Review

Geslaagde theaterversie beproefd recept

Het is een beproefde formule: jong volks meisje krijgt les van een geleerde man, bij voorkeur een professor, en transformeert in een dame, inclusief happy end. Bernard Shaw deed het in 1913 met Pygmalion als eerste, My fair lady werd de musicaladaptatie en Willy Russell schreef met Educating Rita de jongste variatie op hetzelfde plot.

Voor het Nederlandse publiek is het in Engeland succesvolle stuk Educating Rita nu vertaald - een geslaagde creatie van Annemarie Oster, hoewel de Hollandse titel Geknipt om te leren onnodig lollig is - en door Johnny Kraaykamp Jr. en musicaldiva Celine Purcell op de planken gebracht.

Kraaykamp Jr. is Frank Bryant, professor in de literatuur en gemankeerd dichter in een ongelukkig huwelijk. Om zijn drankzucht te financieren, geeft hij een cursus literatuur aan de Open Universiteit, waar de jonge kapster Rita (Purcell) zich inschrijft. Met vrolijk naïeve blik komt Rita elke les in een nieuw jurkje binnenstormen en vraagt ze verontwaardigd waarom 'Sylvia Noort' minder literair zou zijn dan 'Couperius'. Rita wil dingen leren die ertoe doen.

In een doolhof van metershoge, halfgevulde boekenkasten zoekt Frank bij de T van Tsjechov en tovert een fles whisky tevoorschijn, terwijl Rita zich afvraagt wat een tragikomedie is. De geraffineerde bewegingen en komische timing van Kraaykamp Jr zijn hilarisch. Purcell, die haar eerste toneelrol speelt, heeft het moeilijker met het komische genre - in de volkse versie van Rita schmiert ze pijnlijk met een geforceerd nonchalant 'ja toch?' na elke zin.

Als Rita terugkomt van een zomercursus Engelse literatuur is Rita studente - een rol die Purcell een stuk beter afgaat. Haar plastic glittertas heeft plaatsgemaakt voor een lederen schoudertas, haar jurkjes voor een spijkerbroek met bloes. Op haar lippen branden Shakespeare, William Blake en W. H. Auden. De transformatie is voltooid.

Maar hoe meer Rita in literaire bloemlezingen uitbarst, hoe sneller professor Frank de whisky achterover slaat. Frank zag in Rita zijn redding uit de pretentieuze academische wereld, maar constateert dat ook zij is bekeerd. ''Ik heb een Frankenstein gemaakt,'' schreeuwt de professor wanhopig uit.

Maakt de woede weer plaats voor liefde dan kan het overgooispelletje van erotische toespelingen, dat al speelde tijdens de lessen, weer beginnen. Helaas speelt Kraaykamp te veel een vieze oude man om te overtuigen van een romance.

Jammer, want was het iets subtieler gedaan, dan had het een mooie toevoeging kunnen zijn op deze sympathieke parodie op academische hotemetoterij. (LORIANNE VAN GELDER)

Geknipt om te leren. Gezien: première 5 oktober 2009, Meervaart. Tournee t/m 23 december. www.ruuddegraaf.nl. Met: Celine Purcell en Johnny Kraaykamp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden