Column

Genoeg over kanker deze week, helemaal klaar mee

Albert de Lange (57), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool,
is 'uitbehandeld'. Hij verkent, ongewis hoe lang, de route naar zijn aangekondigde dood.

Albert de LangeBeeld Jan van Breda

Je moet nu moedig en ­onverzettelijk zijn, al heb ik geen idee hoe je daar uiting aan kunt geven. Ik ben vooral prikkelbaar en somber. Het nieuws is onverdraaglijk, de woorden zijn te groot of te klein en in mijn luchtledige bestaan is de levensvreugde zomaar omver te kegelen.

De weerzin is even fysiek als ­bij alle voorgaande keren dat de Akbar-leipo's meenden het Westen een lesje te moeten leren. Een kortademige woede over de totale achterlijkheid die in naam van een 'vredige' religie met ­kogels wordt verspreid, of met kromzwaarden.

Mijn gevoelens hebben de neiging primitief te zijn, maar ik begrijp dat dat een onwenselijke reactie is; men dient de radicale islam niet in de kaart te spelen. Het is daarom goed dat mijn onderbuik, waar het toch al geen feest is, niet gehoord wordt.

Ik dacht wat zelfonderzoek te doen en had daartoe het boekje Sterfelijk van Christopher Hitchens bij de hand. Hij beschrijft daarin met pijnlijke precisie het verloop van zijn terminale ziekte, uitmondend in wat losse aantekeningen. Maar toen het nieuws uit Parijs kwam, leek ineens alles futiel - en introspectie is kansloos in een staat van halve razernij.

Ik kon de stervende Hitchens wegleggen en de zeer levende Hitchens ('God is not great', 'Hitch22') oppakken: als er iemand is geweest die het islamo-fascisme vroegtijdig heeft gezien en aangepakt, dan wel deze Britse Amerikaan. De scherpe polemist overleed in 2011 aan slokdarmkanker, waarmee een god - kies er maar één uit - hem overduidelijk het zwijgen oplegde, zo meenden zijn talloze ge­lovige aartsvijanden.

Dat zo'n opperwezen er kennelijk niet in was geslaagd hem keel- of schrijfhandkanker te bezorgen, deed de gedocumenteerde atheïst bijzonder veel genoegen. En bewees weer eens zijn punt: zo groot is die God niet, in zijn variant op het Akbar-mantra.

Genoeg over kanker dus deze week, helemaal klaar mee, ik ga de ruimte benutten voor wat trefzekere uitspraken van Hitchens over een volledig uit de bocht gevlogen tak van godsdienst.

Hij beschouwde de 'barbaarse, theocratische nihilisten' als de grootste dreiging van onze tijd en als oud-trotskist was hij behoorlijk opgeschoven naar de neocons, de ijzervreters van de Amerikaanse politiek: 'Clusterbommen zijn op zichzelf niet zo fraai, maar wanneer ze worden neergelaten op een identificeerbare concentratie Talibantroepen, kunnen ze een hartverwarmend effect hebben,' aldus 'Hitch'.

'De islam legt heel grote claims voor zichzelf. In de kunst bestaat bezwaar tegen de representatie van de menselijke verschijning in elke vorm. Het verbod op het uitbeelden van de profeet - die niks anders was dan een mannelijk zoogdier - is helemaal absoluut. Net als een verbod op varkensvlees of alcohol en, in sommige moslimsamenlevingen, muziek en dansen. Prima, laat een goede moslim van deze dingen afzien. Maar als het recht wordt geclaimd om het ook mij te ontzeggen, dan is dat een overduidelijk bewijs van agressieve intenties.'

De angst om te provoceren, die sluipend maar onmiskenbaar oprukt in de westerse wereld, was hem een doorn in het oog en benauwd was hij zelf zeker niet. 'Is het niet duidelijk dat zij die hebben besloten gekwetst te zijn, hoe dan ook een provocatie zullen ontdekken? We kunnen ons met geen mogelijkheid voldoende aanpassen om deze fana­tiekelingen tevreden te stellen en het is vernederend het te proberen.'
Logisch dat je denkt: hoe zou zijn stem vandaag hebben geklonken?

a.delange@parool.nl

Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden