'Geen steun voor verregaande maatregelen voor schone lucht'

Milieudefensie schetst een 'doembeeld' van de luchtvervuiling. Voor maatregelen om ook in de grote steden overal de luchtkwaliteitsnormen te halen is geen draagvlak.

In de rechtszaak was een prominente bijrol weggelegd voor Amsterdamse luchtkwaliteit.Beeld anp

Zo verdedigde de Nederlandse staat zich woensdagochtend in de rechtszaak die Milieudefensie had aangespannen omdat Nederland nog altijd teveel plekken telt met teveel fijnstof en stikstofdioxide in de lucht.

"De luchtkwaliteit is in decennia niet zo goed geweest als nu," zei de landsadvocaat. "Er resteert nog een aantal overschrijdingen," gaf hij meteen toe. Maar hij betoogde dat in 2015 nog maar 1650 mensen worden blootgesteld aan lucht die de normen voor stijstofdioxide overschrijdt. Voor duizend mensen bevat de lucht meer fijnstof dan mag volgens de Europese richtlijn.

Over de hele bevolking gemeten krijgen Nederlanders sinds 2010 twintig procent minder stikstofdioxide voor de kiezen en een kwart minder fijnstof, volgens de landsadvocaat.

Verregaande maatregelen
Waar de normen worden overschreden gaat het om enkele 'hardnekkige' plekken in de grote steden waar het bijzonder lastig is om de normen te halen. Dat zou verregaande maatregelen vergen, zoals wegafsluitingen, en daarvoor is volgens de overheid geen draagvlak.

De landsadvocaat noemde een studie van de gemeente Rotterdam waaruit blijkt dat de knelpunten daar alleen worden opgelost met vijftig procent minder verkeer in de stad.

Ook meent de overheid dat er wel degelijk genoeg maatregelen zijn genomen. "Van onwil en laksheid is geen sprake." Het verweer was ook formeel: de staat betwist het spoedeisend belang dat nodig is voor een kort geding.

Milieudefensie eiste woensdag bij de Haagse rechtbank dat Nederland zo snel mogelijk komt met maatregelen waardoor de luchtkwaliteit overal in het land aan de Europese normen voldoet. Juristen gaven de actiegroep dinsdag een goede kans.

Grote steden
Milieudefensie verwees naar vonnissen van rechters elders in Europa. Rond verschillende Duitse steden werden overheden al gedwongen tot extra maatregelen. In Stuttgart moet dat zelfs al snel, voor 1 januari.

Daar komt bij dat met name rond de grote steden de normen voor fijnstof en stikstofdioxide al jaren worden overschreden, zelfs nadat Nederland in Brussel in 2009 vijf jaar uitstel had bedongen om de norm voor stikstofdioxide te halen. Milieudefensie betwist daarom dat de overheid tot het uiterste is gegaan om aan de normen te voldoen, ook al is de vervuiling de laatste jaren wel minder geworden.

Milieudefensie wijst daarbij ook op onderzoek van de Rekenkamer waaruit blijkt dat van de 1,5 miljard euro die in de periode van 2005 tot 2015 zijn uitgetrokken is voor verbetering van de luchtkwaliteit bijna de helft ongebruikt is gebleven.

Sluipmoordenaar
Gretig citeerde Milieudefensie staatssecretaris Sharon Dijksma die vieze lucht 'de sluipmoordenaar' heeft genoemd. "Overdreven is dat niet," volgens advocaat Van den Biesen van Milieudefensie, gezien de gezondheidsrisico's. Maar de term vindt Milieudefensie ook onjuist. "Van de sluipmoordenaar is de identiteit onbekend en ook wanneer, waar en in welke mate hij zal toestaan. Hier bestaat die onzekerheid niet."

In de rechtszaak was een prominente bijrol weggelegd voor Amsterdamse luchtkwaliteit. Daar is de trage, maar gestage progressie die zat in het terugdringen van de luchtvervuiling vorig jaar tot staan gebracht, zo bleek onlangs uit metingen. Zo zullen er tot voorbij 2020 plekken blijven waar teveel fijnstof en stikstofdioxide in de lucht zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden