiten als daar wapens worden gevonden, of spullen die worden gebruikt bij het maken van drugs.

Wiet kweken, geld witwassen, drugsafval dumpen: dat is toch allemaal al verboden? U kunt toch gewoon de huidige wet handhaven?
"Uiteraard. En dat doen we ook, maar ze worden steeds slimmer. Dus heb je meer nodig. We investeren meer dan 100 miljoen euro extra om die criminaliteit beter in kaart te krijgen. Vooral om beter samen te werken."

"Nu zijn er verschillende partijen die brokjes informatie hebben. De politie heeft een vermoeden, de belastingdienst weet iets, de fiscale opsporingsdienst ook. Maar we moeten die puzzelstukken bij ­elkaar zien te krijgen. En de burgemeesters ­krijgen meer middelen om panden te sluiten."

Burgemeesters in het zuiden van het land waarschuwden jaren geleden al voor de oprukkende onderwereld. Waarom heeft het vorige kabinet daar niets mee gedaan?
"Ik zit in het huidige kabinet. Het heeft geen zin om achterom te kijken, maar ook mijn voor­gangers hebben het probleem al opgepakt. Het is echter wel zo dat wij er nu forser op gaan ­inzetten."

Maar dan is er toch verzaakt?
"De nadruk heeft de laatste jaren terecht gelegen op de aanpak van overvallen en woning­inbraken. We hadden andere prioriteiten. Doordat we andere vormen van criminaliteit hebben aangepakt, hebben we ook een slimmere, betere tegenstander gecreëerd."

"Tegelijk constateer ik dat we dit een aantal jaren binnen de ­samenleving niet goed hebben ingeschat. Het is als onkruid in je tuin. Je draait je om en ineens zit het tussen je nieuwe planten. We hebben het misschien te lang laten voort­woekeren."

U legt hiermee een extra taak bij de politie, terwijl die al zegt dat het werk hen over de schoenen loopt. En er is een conflict over de cao.
"Ja, maar er komt ook 291 miljoen euro extra voor de politie. En we steken nog eens 100 miljoen extra in de aanpak van ondermijning. De discussie over de cao gaat over werkdruk, maar ook over de roosters. Ik denk niet dat we te veel vragen. Dit is de kern van het politiewerk."

Staan we niet al voor joker? Drugs worden via de post verstuurd, afval van xtc-labs wordt straffeloos gedumpt in de natuur.
"We staan niet voor paal, maar het is wel tijd dat we meer doen. We zijn geen narcostaat, zoals weleens wordt gezegd. Volgens mij hebben criminelen hier nog niet de macht over journalisten en politici. Burgers moeten zich er wel
van bewust zijn dat we niet langer moeten wegkijken."

Grapperhaus heeft wel een voorbeeld. In de straat van zijn dochter was een restaurant annex meditatieruimte. "Daar zat nooit iemand. Ik sloeg er geen acht op tot mijn dochter zei: het is daar niet pluis, joh."

Korte tijd later, tijdens een werkbezoek aan de politie in de buurt, hoorde minister Grapperhaus dat het inderdaad om een witwasbedrijfje bleek te gaan. "Ja minister, zeiden ze, maakt u zich geen zorgen. We hebben ze in de gaten."

Het illustreert, zegt hij, hoe van iedereen alertheid en bewustzijn wordt verlangd. "Nog zoiets: als je een pilletje slikt op een festival, ben je gewoon een ­industrie aan het financieren."

De burger merkt niet veel van die ondermijnende criminaliteit. Hoe gevaarlijk is die dan?
"U bedoelt: los van de liquidaties? Los van de dumping van drugsafval, van fraude? Los van bestuurders die worden geïntimideerd? Van het corrumperen van bedrijven van makelaars, advocaten en transportbedrijven? Dat zijn nogal wat 'los vans' die ik niet voor mijn rekening wil nemen."

U pakt wietteelt aan, maar de verkoop wordt nog steeds gedoogd. Dan blijft u toch dweilen met de kraan open?
"We gaan nu wel dat experiment doen met kweek onder toezicht van de staat om te kijken of dat het kan decriminaliseren. Daar ben ik blij mee."

Tot die tijd moet u drugscriminelen bestrijden en de verkoop van hennep gedogen.
"Ja, dat is zo. Daarom ben ik blij dat dit ­experiment nu gaat lopen."

Toch blijft ons land met een betrouwbaar stroomnet, goede wegen, luchthavens en hoge welvaart een prettig klimaat voor de georganiseerde misdaad.
"Dat is de keerzijde van een goed geregeld en ­keurig georganiseerd land. We kunnen niet hebben dat hele woonwijken of recreatieparken door criminelen worden gegijzeld, omdat daar wietkwekerijen zijn gevestigd of omdat daar ­liquidaties van criminelen plaatsvinden. ­Daarom moeten we blijven knokken tegen deze ­boeven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden