PlusAchtergrond

Frisse wind blijft uit op filmfestival Berlinale

Zaterdagavond worden de prijzen uit­gereikt op het filmfestival Berlijn. Misschien kan de jury nog voor een verrassing zorgen op de zeventigste festivaleditie, die vooral business as usual bood.

Never Rarely Sometimes Always is een kanshebber in Berlijn.

Aan de oppervlakte leek het er even op dat er écht iets was veranderd op het filmfestival van Berlijn. De hallen van het Berlinale Palast, de grootste filmzaal van het festival, worden ieder jaar versierd met fotoportretten van de belangrijkste gasten: de makers van de films die op het festival in competitie draaien en de steracteurs de schitteren in de galapremières.

Gerhard Kassner portretteerde ze meer dan 15 jaar lang tegen een degelijke grijze achtergrond. Dit jaar nam Jens Koch het stokje over, en dat was te merken. In de sterrengalerij straalt Hillary Clinton (als onderwerp van een documentaireserie een van de prominente gasten) meisjesachtig tegen een blauwgroene achtergrond, springen regisseur en acteurs van Berlin Alexanderplatz eruit in een knalgeel kader en mocht Johnny Depp charismatisch zijn hoed ophouden tegen een purperrode wand.

Nieuwe koers

Dat nieuwe elan bleek aanstekelijk: op dag vijf kon de Berlinale, dat zich graag profileert als de grootste publiekstrekker onder de filmfestivals, berichten dat de bezoekcijfers opnieuw waren gestegen. De nieuwe koers bleef echter vooral cosmetisch.

De frisse wind die werd verwacht onder leiding van de nieuwe artistiek leider Carlo Chatrian, die met enige bombarie was weggekaapt bij het filmfestival van Locarno, bleef uit. De zeventigste festivaleditie van de Berlinale, waar Chatrian samen met zakelijk directeur Mariette Rissenbeek aan het hoofd stond, was een ‘Berlinale als vanouds’.

Dat wil vooral zeggen: cinema als commentaar op de wereld – ook onder Chatrian bleef op de Berlinale een hoofdrol weggelegd voor politiek engagement. Zo bleek de documentaire Gunda van de Russische regisseur Viktor Kossakovsky een van de grote successen op de aan het festival verbonden filmmarkt. Met dit tekstloze, in beeldschoon zwart-wit gefilmde portret van een boerderijvarken en haar nest biggetjes stelde Kossakovsky zichzelf tot doel van elke kijker een vegetariër te maken.

Berlin Alexanderplatz

Ook de Duitse competitiefilm Berlin Alexanderplatz (waaraan het Amsterdamse productiehuis Lemming is verbonden) kreeg flink wat aandacht. Burhan Qurbani’s vierde film is een hedendaagse hervertelling van de roman van Alfred Döblin uit 1929, die eerder de basis vormde voor Rainer Werner Fassbinders legendarische miniserie uit 1980. De Iraaks-Duitse Qurbani maakt van de kleine crimineel Franz Biberkopf, die in het boek centraal staat, de Afrikaanse immigrant Francis (Welket Bungué).

Net als zijn evenknie zo’n honderd jaar geleden krijgt hij te maken met flink wat maatschappelijke ellende, te beginnen met de enigmatische drugsdealer Reinhold (Albrecht Schuch, in het tegenovergestelde van zijn rol als goedaardige hulpverlener in System Crasher, nu in de Nederlandse bioscopen). Qurbani’s ruim drie uur lange film doet, ondanks enkele ijzersterke expressionistische momenten, te weinig met dat sterke centrale gegeven.

Ook de handvol grote hedendaagse filmauteurs in de competitie overdonderde niet; ze brachten vooral wat van ze werd verwacht. Met het doordachte First Cow leverde Kelly Reichardt opnieuw een intelligente revisie van de western, zoals ze dat in 2010 met Meek’s Cutoff deed. De Zuid-Koreaanse filmmaker Hong Sang-soo bewees ook met The Woman Who Ran, zijn 24ste speelfilm in evenzoveel jaar, weer dat telkens ongeveer hetzelfde doen toch heel enerverend kan blijven.

Geen duidelijke favorieten

Ook de terugkeer van de Thaise grootmeester Tsai Ming-liang, die na Stray Dogs in 2013 zijn pensioen had aangekondigd, met de speelfilm Days bleek geen meesterwerk.

Al met al zijn er geen overduidelijke favorieten – al moet het raar lopen wil de jury onder leiding van acteur Jeremy Irons het rauwe en emotionerende Never Rarely Sometimes Always van Eliza Hittman met lege handen naar huis sturen. Dat ingetogen drama over Autumn (Sidney Flanigan), een tiener in een Amerikaans stadje, die ongepland zwanger blijkt, toont de eindeloze reeks hoepels waar zij vervolgens in Trumps Amerika doorheen moet om een abortus te krijgen. Een urgent bewijs van de waarde van de politieke insteek die de Berlinale ook dit jaar weer kenmerkte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden