Plus

Goede informatie ontbrak bij Wallenproject

Dat Lodewijk Asscher met trompetgeschal verkondigde de criminele infrastructuur en de mensenhandel op De Wallen aan te pakken, begrijpen de onderzoekers van de Rekenkamer wel. Maar het ontbrak bij Project 1012 aan goede informatie over de problemen. En dus ook aan een goede oplossing.

Waar het bij het Wallenproject onder meer aan ontbrak, was een heldere blik op de feiten. Beeld Elmer van der Marel

'Onder iedere steen zit ongedierte'. Jan de Ridder, directeur van de Rekenkamer Metropool Amsterdam, reageert met een blik van herkenning als hij wordt herinnerd aan de uitspraak die PvdA'er Asscher als Amsterdamse wethouder van economische zaken deed bij de lancering van Project 1012, vernoemd naar de postcode op De Wallen.

De Ridder plaatst de ferme woorden van Asscher in een politiek perspectief. "Ze waren bedoeld om momentum en steun te creëren voor het project. Dat is begrijpelijk. Burgemeester Van der Laan deed het ook bij de lancering van de Top 600."

Nachtkaars
Groot verschil is echter dat Van Der Laan de tanden zette in de Top 600, terwijl Project 1012 mede door het vertrek van Asscher naar Den Haag (Minister van Sociale Zaken) als een nachtkaars uitging.

De politieke steun voor het project, dat van 2007 tot dit jaar liep, kalfde verder af toen de PvdA voor het eerst sinds mensenheugenis ontbrak in het College van 2014. Ook geld werd een probleem. "Om zo'n ambitieus project goed uit te voeren, moet de overheid 20, 30 jaar de tijd nemen, met brede politieke en financiële steun," aldus De Ridder.

Waar het bij Project 1012 bovendien aan ontbrak, was een heldere blik op de feiten. Asschers onderbuikgevoel dat er van alles mis was in het gebied, kan best kloppen, zegt De Ridder, maar Project 1012 heeft er nooit de vinger op kunnen leggen.

Mensenhandel
Hoe omvangrijk was de criminele infrastructuur op De Wallen? En welke tekenen van mensenhandel waren er precies? Klopte het dat er dagelijks honderden verkrachtingen plaatsvonden in de Amsterdamse peeskamers, zoals de pleitbezorgers van het project stelden?

Het zijn vragen die in een tijdsbestek van liefst elf jaar allemaal onbeantwoord zijn gebleven. De Rekenkamer heeft becijferd dat er 53 slachtoffers van mensenhandel zijn gevonden. Er lopen nog elf rechtszaken en 12 onderzoeken waarbij mogelijk 66 andere slachtoffers zijn betrokken. Maar of Project 1012 enige invloed heeft gehad op de reductie van de gedwongen prostitutie op De Wallen? Niemand die het weet.

Illustratief voor de geringe effectiviteit van de beleidsmaatregelen, is de wijze waarop de Stopera de verhuurders van peeskamers verplicht een 'intakegesprek' met sekswerkers te voeren, anders vervalt de prostitutievergunning op het pand. Zo'n gesprek is echter niet geschikt gebleken om mensenhandel te bestrijden. Wanneer daadwerkelijk sprake is van dwang zal de sekswerker 'een toneelstukje' opvoeren, zo denken de ambtenaren ook zelf.

Uitkopen bordeelhouders
De Ridder wil graag wat succesjes van 1012 noemen - de openbare ruimte is verbeterd, de woningwaarden zijn nog harder gestegen dan in aanpalende stadsdelen - en hij bestrijdt dat de gemeenteambtenaren niet hun best hebben gedaan. Bijna alle voorgenomen initiatieven heeft de gemeente immers uitgevoerd - van het uitkopen van bordeelhouders tot het aankopen van vastgoed - maar het beleidsplan was een gebrekkig fundament onder de torenhoge ambities.

De Rekenkamer noemt het dan ook een gemiste kans dat gemeente de intensieve samenwerking met het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst niet heeft doorgezet.

In de beginjaren bleek dat een zeer effectief instrument om de doelstellingen van 1012 te realiseren. "Die samenwerking bood een veelbelovende start om inzicht te krijgen in criminele netwerken en mensenhandel," aldus De Ridder. "Maar het is te snel losgelaten. Als de gemeente daarmee had doorgepakt, was de kans op succes groter geweest."

Bekijk hier het integrale rapport.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden