Plus

Geen akkoord over preclearance Schiphol

De onderhandelingen over Amerikaanse paspoortcontroles op Schiphol zijn vastgelopen. Daardoor blijft onduidelijk wanneer we vlotter naar de VS kunnen reizen.

Vertrekcontrole op Schiphol. Straks controleren ook Amerikanen hier paspoorten Beeld ANP

Nederland onderhandelt al twee jaar met de VS over zogeheten preclearance, waarbij reizigers die via ons land naar de Verenigde Staten reizen al op Schiphol worden gecheckt door agenten van de Amerikaanse grensbewaking.

Het kabinet gaf deze zomer groen licht voor de volgende fase van de gesprekken. Maar volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn de onderhandelingen die de checks op Schiphol mogelijk maken, nog niet gestart.

Nederland brak onderhandelingen over de controle in 2017 af, toen president Trump met zijn omstreden moslimban kwam, die inwoners van een aantal Arabische en Noord-Afrikaanse landen de toegang tot de VS ontzegde. Nederland wilde niet meewerken aan de controles ten behoeve van die omstreden maatregel.

Bezwaren
Het is onduidelijk waarom die politieke gesprekken nog niet zijn gestart. Minister-president Mark Rutte zou tijdens het bezoek dat hij in juli bracht aan Trump 'de intentie' uitspreken de onderhandelingen 'ook op politiek niveau voort te zetten, om zo tot een positieve afronding te komen.'

Vooral regeringspartij D66 heeft bezwaren tegen controles op Nederlandse bodem. De partij wil niet dat Nederland medeplichtig wordt aan het Amerikaanse inreisverbod. Volgens Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma druist dat in tegen de Nederlandse grondwet en onze kernwaarden.

Ingewijden bij Buitenlandse Zaken wijzen erop dat het Amerikaanse inreisverbod inmiddels Amerikaanse gerechtelijke toetsen heeft doorstaan en er volgens Amerikaanse rechters geen mensenrechten worden geschonden.

Om te zorgen dat ook geen Nederlandse grondrechten met voeten worden getreden, wil Nederland een 'noodremprocedure' in het verdrag dat de Amerikaanse grenscontroles op Nederlandse bodem mogelijk moet maken. "Een opt-out is onderdeel van de gesprekken," zegt een woordvoerder van Justitie.

Sjoerdsma noemt het 'in algemene zin goed' dat de controles door Nederland opgeschort kunnen worden. "Maar ik heb gevraagd om de Amerikaanse grenscontroles te toetsen aan onze Grondwet en aan internationale verdragen. Die toets wil ik eerst zien voor ik kan zeggen of een opt-out voldoende is." Wanneer die grondwetcheck er is, is niet bekend.

De controles zijn een grote wens van de luchtvaartsector, omdat ze Schiphol aantrekkelijker maken dan andere vliegvelden in Europa. "Het is een mooie ontwikkeling," zegt een KLM-woordvoerder, "zeker voor passagiers die straks niet meer zo lang in de rij hoeven te wachten."

Grote drukte
Maar ook na politieke overeenstemming is nog niet zeker dat de controle wordt ingevoerd. Door de grote drukte op Schiphol is er geen plek voor Amerikaanse grenscontroles, ook omdat gescreende passagiers in een aparte ruimte moeten worden ondergebracht. Schiphol moet bovendien bij een harde brexit op zoek naar ruimte voor extra controles op Britse reizigers.

"Er wordt nog gekeken hoe preclearance op Schiphol operationeel ingepast kan worden," aldus een woordvoerder van de luchthaven. "Maar wij wachten eerst de uitkomsten van de onderhandelingen af."

Direct doorlopen

- Thuis regelt de Amerikaganger een voor de VS verplicht visum of Esta

- Op Schiphol gaat hij gewoon door de Nederlandse paspoortcontrole

- Op weg naar het vliegtuig moet hij zich, ruim tevoren, melden bij de Amerikaanse controle. Amerikaanse agenten controleren het paspoort, visum of Esta, stellen een aantal vragen, nemen vingerafdrukken en beslissen of de passagier mag afreizen of niet.

- Goedgekeurd moet de passagier wachten in een afgesloten ruimte, die als Amerikaans grondgebied geldt.

- Bij aankomst in de VS hoeft de reiziger niet in de (vaak ellenlange) rij te staan maar kan hij direct doorlope

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden