Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Geweld heeft zin. Dat is een bittere waarheid

Plus Column

Sri Lanka. Ruim 300 doden. Veroorzaakt door zeven zelfmoordterroristen.

Pasen is het feest waarin christenen de opstand uit de dood vieren.

Als fundamentalistische moslims op die dag uit doden gaan in het besef dat ze zelf ook het leven zullen laten, dan is dat een provocatie: "Jullie christenen vieren de opstanding uit de dood, wij moslims komen in een paradijs als we het juiste doen. Wie wint?"

Symbolen worden letterlijk genomen; als dat gebeurt, is er sprake van ernstige geestelijke armoede.

Zelfmoord om te toetsen of je gelijk hebt, en omdat je weet dat je niet veroordeeld kunt worden in de echte wereld, is meelijwekkend en kwaadaardig. Je eigen leven offeren en tegelijkertijd het leven nemen van honderden van het vijandelijke geloof, teneinde jouw God te behagen, is weerzinwekkend.

Doen alsof de dood niet ­bestaat.

Maar dat niet alleen. Wat is je godsbeeld als je denkt dat het Hem behaagt wanneer je op gruwelijke wijze andersdenkenden vermoordt in hun godshuis? Wat voor Vader is dat dan? Wat voor Vriend? Wat voor een God?

Het zijn vragen die niet door terroristen worden gesteld.

Empathie en fundamentalisme zijn namelijk vijanden van elkaar.

Extremisme en geweld daarentegen zijn vrienden.

Dat komt omdat geweld zin heeft.

Dat is een bittere waarheid. Geen groep kan ooit afstand doen van geweld, want dan wordt die op den duur zelf uitgemoord.

Dat besef - dat geweld zin heeft - is misschien wel het gevaarlijkste van elke aanslag die wordt gepleegd. De partij op wie het gemunt is, ontwikkelt haat. Geweld baart haat, en wraak moet genoegdoening geven.

Mijn vader had een kennis die ik ken als 'oom Jan'. Hij had in de Tweede Wereldoorlog in het verzet gezeten. Mijn vader wilde nooit dat hij zijn oorlogsverhalen in mijn bijzijn vertelde. Ik was namelijk tien jaar oud. Maar oom Jan wilde en moest elke keer zijn verhaal vertellen. Hoe hij de opdracht kreeg, de man die hij moest neerschieten achtervolgde en uiteindelijk doodde.

Die dode Duitser ging uiteindelijk hem achtervolgen. En ofschoon oom Jan een held was, pleegde hij in 1967 zelfmoord.

Jaren later vroeg ik mijn ­vader waarom oom Jan zelfmoord had gepleegd terwijl hij had bijgedragen aan de ­vrede.

Mijn vader vertelde dat hem daar juist de kneep zat. Oom Jan meende dat de wraak op de Duitser geen enkele zin had gehad.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.