Plus

Frits Bom (1944-2017): De boze man die bij RTL gezellig werd

Hij was misschien wel de eerste 'boze witte man' van Nederland. Programmamaker Frits Bom nagelde als de Ombudsman van de Vara meedogenloos autoriteiten aan de schandpaal.

Vakantiegangers mochten bij De Vakantieman aanwijzen waar ze dachten dat zij waren Beeld ANP Kippa
Vakantiegangers mochten bij De Vakantieman aanwijzen waar ze dachten dat zij warenBeeld ANP Kippa

'Wie is er verantwoordelijk voor dit wánbeleid?', was bijvoorbeeld zijn inleidende vraag bij een item over een campinkje in Dordrecht dat moest plaatsmaken voor een woonwijk. Om vervolgens ronkend de reportage te eindigen met de conclusie: 'Dit is een ongestoord staaltje manipulatie van de gemeente.'

Frits Bom die donderdag op 73-jarige leeftijd in Spanje overleed, was feitelijk de opvolger van Marcel van Dam als ombudsman - hoewel dit instituut tussen die twee heren in nog twee tussenpausen kende. Maar de populaire Bom pakte de klachten totaal anders aan.

Taal van de straat
Van Dam was socioloog, later politicus, maar bleef altijd de keurige en scherpe man die in pak achter de presentatiedesk had plaatsgenomen. Bom, de havenarbeider, was volkser. Hij had weliswaar een te groot pak aangetrokken met afhangende schouders, maar hij sprak de taal van de straat. Hij was activistisch, soms populistisch en vooral: voortdurend verontwaardigd.

Vóór zijn doorbraak als Ombudsman in 1978 was Bom verslaggever ­
bij de Vara-radio en bij het NOS-­journaal. Hij werkte ook mee aan het programma Poets, de voorloper van Bananasplit. Maar als Ombudsman was hij echt in zijn element.

Dat programma zou in 1984 nog worden omgevormd tot 'Konsumentenman', ook populair, waarin hij de focus van de overheid weghaalde en zich concentreerde op de relatie tussen consument en fabrikant. Hoogtepunt was steeds de vondst van de 'Konsumentenmand' met inkopen uit de buurtsuper. Wie de waarde raadde, mocht 'm hebben.

Stukken minder hypocriet
Maar in 1989 kwam ook die periode ten einde. Bom kreeg ruzie met Marcel van Dam, inmiddels voorzitter van de Vara. Van Dam was kritisch over de inhoud van Boms programma, en Bom beschuldigde Van Dam van drankmisbruik.

Hij kon niet anders dan zijn heil bij de commerciëlen te zoeken, maar dat pakte juist heel goed uit. De mensen bij RTL 4 waren volgens Bom stukken minder hypocriet als die bij de linkse Vara. Juist hier kreeg hij een programma dat hem nóg populairder zou maken: De Vakantieman.

Hij verraste zijn arbeiderspubliek dat van de Vara was meeverhuisd met een voortdurende glimlach. De 'boze man' droeg opeens overhemden met korte mouw, was opgeruimd, en deed vooral gezellig over de kleine incidenten van kijkers uit vakantieoorden als Benidorm en Las Palmas.

Waar de camera van Bom op het strand verscheen, klonk de gevleugelde uitspraak: 'Vakantieman! Ben ik al bruin?' Op locatie mochten toeristen op een wereldkaart aanwijzen waar zij dachten dat zij waren.Hilarische televisie was dat in de jaren negentig. Vakantiegangers legden hun vinger op Madagaskar, terwijl ze op Kreta aan de Retsina zaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden