Plus

Geld voor behoud van historische winkelpuien

De binnenstad zit vol prachtige winkelpanden, maar ondernemers bouwen er vaak een spuuglelijke gevel in of overheen. Dat kan anders, vindt een erfgoedvereniging.

'Niemand weet wat voor wereld te winnen valt achter al die aangebrachte elementen' Beeld Carly Wollaert

Belangrijke architecten ontwierpen in de Kalverstraat en de Nieuwendijk de mooiste winkelpuien. Maar de meeste zijn inmiddels gesloopt of weggewerkt achter een stel schotten.

Norman Vervat, kunsthistoricus bij erfgoedvereniging Bond Heemschut, houdt stil bij de voormalige C&A-passage en wijst naar een winkel waar de rolluiken zijn dichtgetrokken. "Niemand weet wat voor wereld achter die houten platen te winnen valt. Je ziet aan de nog aanwezige omlijsting dat het ooit veel mooier was."

Vervat toont een schoenenzaak ertegenover die over de gehele breedte van het pand een ingang heeft. "In die winkelpui is gewoon een gat geslagen."

Belangrijke architecten ontwierpen prachtige panden, maar vele zijn weggestopt. Hier een winkel op het Damrak Beeld Carly Wollaert

Bond Heemschut pleit er al jaren voor om historische winkelpuien in het straatbeeld te laten terugkeren. Nu is er een doorbraak. Vorige week besloot het Amsterdamse college 400.000 euro uit te trekken voor het inventariseren en behouden van historische panden, naoorlogse wandkunst en mobiel erfgoed.

Goedkope natuursteen
Ook de VVD riep al jaren geleden dat een halt moest worden toegeroepen aan eigenaren van schoenenwinkels, drogisterijen en toeristenshops die hun ingang zo breed mogelijk maakten en beeldbepalende puien vernielden. De toenmalige stadsdeelraad Centrum besloot in 2012 om alle winkelpuien in de binnenstad na te lopen.

Er werden 167 winkelpanden in de Utrechtsestraat en aan de Nieuwendijk onderzocht, maar dat leidde niet tot een concreet plan. Afgelopen zomer werd door verschillende partijen een motie ingediend om een inventarisatie van historische winkelpuien te maken, waarna het college besloot geld vrij te maken.

Vervat staat voor een telefoonwinkel aan het begin van de Nieuwendijk. "Amsterdamse winkels hadden prachtig houtwerk en subtiele details. Deze pui bestaat uit goedkoop natuursteen. Dat past er helemaal niet bij. We moeten strenger zijn met het realiseren van nieuwe puien."

Zo hol als wat
Een fotozaak even verderop huist in een pand uit de eerste helft van de zeventiende eeuw. Op de gevelsteen staat een postrijder met een hoorn aan de mond. "Een juweeltje van een pand, maar kijk naar de entree met een grote bak voor het rolluik. Stimuleer de eigenaar om aan de hand van oude bouwtekeningen en met subsidie de boel aan te pakken. Bezoekers komen hier niet alleen voor de winkels maar ook om de historische binnenstad te zien."

De pui van likeur- en jeneverstokerij Oud Amsterdam kan wel zijn goedkeuring wegdragen. "Die ondernemers hebben oog voor traditie."

Headshop La Canna, met versiering boven de deur, heeft drie schotten voor de voormalige ramen zitten. "Door die platen weg te halen win je al veel. Het hoeft niet veel te kosten. Van kleine herstelwerkzaamheden knapt het al op."

Een winkel op de Nieuwendijk Beeld Carly Wollaert
Een winkel op de Lange Niezel Beeld Carly Wollaert

Vervat loopt verder naar het Damrak en tikt op een houten wand van een kleine supermarkt. "Allemaal zo hol als wat. Wat zit erachter verstopt, vraag je je af." De twee zuilen en de uitgesneden huisnummers erboven verraden dat er weleens verrassende details achter het houten schot vandaan kunnen komen. Datzelfde geldt voor het ernaast gelegen amusementspaleis met onooglijke entree. "Het historische gebouw is verder schitterend, alleen die pui is zo lelijk."

Bewustwording
Vervat steekt over naar de Warmoesstraat en Lange Niezel. "Dit is het walhalla van mooie winkelpuien. Op de Nieuwendijk en in de Kalverstraat hebben grote ondernemers veel gesloopt. Kleine ondernemers hebben daar geen geld voor."

Vervat staat op de kop van de Oudebrugsteeg en wijst naar een seksshop in de Warmoesstraat. "Dit is een beeldbepalend pand. Het zit precies aan het einde van de steeg. De prachtige omlijsting zit er nog in, maar er zijn helaas drie grote platen boven de ingang getimmerd."

Op de Lange Niezel zit een fastfoodzaak. "Het is helemaal niet moeilijk om die platen en lichtbakken weg te halen. Dat zijn geen grote investeringen. Het zijn ook geen grote wonderen die tevoorschijn komen. Het gaat hier mede om het creëren van bewustwording."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden