Plus

God's Own Country is even hoekig als de rotsige heuvels in Yorkshire

In God's Own Country krijgt de bruuske boer Johnny gezelschap van de zachtaardige Roemeense seizoenshulp Gheorghe. Een ode aan het landschap van Yorkshire.

Josh O'Connor als de jonge boer Johnny (onder) en seizoenshulp Gheorghe (Alec Secareanu)

Een oude boerenwijsheid mag dan zeggen dat de morgenstond goud in de mond heeft, maar bij Johnny Saxby (Josh O'Connor) komt er vooral braaksel uit. De jonge boer leeft met zijn vader Martin (Ian Hart) en grootmoeder Deirdre (Gemma Jones) op een boerderij met koeien en schapen in Yorkshire, die duidelijk al generaties in bezit van de Saxby's is.

Johnny's moeder liet het boerenleven achter zich; over grootvader wordt niet gesproken, maar de toestand van zijn twee mannelijke nazaten maakt aannemelijk dat hij zich op de boerderij heeft doodgewerkt.

Aangezien Johnny's vader na een herseninfarct mindervalide is, ligt het gros van het zware boerenwerk nu op de schouders van Johnny. Als hij zou vertrekken, zou dat direct het einde zijn van de nalatenschap van alle generaties voor hem. Geen wonder dat Johnny zich elke avond bezat.

In de uitzichtloosheid van Johnny's bestaan ontstaat langzaam een lichtpuntje met de komst van de Roemeense seizoenswerker Gheorghe (Alec Secareanu), die in de lente komt helpen bij het lammeren. Niet dat de twee ­elkaar direct liggen: als Johnny Gheorghe afhaalt bij het station, vraagt hij hem met een schuine blik op zijn licht getinte huid 'of hij soms half Paki is'.

Maar al snel ontstaat er een toenadering tussen de bruuske Johnny en de zachtaardigere Gheorghe, en wanneer de twee samen de heuvels in trekken voor het lammeren komt ook wat er tussen hen broeit tot wasdom. Gheorghe brengt tederheid in Johnny's hardvochtige wereld.

Tekenend is het moment waarop Gheorghe een lammetje dat de geboorte niet dreigt te overleven reanimeert. "Laat toch, hij wordt een onderdeurtje," bijt Johnny hem toe. Maar Gheorghe zet door, geeft het beestje eerst de fles en meet het vervolgens het vel van een doodgeboren lam aan zodat de moeder daarvan het als adoptiekind accepteert. Het is een moment dat later in de film symbolisch ­terugkeert.

Eigen koers
De relatie tussen twee schapenhoeders in een uitgestrekt landschap doet onherroepelijk denken aan Ang Lee's moderne klassieker Brokeback Mountain (2005). Regisseur Francis Lee loopt in zijn speelfilmdebuut niet weg voor die vergelijking. Ook toont hij zich bewust van de verwantschap die zijn film heeft met Weekend (Andrew Haigh, 2011), een stedelijke variant op dit verhaal.

God’s Own Country

Regie Francis Lee
Met Josh O’Connor, Alec Secareanu
Te zien in Cinecenter, Filmhallen, FC Hyena, The Movies, De Munt, Studio K

Maar Lee vaart zijn eigen koers. Zijn film is een uiterst fysieke weergave van het boerenleven en het landschap van Yorkshire, dat God's Own Country een belangrijk deel van zijn eigenzinnigheid geeft - niet voor niets gebruikt Lee de Britse bijnaam voor de streek als titel. De film is even stuurs, hoekig, intiem en onherbergzaam als York­shire, vol groene, rotsige heuvels.

Het is een landschap dat Lee goed kent: hij groeide er op - op een steenworp afstand van waar hij God's Own Country filmde - en stond zelf ooit voor de keuze die ook boven Johnny's leven hangt: blijven of gaan? Lee vertrok, ging acteren, maar keerde terug naar het landschap van zijn jeugd toen hij zelf films ging maken. Hij plaatste er enkele korte fictiefilms en maakte de korte documentaire The Last Smallholder (2014), over zijn vader, de laatste boer op zijn heuvel, wiens kinderen de boerderij niet willen overnemen.

Geboortegrond
Het bleken vingeroefeningen: met God's Own Country brengt Lee pas echt zijn ode aan zijn geboortegrond, zonder een moment uit het oog te verliezen waarom hij die achterliet. Hij toont een scherp oog voor zowel de schoonheid als de bruutheid van de natuur, die zo vaak hand in hand gaan. Zie het shot van een kip die een gebroken ei leegpikt, wreed en vredig tegelijk.

De onderdompeling in het landschap is zo volledig, dat een shot van een vliegtuig hoog in de lucht halverwege de film bijna als een schok komt. Die wereld, waarin mensen gaan en staan waar ze willen en zomaar naar de andere kant van de wereld vertrekken, is voor even eindeloos ver weg.

Zoals hij ook voor Johnny onbereikbaar lijkt. Veel meer nog dan de homoseksuele relatie, die nergens in de film expliciet tot probleem wordt gemaakt, is dat waar God's Own Country om draait: weet Johnny zijn draai te vinden in dit God gegeven land, of wordt hij pas gelukkig als hij het achter zich laat?

Gods eigen land

In Groot-Brittannië mag de term 'God's own country' dan onherroepelijk naar Yorkshire verwijzen, interna­tionaal levert hij verwarring op.

Het eerste bekende gebruik stamt uit 1807, toen schrijver Edward ­Dubois hem gebruikte om de Wicklowbergen in Engeland te ­omschrijven.

Tijdens de kolonisatie van het Amerikaanse continent werd de term te pas en te onpas ingezet om nieuw ontgonnen gebieden toe te eigenen.

Tegenwoordig maakt vooral Nieuw-Zeeland aanspraak op de term. De ­Indiase staat Kerala gebruikt hem zelfs als officiële slogan om toeristen te trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden