Plus

Geraffineerde diefstal via valse mailtjes vond plaats vanuit Zuidoost

Wie sturen toch die mailtjes waarmee geprobeerd wordt bankgegevens te stelen? Een omvangrijk strafonderzoek wijst naar een groep die actief is vanuit Zuidoost.

Uit het onderzoek blijkt dat het menselijke aspect van phishing minstens zo belangrijk is als het online gedeelte Beeld Shutterstock

'Ik wil voor mijn dertigste een huis in Suriname en ik wil ook genoeg geld hebben dat ik niet hard meer hoef te werken en daar ga ik helemaal voor." Aan het woord is de 31-jarige Orveo P., medewerker van het postbedrijf en een belangrijke schakel in een ­groep van acht mannen en twee vrouwen, die volgens justitie op geraffineerde wijze veel slachtoffers heeft gemaakt.

De buit: zo'n anderhalf miljoen ­euro. Met valse mailtjes en telefoontjes werden bankgegevens van nietsvermoedende slachtoffers ontlokt, waarna hun rekeningen werden leeggetrokken.

Menselijk aspect
Het onderzoek onder codenaam ­13Ostara geeft een inkijkje in phishing: de ­wereld achter de valse mails van banken die vrijwel iedereen wel eens ontvangt. Wie op een link in de mail klikt, wordt via speciaal aangemaakte websites gevraagd gegevens achter te laten, waarmee criminelen uiteindelijk toegang krijgen tot bankrekeningen.

Uit het onderzoek blijkt dat het menselijke aspect van phishing minstens zo belangrijk is als het online gedeelte.

Zo werd in Amsterdam bij Naomi L. (28) een document aangetroffen, genaamd Big Fish, dat diende als een draaiboek voor de telefoongesprekken met mensen wier gegevens moesten worden ontfutseld. L. zou zich hebben voorgedaan als bankmedewerker Kimberley, die vriendelijk, behulpzaam en in accentloos Nederlands vertelde over beveiligingswerkzaamheden bij de bank.

Tijdens het gesprek vroeg ze mensen om inloggegevens. Soms werden al tijdens de telefoongesprekken hoge bedragen afgeschreven. Kerkgenootschappen, bedrijven en privépersonen raakten veel geld kwijt.

Katvangers
Het geld verdween naar bankrekeningen van tientallen katvangers, mensen die hun bankrekening aan de groep beschikbaar hadden gesteld. Het geld werd vervolgens doorgesluisd of opgenomen bij pinautomaten. De katvangers, volledig inwisselbaar, werden geworven op plein­tjes en bij scholen door gespecialiseerde ronselaars, denkt justitie.

Sommige naïeve katvangers hadden geen idee wat er met hun rekening gebeurde, anderen hadden wel in de gaten dat er iets niet in de haak was. Eén van de verdachten: "Je hebt een pas en daar kun je dan 200 of 300 euro mee maken. Het is een vorm van hoe wij aan geld komen."

Dat beeld komt overeen met wat al langer bekend is, want onderzoeken naar fraude met bankpassen en phishing komen regelmatig uit in de Bijlmer. Vaak blijken met name Nigerianen nieuwe methoden te bedenken, die zich daarna verspreiden. Ook de activiteiten van de groep waarop onderzoek 13Ostara zich richtte, waren in Zuidoost onder jongeren algemeen bekend.

Codetaal
Nadat in 2011 de eerste aanhoudingen werden verricht, ging de groep volgens justitie over op een nieuwe methode: poststukken met bankpasjes en pincodes werden onderschept.

De organisatie werd uitgebreid met bankmedewerkers die infor­matie gaven over vermogende klanten. Vijf bankemployés zijn daarvoor al veroordeeld. Cruciaal was in de ogen van justitie ook postmedewerker Orveo P., die door de andere hoofdverdachten, de tweeling Antoine en Vincent D. (28), zou zijn aangestuurd.

P. viste enveloppen uit zijn postzak en onderschepte zo pinpassen en pincodes die door andere leden van de groep waren aangevraagd op naam van argeloze rekeninghouders, volgens een medeverdachte vooral mensen 'uit rijke buurten'.

Deze P. wist niet dat in zijn bedrijfsbus camera's waren opgehangen, die registreerden wat hij deed. In afgeluisterde gesprekken is te horen hoe de groep in codetaal spreekt: 'sap' betekent pas en 'groen' betekent ABN Amro, terwijl 'goud' staat voor Rabobank. 'Sinas' is ING.

Met vervalste paspoorten en rijbewijzen, die een contact in Zuidoost maakte, haalde jonge vrouwen pincodes op bij het postkantoor. Daarna verdween het geld.

Onterecht
De groep ging 'schaamteloos' te werk, stelt justitie, dat wil dat de hoofdverdachten 44 maanden cel krijgen. Ook het geld wordt teruggevorderd. De advocaten - maandag en dinsdag aan het woord - menen dat justitie in het onoverzichtelijke en rommelige dossier onterecht fraudezaken aan de verdachten toeschrijft, terwijl de methode door heel veel mensen werd gebruikt.

Susan Koster, raadsvrouw van Naomi L., heeft 'grote moeite' met de eis. "Hoewel er van ­alle verdachten in deze strafzaak aanwijzingen bestaan dat zij op enige wijze betrokken zijn geweest bij het plegen van strafbare feiten, is dit in concreto lastig hard te maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden