Plus Blikvangers

Gedenkteken voor Walraven van Hall

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Vandaag: een gedenkteken voor een verzetsheld. 

'De gevelde boom staat voor de gevallen reus,' aldus maker Fernando Sánchez Castillo Beeld Tammy van Nerum

Toen Bankier van het verzet vorig jaar in première ging, vroeg menigeen zich af waarom het zo lang had geduurd, een film over verzetsheld Walraven 'Wally' van Hall (1906-1945). Door een slimme wisseltruc met echte en vervalste schatkistpapieren van De Nederlandsche Bank wist Van Hall voor 51 miljoen gulden uit de kluis te halen. In totaal slaagde hij erin ruim 106 miljoen gulden te 'organiseren' (omgerekend naar nu: 572 miljoen euro).

In januari 1945 werd Van Hall gearresteerd in Amsterdam; op 12 februari 1945 werd hij in Haarlem gefusilleerd.

Een film heeft dan lang op zich laten wachten, Van Hall was al wel op andere manieren geëerd. Historicus Loe de Jong omschreef zijn verzetsdaad als de grootste individuele prestatie van verzet; er zijn in Nederland zo'n twintig straten naar hem vernoemd; en op het Frederiksplein, tegenover De Nederlandsche Bank, is in 2010 op initiatief van de Vlijmense huisarts dr. Weij­ers een monument opgericht voor Van Hall.

Het is een monument waar je gemakkelijk overheen kijkt. Het ziet er namelijk uit alsof er een boom is geveld tijdens een zware herfststorm: een lange zwarte stam en dito takken liggen aan de binnenkant van een muurtje in de vorm van halve cirkel. Aan de andere zijde staat een stuk stronk in dezelfde kleur.

Dood hout, denk je onwillekeurig. Maar als je met een sleutel tegen de stam of de stronk tikt, klinkt het als metaal. De boom is geen boom, maar een bronzen monument, wordt ook duidelijk door de plaquette in het rommelige, slecht onderhouden plantsoen (de plek waar vroeger een boom stond is dichtgemaakt met grijze plavuizen, die detoneren tussen de rode klinkers).

Op de plaquette staat ook een url: www.walravenvanhall.nl, die leidt naar een site met allerhande informatie over Van Hall, óók over het monument. Althans, over de plek ervan. Die wordt 'toepasselijk' genoemd, maar De Nederlandsche Bank was tijdens de oorlog gevestigd aan de Oude Turfmarkt, in het pand waar nu het Allard Pierson Museum zit, en verhuisde pas in 1968 naar het Frederiksplein.

Walraven van Hall

Sinds 2010
Kunstenaar Fernando Sánchez Castillo
Waar Frederiksplein

Onderzoek leert dat de boom een afgietsel is van de echte boom uit Het Oude Bossche Veld in Noord-Brabant, die voor de vervaardiging van het monument is gerooid. "De gevelde boom staat voor de gevallen reus," aldus de Spaanse kunstenaar Fernando Sanchez Castillo. "De boom is door natuurgeweld geveld, Walraven van Hall door geweervuur."

Op de takken mag worden gezeten, kinderen mogen erop klimmen. Zo staat de boom symbool voor Van Halls vermogen mensen bij elkaar te brengen - elkaar bestrijdende verzetsmensen kreeg hij rond één tafel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden