Gaat de EO op de populistische toer?

De EO bracht de laatste tijd geruchtmakende programma's als Rot Op Naar Je Eigen Land en Jojanneke In De Prostitutie. Gaat de Evangelische Omroep op de populistische toer? 'Ik weet niet of de achterban op de Veluwe dit waardeert.'

Deelnemers aan Rot op naar je eigen land. EO-directeur Arjan Lock: 'We willen mensen aan het nadenken zetten.'Beeld EO

PVV'ers schreeuwden al moord en brand voordat ze maar één minuut hadden gezien van Rot Op Naar Je Eigen Land. Martin Bosma stelde zelfs Kamervragen over de EO-productie waarin Nederlanders een reis moeten maken die een vluchteling ook maakt.

Eerder zorgde de vierdelige serie Jojanneke in de prostitutie al voor deining. Jojanneke van den Berge kreeg veel kritiek te verduren, vooral van enkele prostituees, over de serie die een niet al te rooskleurig beeld schetst van de prostitutie in Nederland.

'De EO is echt alle gêne kwijt. Debiel programma na debiel programma,' twitterde journalist Pieter van Klinken. Televisierecensent Jean-Pierre Geelen van de Volkskrant sprak van Tokkie-tv. 'Ophef als verworvenheid. Nu ook bij de EO.' Onze eigen recensent Han Lips noemde Van den Berge 'de Quinsy Gario van de Wallen, maar dan sympathieker.'

Niet alleen maar psalmen
Zijn de tijden van Het kleine van huis op de prairie bij de Evangelische Omroep voorbij? Niet alleen de programma's zijn minder braaf, dat geldt ook voor de presentatoren. Naast Jojanneke van den Berge trok de EO Danny Ghosen aan. Beiden zijn afkomstig van de opruiende omroep Powned.

Televisie-expert Bert van der Veer noemt de koers van de EO nogal gewaagd. 'Ik denk niet dat de achterban op de Veluwe het allemaal zal waarderen.' Toch heeft hij begrip voor de keuze van de omroep. 'Je kunt niet alleen maar psalmen en gezang uitzenden.' Van der Veer wijst erop dat de EO enkele jaren geleden met Arie Boomsma ook wat gewaagdere programma's maakte, zoals Veertig dagen zonder seks. Boomsma verliet echter in 2009 de omroep vanwege verschil van inzicht. 'Toen was de tijd er kennelijk nog niet rijp voor.'

Geen kat in nood
De EO vaart nu scherper aan de wind, vindt mediacommentator Marianne Zwagerman. Naar de reden waarom kan ze alleen maar gissen. 'De EO heeft er bewust voor gekozen een zelfstandige omroep te blijven,' zegt Zwagerman, die een van de oprichters was van Powned. 'Dat is een goede keuze geweest. Ze zijn de vierde omroep geworden en de grootste omroep die niet gefuseerd is. Hun weg is daarmee beloond.'

Maar sinds een jaar lijken ze die weg te hebben verlaten, stelt Zwagerman. 'Ze maken nu programma's die bij Powned of SBS kunnen zitten. Dat vind ik risicovol opereren. Ze hebben die 440.000 leden te danken aan wat ze deden, niet aan wat ze nu doen.'

'Ze waren altijd heel erg geprofileerd. De EO was de enige omroep waar staatssecretaris Sander Dekker nooit wat van kon zeggen. En dan ga je nu populistisch doen. Dat is toch een beetje raar. Ze zijn geen kat in nood.'

Kabbelende programma's
Van der Veer denkt niet dat zulke programma's bij de commerciële zenders mogelijk zouden zijn. 'Jojanneke had nooit zoveel tijd gekregen om het te maken bij de commerciëlen.' (Van den Berge is twee jaar bezig geweest voor het programma)

Hij vindt dat de shows de Nederlandse televisie alleen maar interessanter maken. 'Ik kijk niet naar de afzender, maar naar de envelop. Zowel Jojanneke in de prostitutie als Rot op naar je eigen land zijn programma's die een stuk interessanter zijn dan de gemiddelde documentaire over zulke onderwerpen. Schuren is altijd goed voor televisie.'

En dat schuren is op sommige momenten een bewuste keuze, beaamt EO-directeur Arjan Lock. 'Wij zijn een omroep die mensen aan het nadenken wil zetten. Dat doe je niet met kabbelende programma's. Soms schuren of irriteren die programma's juist. Dan gaan mensen hopelijk nadenken over wat ze ervan vinden.'

Uit overtuiging
Lock ontkent dat er sprake is van een beleidsmatige koerswijziging. 'We maken dat soort programma's over thema's die wij belangrijk vinden, over dingen waar we ons misschien kwaad over maken, zoals vluchtelingen of prostitutie. We willen opkomen voor mensen die geen stem hebben.'

De EO maakt programma's expliciet vanuit het geloof; denk aan The Passion. 'Dat is duidelijk EO,' zegt Lock, die vindt dat de programma's daarom verschillen van wat bij de commerciëlen te zien is. 'Wij maken het uit overtuiging, niet voor de reclame-inkomsten.' Maar het moet niet alleen preken voor eigen parochie zijn, vindt Lock. 'We willen omarmend zijn naar andere mensen. We willen de discussie aangaan.'
Vooralsnog hebben de nieuweprogramma's niet tot een verlies van leden geleid, zegt de EO.

Dat de toon van sommige programma's scherper is, vindt Lock logisch. 'De EO is van oudsher zeer herkenbaar, maar je blijft bestaan door mee te bewegen met de tijd. Je moet het evangelie concreet maken in de tijd waarin je leeft.'

De EO moet bij de tijd blijven, vindt ook Bert van der Veer. 'Een deel van hun achterban sterft uit. Dan moet je een nieuwe creëren.'

Jojanneke in de prostitutie.Beeld EO
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden