Plus Filmrecensie

God Only Knows: vuurwerk en subtiele humor

In God Only Knows worstelt Thomas (een excellerende Marcel Musters) met het heden. Zijn zussen benaderen hem ieder op hun eigen manier. Dat levert vuurwerk op, en subtiele humor.

Vlnr: Monic Hendrickx (Hannah), Marcel Musters (Thomas) en Elsie de Brauw (Doris). Beeld .

Wat is een mens nou helemaal? Een collectie herinneringen, trauma's en dwaalsporen, die hem zonder veel inspraak naar het heden hebben gevoerd. Thomas (Marcel Musters) werd door de maatschappij ooit als veelbelovend gezien, maar staat tegenwoordig doodsangsten uit terwijl hij apocalyptische YouTubefilmpjes bekijkt. Die zadelen hem op met het gevoel dat hij de wereld in zijn eentje moet redden. Thomas weet best dat de filmpjes hem meer kwaad dan goed doen, maar kan niet stoppen met kijken.

Hoe ga je daar als zussen mee om? Doris (Elsie de Brauw) kiest voor knuffelen. Ze kookt voor haar overspannen broer, zorgt dat hij zijn pillen slikt en laat zich stevige scheldpartijen welgevallen als ze zijn samenzweringstheorieën niet serieus genoeg neemt. Hannah (Monic Hendrickx) kiest voor loslaten. Ze toont veel minder begrip voor Thomas' neuroses en zegt dat hij zich niet zo aan moet stellen.

Jong en veelbelovend
Na Layla M. opteerde Mijke de Jong voor een veel kleiner project. God Only Knows speelt zich grotendeels af in de woning van Thomas. Tussen de scènes door horen we de personages brieven voorlezen van lang geleden, toen ze alle drie nog jong en veelbelovend waren.

Thomas behaalde cum laude zijn middelbareschooldiploma, maar kwam als jonge homo midden in de aidsepidemie terecht. We krijgen kruimels van zijn herinneringen, trauma's en dwaalsporen mee, en mogen zelf de verbanden leggen. Veel vrienden van toen heeft hij niet kunnen redden.

Liefde en seks zijn voor altijd besmet met angst. Daar kom je nooit meer helemaal uit.

De Jong stelt een belangrijke vraag: hoe help je iemand het best? Tegelijk beseft ze dat er geen echt antwoord mogelijk is. Hoe je iemand helpt, zegt immers vooral veel over jezélf. Doris is heus niet alleen 24 uur per dag met haar broer bezig uit goedheid. En dat Hannah hem juist met rust wil laten, heeft al net zo'n egocentrische oorzaak. 

Zelfbewust soort gekte
God Only Knows speelt zich af rond de paasdagen. Daarmee introduceert De Jong als vanzelf een aantal grootse, Bijbelse thema's, maar interessanter is dat ze laat zien hoe lang een opvoeding doorwerkt. Thomas is homoseksueel. De vraagstukken waar hij zich zo obsessief mee bezighoudt, getuigen bovendien niet van een groot geloof in het opperwezen. Maar als Hannah hem op eerste paasdag vraagt wat hij het liefst zou gaan doen, antwoordt Thomas dat hij naar de kerk wil. Dat heeft weinig met religie te maken. Paaspsalmen doen hem aan vroeger denken en vroeger is veilig. Vroeger was er geen pijn. Vroeger was Thomas in zijn eigen ogen nog goed genoeg.

God Only Knows
Regie Mijke de Jong
Met Marcel Musters, Elsie de Brauw, Monic Hendrickx
Te zien in Eye, Filmhallen, Het Ketelhuis, The Movies, Rialto

De film heeft een vrij rigide constructie, maar daarbinnen is er voor De Jong en haar acteurs alle ruimte om te improviseren. En te excelleren. De verhoudingen staan constant op scherp, wat niet alleen veel spanning, maar ook veel humor met zich mee brengt. Die humor zit hem vooral in klemtonen en terzijdes. Als Doris de verse groenten opsomt die ze voor Thomas heeft meegenomen, benadrukt hij steeds dat die groenten in plastic verpakt zitten. Ze zijn misschien goed voor hém, maar zeker niet voor het milieu.

Volbloed acteursfilm
Musters heeft sowieso de fijnste rol in deze volbloed acteursfilm. In Thomas kan hij kwetsbaarheid kwijt, een zelfbewust soort gekte (hij roept zichzelf tot de orde als hij om niets aan het huilen is) en enorme woede. Dat levert een paar keer stevig vuurwerk op tussen de drie personages, die eigenlijk constant aan zichzelf en elkaar proberen te bewijzen dat ze heel goed zonder de anderen kunnen. 

Weergaloos is een gesprek tussen Hannah en Thomas waarin zij haar broer confronteert met iets wat ze hem lang geleden zou hebben aangedaan. Een verdriet dat haar leven en karakter heeft vormgegeven. Maar hij kan het zich amper herinneren, waarmee De Jong de tragiek van onze communicatie weer eens fraai blootlegt. Wat we niet letterlijk uitspreken, vervormt in ons hoofd tot iets veel groters. Inschatten hoe een ander iets heeft ervaren is als proberen een getal onder de tien te raden. Je zit er meestal naast. 

Met die ene scène weerlegt Mijke de Jong de titel van haar film glansrijk. Ook zij weet hoe de mens in elkaar steekt.

Spelplezier

Marcel Musters en Elsie de Brauw zijn geen onbekenden voor Mijke de Jong. In haar film Tussenstand (2007) speelden ze ook al de hoofdrollen, toen als exen. Volgens De Jong kwam God Only Knows voort uit eenzelfde soort verlangen als Tussenstand: ze wilde een kleine, relatief goedkope film maken waarin spelplezier voorop stond. Beide films zijn ook ontstaan in samenspraak met de acteurs. Voor de draaiperiode werd De Jongs scenario een aantal keer aan hen voorgelegd. En hoewel er voor het filmen een compleet script lag, waren Musters, De Brauw en Hendrickx vrij om daar van af te wijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden