Plus

Gilbert Baker (1951-2017): Zijn vlag werd samenbindend symbool

De regenboogvlag is al veertig jaar het symbool van de ­homorechtenbeweging. De schepper, Gilbert Baker (65), overleed vrijdag.

Gilbert Baker in 2003.Beeld anp

Het begon allemaal met een telefoontje van Harvey Milk in ­juni 1975. Milk, de grote voorvechter van ­homorechten in San Francisco, belde Baker met de vraag of die iets moois kon maken voor een demonstratie. "Ik heb voor morgen een spandoek nodig."

Baker vertelde graag over hoe hij die middag aan de slag ging met een paar vrienden, over hoe ze een paar vuilnisbakken volgoten met verschillende kleuren verf en oude lappen aan repen scheurden, in de verf doopten en aan elkaar naaiden.

The gay kid
"Ik hield van naaien en ik hield van mode," zei hij in een interview. Baker was opgegroeid in Kansas en was altijd en overal 'the gay kid', op school, en later ook in het leger. Hij bewaarde geen goede herinneringen aan die ­jaren vol pesterijen en mishandeling.

Na zijn diensttijd belandde hij in de gayscene van San Francisco. Zijn kunstzinnig talent bood een ontsnapping en leverde hem uiteindelijk ook een prominente plek in de homobeweging op.

Terug naar de vlag. De mensen die erbij waren op die 25ste juni in San Francisco zagen het meteen: "We stonden daar," herinnert zijn oude vriend Cleve Jones zich in The New York Times, "En we begonnen te ­stralen. Er was geen verklaring nodig. We wisten onmiddellijk: dit is onze vlag."

Acht kleuren
Bakers oorspronkelijke ontwerp ­bevatte acht kleuren. Roze symboliseerde seks, rood het leven, oranje bevrijding, geel de zon, groen de ­natuur, turquoise stond voor magie, blauw voor vrede en paars voor geestdrift. Later werden het er zes, omdat roze verf te duur was en blauw en ­turquoise samen 'koninklijk blauw' werden.

Philip Tijsma, woordvoerder van het COC: "De vlag is een samenbindend symbool geworden, en dat is ­zeker de verdienste en de nalatenschap van Gilbert."

In Nederland kwam de vlag overigens pas vanaf de jaren negentig in zwang, zegt Tijsma. Tot dan was hier vooral de roze driehoek het grote gaysymbool.

Diverser symbool
"Ook heel krachtig, want in de Tweede Wereldoorlog gebruikten de nazi's hem om homo's herkenbaar te maken. Maar dat ging alleen over vrouwen en mannen. Gilberts vlag is een veel diverser symbool. Ze staat voor lesbiennes, homo's, biseksuelen, transgenders, aseksuelen, interseksuelen, enzovoort."

Zijn acht repen vestigden Bakers naam als ontwerper en hij maakte vlaggen voor onder anderen de presidenten van Frankrijk, Venezuela en de Filipijnen, en ook voor de koning van Spanje.

Voor zichzelf had Gilbert Baker de bijnaam 'Gay Betsy Ross' bedacht. Een vrouw genaamd Betsy zou de eerste zijn geweest die destijds de Amerikaanse vlag in ­elkaar naaide. En als Baker optrad als dragqueen heette hij Busty Ross (Rondborstige Ross).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden