Plus

'Genderneutraal aanspreken meer dan symboolpolitiek'

Na de gemeente Amsterdam gaat ook de NS officieel over op het 'gender­neutraal' aanspreken van ­publiek.

Lex Boon
null Beeld ANP
Beeld ANP

De toiletten in de NS-treinen zijn al decennia genderneutraal, maar dat heeft vooral een praktische reden. Dat treinreizigers met ingang van de nieuwe dienstregeling niet meer worden aangesproken als 'Dames en heren' maar met het sekseneutrale 'Beste reizigers', is een heel bewuste keuze. "Onze mensen op de trein willen graag dat iedereen zich welkom voelt," aldus Roger van Boxtel, president-directeur van NS.

Het is niet zo dat de NS klachten kreeg over de begroeting in de 24.000 automatische omroepberichten die dagelijks worden afgespeeld in de treinen, laat een woordvoerder weten.

De discussie bij de NS over de manier waarop de reizigers worden aangesproken ontstond enkele weken geleden, nadat in de Londense metro het bekende 'Ladies and gentlemen' was vervangen door 'Good morning everyone'.

"Toen speelde bij ons ook de vraag of het wel nodig is reizigers aan te spreken op hun geslacht," zegt een woordvoerder. "Dat is eigenlijk niet nodig. 'Beste reizigers' is behalve genderneutraal sowieso een veel mooier en warmer omroepbericht dat het afstandelijke 'Dames en heren'."

Symboolpolitiek
Dat de NS binnen enkele weken zo'n beslissing kan nemen, is opvallend, volgens UvA-socioloog Laurens Buijs, die onderzoek doet naar gender en emancipatie. "Het laat zien dat personen die verantwoordelijk zijn voor diversiteit tegenwoordig vrij centrale posities hebben in dit soort bedrijven, waardoor dit soort beslissingen snel kunnen worden doorgevoerd."

Deze week kwam de gemeente Amsterdam met een taalgids voor ambtenaren, met alternatieven voor een aanhef als 'geachte dames en heren': zoals 'beste mensen' en 'geachte bewoner'.

Volgens Buijs gaat dit verder dan alleen symboolpolitiek. "Ik snap dat mensen er cynisch over doen en zich afvragen wat dit nou werkelijk betekent. Maar het is ook zo dat we van een samenleving komen waar heel lang wel heel erg de nadruk is gelegd op de verschillen tussen man en vrouw. Hoe vaak wordt je wel niet gevraagd om je geslacht in te vullen, als je iets bestelt of een formulier invult? Terwijl het zelden relevant is. Dat continue onderscheid hoort bij een bepaalde traditionele samenleving, waarbij mannen en vrouwen duidelijke posities hebben."

Vooroordelen verdwijnen
Brand Berghouwer van het Transgender Netwerk Nederland noemt de stap van de NS 'een belangrijk besluit'. "Wat je ziet is dat overheden, gemeenten en bedrijven de laatste tijd kritisch nadenken over hoe ze inclusief kunnen aanspreken. Dat helpt hopelijk ook bewustwording over transpersonen en mensen die zich niet eenduidig met een van de hokjes identificeren.'

"Doordat we niet meer de hele tijd benadrukken dat er alleen mannen en vrouwen zijn, verdwijnen de vooroordelen en verwachtingen die aan die hokjes vasthangen hopelijk een beetje naar de achtergrond."

De wijziging van de NS wordt officieel ingevoerd op 10 december van dit jaar. Berghouwer hoopt dat andere bedrijven het voorbeeld van Amsterdam en de NS volgen en ook gaan nadenken over hoe ze hun klanten aanspreken. "Deze ontwikkelingen zijn positieve duwtjes in de rug."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden