'Geen risico op Tsjernobyl aan de Amstel'

De bunker in Science Park Amsterdam waar jarenlang natuurkundige proeven zijn uitgevoerd, gaat tegen de vlakte. De sloop zal miljoenen kosten, want het gebouw is radioactief besmet.

De te slopen betonnen bunker in Science Park, die radioactief is besmet. Beeld Marc Driessen / www.marcdrieesen.nl
De te slopen betonnen bunker in Science Park, die radioactief is besmet.Beeld Marc Driessen / www.marcdrieesen.nl

De deur in de kelder waarschuwt al: 'Toegang verboden voor onbevoegden' en 'Radioactieve stoffen'. Vanuit de ruimte achter de deur is de aanleiding voor deze onheilspellende boodschappen zichtbaar: een half verlichte rode muur. 'Dat is een met radioactiviteit besmet stuk bunker,' zegt stralingsdeskundige Marcel Vervoort.

De rode muur vormt het einde van een honderden meters lange tunnel waar onderzoeksintituut Nikhef van onder meer VU en UvA natuurkundige proeven deed, onder meer om eigenschappen van atoomdeeltjes te bestuderen. 'Als die deeltjes aan het eind van de tunnel op elkaar botsten, dan vingen we het grootste deel op. Maar dat lukt niet met alles en na een tijdje wordt de directe omgeving dan radioactief,' legt Vervoort uit.

Sloop
De versneller van het Nikhef is eind jaren negentig al ontmanteld, waarna een deel is hergebruikt in het Russische Dubna. Het instituut doet sindsdien onderzoek in Europees verband in het Zwitserse Cern. Jarenlang stond de grote bunker leeg, terwijl een deel van de ondergrondse tunnel enkele jaren geleden al is gesloopt om nieuwbouw mogelijk te maken.

Nu volgt de sloop van het hart van het versnellergebouw om ruimte te maken voor een nieuw bedrijfspand. 'Omdat er radioactief materiaal verwijderd moet worden, maar ook asbest en het bovendien om een massief gebouw gaat, is een gedegen voorbereiding nodig,' aldus Joost van Echtelt, verantwoordelijk voor de sloop. Het karwei kost enkele miljoenen en komt voor rekening van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de eigenaar van de grond.

Feesten
Omdat de bunker zo specifiek voor onderzoek is gemaakt, bleek al snel dat hergebruik geen optie was. Arjen Van Rijn, manager van het Nikhef: 'We hebben een schietvereniging gehad die de lange tunnel wilde gebruiken, maar daar hadden we geen goed gevoel bij, en in de bunker zou je feesten kunnen geven, maar het gebouw is niet op veel mensen berekend; wij denken dat de brandweer geen toestemming zou geven.'

Gevaar
Nu sloop van de flinke bunker onvermijdelijk is geworden, is de vraag hoe gevaarlijk het radioactieve materiaal en het vervoer daarvan eigenlijk is. Het gaat om twee plekken in de kelder van het gebouw. Volgens Van Rijn ligt de hoeveelheid straling die in het betonstaal zit, duidelijk boven de normen voor normaal afval. Daarom is een speciale vergunning nodig voor het verwijderen van het materiaal. In de bunker wordt dat gescheiden en onder toezicht van stralingsexperts in zeventig vaten ingepakt.

Met één transport wordt het materiaal dan, via de Indische Buurt en de ring naar Zeeland vervoerd, door Covra, het enige bedrijf dat radioactief materiaal mag vervoeren. Het duurt ongeveer 25 jaar tot de radioactiviteit zo sterk is afgenomen dat het materiaal zonder gevaar verwerkt kan worden.

Volgens Van Rijn is er absoluut geen risico op een Tsjernobyl aan de Amstel. 'Als iemand een week lang in die twee ruimtes blijft, staat dat gelijk aan het risico van één röntgenfoto.' Dat is de omwonenden ook verteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden