Plus

Glenn Brown geeft Rembrandt een clownsneus

De Engelse schilder Glenn Brown maakte naam met het toe-eigenen van kunst uit vroeger eeuwen, zoals van Rembrandt. 'Ik denk dat hij het wel had kunnen waarderen.'

In zijn werk Poor Art geeft Brown Rembrandt een clownsneus. 'Ik maak hem belachelijk en tegelijk vereer ik hem' Beeld Glenn Brown
In zijn werk Poor Art geeft Brown Rembrandt een clownsneus. 'Ik maak hem belachelijk en tegelijk vereer ik hem'Beeld Glenn Brown

Het idee om kunstenaar te worden kwam eigenlijk nooit in hem op. Toen Glenn Brown (50) als veertienjarige in Norwich Castle voor het eerst Rembrandts zag, realiseerde hij zich niet eens dat dat beroep nog bestond.

"Ik dacht dat kunstenaars iets van vroeger waren. Er waren toen niet veel kunstenaars in Engeland, dus het idee om er later een te worden was totaal belachelijk. Alsof ik astronaut wilde worden."

Toch werd hij kunstenaar en het afgelopen jaar maakte hij speciaal voor zijn tentoonstelling in het Rembrandthuis werken die gebaseerd zijn op Rembrandt.

In de jaren negentig maakte Brown naam met het toe-eigenen van kunst uit vroeger eeuwen. Voor zijn schilderijen gebruikte hij composities uit de kunstgeschiedenis en gaf daar een eigen draai aan.

Appropriation
Voor het Rembrandthuis maakte hij etsen en schilderijen. Sommige werken zijn opgebouwd met ouderwetse, kalligrafische penseelstreken, voor andere tekende hij op een iPad.

Het bijna letterlijk gebruiken van bestaande kunstwerken wordt appropriation genoemd.

"Gedeelde afbeeldingen zijn belangrijk voor een maatschappij," zegt Brown. "Ik wil benadrukken dat beelden worden gedeeld en van een ­generatie naar de volgende worden overgeleverd. Daarom neem ik het werk van een kunstenaar en geef het weer door in de 21e eeuw, in een taal die hopelijk door de kijker begrepen wordt."

Psychedelisch filtertje
Wie Browns schilderijen in de krant of op een beeldscherm ziet, denkt dat ze in werkelijkheid zijn opgebouwd uit moddervette verfstreken. Dat de klodders van Rembrandt zo dik zijn aangezet als bij Karel Appel of andere expressionistische geweldenaren. Niets is minder waar. Ze zijn in het echt gladder dan die van de gladste fijnschilders.

"De ironie is dat ik schilderijen maak die zijn gebaseerd op foto's van schilderijen, maar tegelijk laten mijn schilderijen zelf zich niet goed vertalen naar reproducties. Ze halen visuele trucjes uit met de toeschouwer, ze doen alsof ze iets anders zijn."

Brown heeft weinig belangstelling voor de techniek die de oude meesters gebruikten. Liever praat hij over zijn kleurgebruik, dat enorm verhevigd is, alsof hij een psychedelisch filtertje van een of andere app op de afbeelding heeft losgelaten. De Hollandse fauvist Kees van Dongen is een van zijn favorieten.

"Zijn kleuren zijn uitzinnig. Om het leven intenser te maken, draaide hij het volume van de kleurenschaal op tien, waardoor alles raar wordt. Toch heeft het een gevoeligheid waardoor het niet richting ­sciencefiction gaat."

Veel lichamen in het werk van Brown maken een ziekelijke, zelfs zombieachtige indruk, wat een zekere afstandelijkheid in de hand werkt. Om dat gevoel nog aan te zetten, maakt Brown de ogen van zijn figuren vaak zwart.

Hoofd van lichaam 'gehakt'
In een schilderij gebaseerd op een portret van Fragonard zijn de ogen helemaal uit de schedel verdwenen. "Daarmee zeg ik: probeer geen persoonlijke relatie met het ­onderwerp te krijgen, maar kijk naar de manier waarop het geschilderd is. Men zegt wel dat ogen de vensters van de ziel zijn, die vensters wil ik juist dicht laten."

Soms hakt Brown het hoofd zelfs plompverloren van het lichaam. "Dat lijkt grof en zo is het ook bedoeld." Zoals bij het schilderij Nigger of the World, waarvan de figuur is gebaseerd op Rembrandts Susanna en de Ouderlingen en de ­titel op Woman is the Nigger of the World van John Lennon en Yoko Ono.

Susanna wordt vals beschuldigd van ontucht en dreigt te worden geëxecuteerd. Door de groene kleur lijkt haar ­lichaam aangetast door ziekte. "Het is alsof de figuur uit het schilderij wil weglopen. Al het slechte in de wereld heeft vat op haar gekregen."

Brown pakte ook een portret van Rembrandt aan. De Engelsman gaf hem een blauwe kop en een rode clownsneus. "Ik maak hem belachelijk en tegelijk vereer ik hem omdat hij een van de grootste kunstenaars aller tijden is. Ik denk dat hij het zelf wel had kunnen waarderen. Hij haalde zelf ook veel grappen uit in zijn portretten."

Glenn Brown, Rembrandt: After Life, t/m 23 april in het Rembrandthuis, Jodenbreestraat 4.

Layered Portrait. Brown: 'Mijn schilderijen halen visuele trucjes uit met de toeschouwer' Beeld Glenn Brown
Layered Portrait. Brown: 'Mijn schilderijen halen visuele trucjes uit met de toeschouwer'Beeld Glenn Brown
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden