Plus paff

Geen western, wel broederschap en moorden in het Wilde Westen

In The Sisters Brothers trekken twee broers als huurmoordenaars in de negentiende eeuw door het Wilde Westen. Maar regisseur Jacques Audiard wil het woord western niet horen. 'Het is een periodefilm.'

Joaquin Phoenix als een van de broers die in The Sisters Brothers worden ingehuurd om een goud­zoeker op te sporen en te vermoorden Beeld -

Een film over twee mannen met cowboyhoeden op die in de achttiende eeuw te paard door het Wilde Westen trekken om voor geld mensen om te leggen? Probeer dan maar eens uit te leggen dat zo'n film geen western is. In een Parijs hotel lukt dat Jacques Audiard (1952) wonderwel. Jacques wie?

Zijn films zijn bekender dan hijzelf, want Audiard maakt liever films dan erover te praten. Stuk voor stuk schitterende films, die aan genrefilms doen denken, maar meer zijn dan dat. Ze keren een genre binnenstebuiten, waardoor ze thematisch rijker en gelaagder worden.

Na vier arthousefilms brak Audiard bijna tien jaar geleden internationaal door met de gevangenismokerslag Un Prophète, waarin een bedeesde jongen zich in de gevangenispikorde opwerkt van pispaaltje tot meedogenloos monster.

Drama
Op dit bikkelharde drama volgde het aangrijpende, intense liefdesdrama De Rouille et d'Os. Daarna maakte Audiard het immigrantendrama Dheepan, dat in Cannes de Gouden Palm voor beste film won.

En nu is er dus The Sisters Brothers, op het filmfestival van Venetië bekroond met de juryprijs. In de verfilming van de bestseller van de Canadees Patrick DeWitt huurt een schurk (Rutger Hauer in een bijrolletje) de twee broers Eli en Charlie (John C. Reilly en Joaquin Phoenix) in om een goudzoeker op te sporen en te vermoorden.

Dat klinkt als een simpel verhaaltje, maar niets is wat het lijkt in de film, die van Audiard dus geen western mag heten. "Het is een periodefilm, geen western. Hij draait om broederschap."

Audiard de scenarist
Dat hij het boek niet als western wilde verfilmen, wist Audiard al toen hij het las. "Ik kreeg steeds meer moeite om het als een western te lezen. De stijl is meer southern gothic (in het broeierige Amerikaanse Zuiden spelende romans met excentrieke en bizarre personages).

De interpretatie van geweld is anders dan in een western. De twee broers zijn gewelddadig, zeker, maar ze weten niet wat ze doen. Het zijn kinderen in de lichamen van veertigers."

Het is geen toeval dat we zulke mannen vaker tegenkomen in zijn films. "Mijn films zijn bildungsromans met personages, die een ontwikkeling doormaken van een duister en gewelddadig naar een vrediger bestaan."

Die ­terugkerende lijn in zijn films heeft niets te maken met zijn eigen leven, bezweert Audiard. "Zo'n ontwikkeling is dramatisch en visueel interessant. Het levert goede verhalen op."

Hier spreekt de scenarist, die Audiard ook is. Hij kreeg het vak mee van zijn vader die meer dan honderd scenario's schreef. Dat vaders in Audiards films dominante, egoïstische of afwezige figuren zijn, is niet autobiografisch, stelt de regisseur nadrukkelijk.

"Het gaat om wat je vader je nalaat, wat zijn erfenis is. In The Sisters Brothers is dat geweld, waar die zoons mee moeten leren omgaan."

Vader
Op de vraag wat hij van zijn vader heeft geërfd, blijf het even stil. "Het belangrijkste is interesse in literatuur en het schrijven van scenario's. Wat altijd helder was bij mijn vader is dat het maken van films gewoon hard werken is. Mijn vader zag het schrijven van scenario's niet als literatuur, maar als werk. Cinema was voor hem geen heilige zaak. Voor die instelling ben ik hem dankbaar."

Een verschil tussen Audiard en zijn vader is dat die altijd in Frankrijk werkte, maar dat hij met The Sisters Brothers voor de tweede keer buiten Frankrijk filmde. Dheepan filmde Audiard voor een groot deel in India en de opnamen voor The Sisters Brothers maakte hij in Spanje en Roemenië.

De reden is niet dat hij zo nodig de grens over moet, maar dat hij met niet-Franse acteurs wil werken, zegt Audiard. "Ik heb nooit het verlangen gehad om in Amerika een film te draaien, maar wel om met Amerikaanse acteurs te werken. Uit die primaire wens is The Sisters Brothers voortgekomen."

Even later legt hij uit dat het hem eigenlijk om de verandering van de taal gaat. "Ik begrijp het Frans te goed. Ik ben moe van mijn eigen taal en wil me laten uitdagen door talen die ik niet ken, die ik psychologisch niet doorgrond. Bij Dheepan was dat het Tamil en bij The Sisters Brothers Engels."

Twee aristocraten
Terug naar The Sisters Brothers. Dat de taalgevoelige ­Audiard het boek van DeWitt - waarmee Reilly, die ook een van de producenten is, hem in contact bracht - wilde verfilmen, verbaast niet als je de twee cowboybroers in de film hoort praten.

Dit zijn geen zwijgzame Clint Eastwood-cowboys, maar taalvaardige mannen die zich uitstekend weten uit te drukken. Audiard, lachend: "Ze praten beschaafd en filosofisch met elkaar. In het boek is dat nog sterker, want daarin klinken ze bijna als twee aristocraten."

Het script van Audiard en coscenarist Thomas Bidegain volgt het boek nauwkeurig, maar de goudzoeker, op wie de broers jacht maken, is in de film interessanter geworden. "In de roman is hij gewoon iemand die rijk wil worden, maar in de film zoekt hij goud, omdat hij een utopische gemeenschap wil stichten."

Die verandering was een cruciaal moment in de ontwikkeling van het script, stelt Audiard. "Het trekt de film weg van het westerngenre en stuurt het in de richting van een periodefilm. Historisch klopt het ook, want in die tijd bestonden er veel utopische gemeenschappen."

Dat Audiard Rutger Hauer voor de film vroeg, zegt veel over de reputatie en het internationale imago van de filmster. "Als je in vijftien seconden een personage moet neerzetten, moet je een acteur hebben op wie je kunt bouwen. Zo iemand is Rutger. En natuurlijk speelt mee dat hij een geschiedenis van bad guys met zich meebrengt."

Volg alles over Paff op www.parool.nl/paff

acques ­Audiard brak ­internationaal door met Un ­prophète Beeld Pierre Villard / Hollandse ­Hoogte

The Sisters Brothers draait op Paff op:

11 oktober
- 21.15 uur, FC Hyena

12 oktober
- 11.15 uur, Cinecenter
- 16.50 uur, Ketelhuis

13 oktober
- 21.15 uur Studio K






Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden