Ten slotte

George Sluizer (1932-2014): een acteursregisseur met internationale statuur

De zaterdag op 82-jarige leeftijd overleden George Sluizer was, naast Paul Verhoeven, de enige Nederlandse filmmaker met een echte internationale statuur.

George SluizerBeeld anp

De Nederlands-Franse co-productie 'Spoorloos', zijn verfilming van 'Het gouden ei' van Tim Krabbé uit 1988, werd door de belangrijke Amerikaanse critici binnengehaald als een nieuwe klassieker in het psychologische horrorgenre, Hitchcock-waardig.

Sluizer voegde aan de huiveringwekkende plot van Krabbé een ogenschijnlijk achteloze alledaagsheid toe, in het ongepolijste acteren van debutante Johanna ter Steege en in de banale setting van het leven langs een Franse snelweg. In dit herkenbare decor (volgens de New York Times neergezet met 'the spooky precision of nonfiction crime') volgen we een jong Amsterdams stel in een afdaling naar de hel.

Eén van de grootste fans was Stanley Kubrick, die, volgens Sluizer, opbelde om hem mee te delen dat hij de film al drie keer had gezien. In zijn voorbereiding van de nooit gemaakte 'The aryan papers' haalde hij Ter Steege nog naar Londen, ongetwijfeld als resultaat van haar rol bij Sluizer.

Remake
Vier jaar later kreeg Sluizer de kans om de Amerikaanser remake van 'Spoorloos' zelf te regisseren als 'The vanishing'. En hoewel het een doorsnee Amerikaanse thriller is kreeg Sluizer dezelfde critici tegen zich, omdat hij voor de Amerikaanse markt een aantal sleutelelementen had veranderd, waaronder het onvergetelijke einde. 'The vanishing' werd zo het symbool voor de verstikkende werking die Hollywood heeft op origineel materiaal.

'Dark blood', waar hij in 1993 aan begon, moest zijn herkansing in de VS worden maar de film verdween op de plank nadat hoofdrolspeler River Phoenix aan een overdosis overleed. In 2012 kwam Sluizer met een 'voltooide' versie van de film, vooral interessant voor filmhistorici, waarin het ontbrekende materiaal door een voice-over werd aangevuld.

De in 1932 in Parijs geboren Sluizer had een Noorse moeder en een Nederlandse vader. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zwierf zijn familie rond in Europa: Portugal, Engeland, Noorwegen en uiteindelijk Nederland. Hij keerde terug naar Parijs waar hij studeerde aan de filmschool van 1954 tot 1956. Hij assisteerde Bert Haanstra, in de jaren vijftig en begin jaren zestig de grootste Nederlandse filmmaker. In 1961 won hij een aanmoedigingsprijs op de Berlinale, voor zijn korte film 'De lage landen', waaraan Haanstra had meegewerkt.

Jan de Bont
In 1972 maakte hij zijn lyrische speelfilmdebuut met 'João en het mes', opgenomen in Brazilië en gebaseerd op een gedicht van Odylo Costa Filho. Camerawerk was van Jan de Bont. Sluizer maakte vaker gebruik van literaire bronnen, liefst in combinatie met internationale acteurs. In 1979 verfilmde hij 'Twee vrouwen' van Harry Mulisch met Bergmanactrice Bibi Andersson en 'Psycho'-ster Anthony Perkins in de hoofdrollen.

Tussen 1974 en 1983 maakte hij een serie documentaires over twee Palestijnse families. 'De hele wereld vond hen terroristen, maar ik wilde proberen hen enige waardigheid te geven.' In 2010 keerde hij voor de laatste keer terug, omdat zijn gezondheid snel achteruit ging. 'Homeland' (2010), zijn laatste documentaire, bleek de meest controversiële.

Sluizer beschuldigde Ariel Sharon, toen minister van defensie, van het in 1982 in Beiroet doodschieten van twee Palestijnse kinderen 'alsof hij op de kermis was'. Sluizer zou getuige zijn geweest van de dubbele moord. Leon de Winter noemde het in een reactie 'onvoorstelbaar' dat Sluizer al die jaren had gezwegen.

Geprezen
Sluizer wordt door de Nederlandse filmwereld geprezen. 'De nationale en internationale filmwereld verliest met George Sluizer een filmmaker van formaat,' zegt directeur Willemien van Aalst van het Nederlands Film Festival tegen entertainmentdienst BuzzE. 'Zijn ambities en deskundigheid brachten George Sluizer tot ver over de landsgrenzen, niet alleen voor zijn documentaires maar ook voor zijn speelfilms.'

Johanna ter Steege herinnert zich hoe Sluizer haar benaderde toen zij aan het afstuderen was op de toneelschool. Film was nieuw voor haar. 'Ik maakte dat hele proces voor de eerste keer mee. George was een acteursregisseur met een enorme mensenkennis. Hij wist precies wat hij wilde, maar luisterde ook altijd naar hoe ik mijn personage zag. Hij toonde altijd heel veel interesse in zijn acteurs.'

Sluizer was al enige tijd ziek. Hij werd enkele jaren geleden getroffen door ernstige vaatproblemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden