Reportage

'Gekkenhuis' Centrum PS gaat de markt op

Een kluizenaarsbestaan, de bank bij de psychiater, dwangopname. Vrouwen met psychiatrische problemen vrezen het ergste. Commercie moet hun Centrum PS redden.

Patricia schilt aardappels terwijl Arent de champignons snijdt in de keuken van Centrum PS.Beeld Jean-Pierre Jans/www.jeanpierrejans.nl

Floor komt al jaren in het Centrum PS (Psycho Sociaal) aan de Tweede Kostverlorenkade en verwoordt het zonder omhaal: 'Wij zijn allemaal psychiatrische patiënten. We weten hoe het is als het minder gaat en dat je dan de neiging hebt om je terug te trekken. Dat is niet goed.'

Haar lotgenoten, een stuk of vijftien vrouwen tussen de vijftig en zeventig die elke maandagmiddag rond twaalven aan de grote lunchtafel zitten, knikken instemmend. Ze hebben dit centrum van hulporganisatie Volksbond hard nodig om nog een beetje een menswaardig bestaan te kunnen leiden.

'Als ik depressief ben, is het niet moeilijk hier te komen. Dit is een veilige plek. Anderen herkennen het als je in de put zit,' zegt Apolonia. Ze verzwijgt voor de buitenwereld dat ze manisch depressief is. Ze schaamt zich en kijkt naar beneden. Hier durft ze het wel te zeggen. 'Want hier heeft iedereen wat.'

Ongewis
De toekomst is echter zeer ongewis, nu via de Algemene wet bijzondere ziektekosten vanaf 2015 alleen nog de zwaarste, langdurige psychiatrische zorg wordt vergoed. De gemeente regelt dan de lichtere vormen van zorg via de Wet maatschappelijke ondersteuning. Wat moeten mensen als Floor en Apolonia als het centrum sluit? Naar het buurthuis gaan? Of naar het café om de hoek, als alternatief? Het is voor niemand aan tafel een optie.

Dina: 'Wij zijn een beetje gestoord. Als je in een kroeg gaat vertellen dat het leven helemaal niet leuk is, dat je liggend onder een warme elektrische deken vaak denkt dat het niet erg is om dood te gaan, dan kijken ze je aan, zo van: die is niet goed.'

Centrum PS, dat nu dertien jaar bestaat, is hun houvast. Het geeft ritme en regelmaat en zorgt ervoor dat de vrouwen, die twee keer in de week voor een praatgroep en een activiteitenmiddag samenkomen, niet thuis blijven zitten. Het voorkomt dat ze als kluizenaar gaan leven en zorgt voor contact met de buitenwereld. 'Soms heb ik het hele weekend niet gesproken, dan is het heerlijk om hier te komen,' zegt iemand. 'Op maandag samen een broodje eten aan deze lunchtafel is dan een feestje.'

Psychiater
Manager Roel Piera van de Volksbond maakt zich zorgen over de toekomst van de vrouwen. De komende maanden hoort hij hoe het nieuwe beleid uitpakt. Hij vreest dat de mensen die nu regelmatig naar het centrum komen, straks weer in de stoel van de psychiater belanden, dagelijks bij de huisarts aan de telefoon hangen of dat de problemen met hun buren toenemen - met als eindstation soms dwangopname. 'De patiënten in het centrum helpen elkaar wekelijks, het hele jaar door.'

Sociaal-pedagogisch werkers Rachel de Haart en Ingrid Kelderman, werken al jaren in het centrum dat dagelijks tussen 13 en 21 uur geopend is. Er worden cursussen gegeven, warme maaltijden verstrekt, tweedehandskleding verkocht en praatgroepen gehouden.

'We zullen veel commerciëler moeten worden om te blijven bestaan. Het plan is om onder meer uit te groeien tot een koffiehuis voor de buurt waar ontbijtjes en verse kranten liggen. We willen ook meer klanten voor onze kledingwinkel trekken. We hebben alleen last van het stigma dat het hier een gekkenhuis is.' De hulpverleners zijn al druk aan het flyeren geslagen om meer klandizie aan te trekken. 'We moeten binnen drie maanden laten zien dat het lukt,' zegt Kelderman.

Afleiding
Patricia staat elke maandag samen met Arent in de keuken. Zij schilt de aardappels voor de stamppot terwijl Arent de champignons voor de stoofschotel snijdt. 'Ik heb afleiding nodig, anders vereenzaam ik of raak ik depressief. Als je bezig bent, heb je geen tijd om na te denken. Hier krijg ik structuur,' zegt Patricia.

Simone, één van de vrouwen uit de maandagmiddagpraatgroep, heeft naast haar depressies ook een drankprobleem. Voor ze in PS Centrum kwam, was ze langzaam al haar sociale contacten kwijtgeraakt. 'Ik ging mezelf opsluiten en dronk. Nu stel ik de drank uit, want ik wil hier niet met een kegel zitten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden