Plus

Freewheelend fietsen en filmen

Filmmakers Max Jansen (27) en Tomas Kamphuis (24) hadden nooit langer dan tien kilometer gefietst. Nu hebben ze er 6000 kilometer door 14 landen opzitten, en zijn ze films en ervaringen rijker.

Max Jansen en Tomas Kamphuis betaalden maar vier keer voor een hostel. Beeld Freewheel Stories

Films maken en verhalen vertellen in ruil voor onderdak, dat was het doel. Een jaar geleden stapten cameraman Max Jansen en editor Tomas Kamphuis in Amsterdam op de fiets. Een plan voor de route hadden ze niet. Zesduizend kilometer door veertien landen later doen de gebruinde filmmakers uit de doeken hoe ze bijna overal gratis sliepen. "We hebben maar vier keer betaald voor een hostel."

De mannen wilden op reis onder de noemer Freewheel Stories vrijer werk maken dan hun commercials hier voor trendy merken. Bovendien wilden ze wat van de wereld zien. Kamphuis wilde dat graag op de fiets doen omdat 'alle belangrijke dingen in mijn leven - werk, vrienden, familie en uitgaan - verbonden zijn door de fiets'. Ervaring met afstanden van meer dan tien kilometer hadden ze niet.

Bierbrouwerij
Ze begonnen 2 juni vorig jaar met een tocht van Amsterdam naar Nijmegen. Het eerste project was een korte film voor een bierbrouwerij. "De ideale plek om in ruil voor kost en inwoning, en dus bier, te beginnen," zegt Jansen. "De eerste nacht sliepen we in een tentje voor de deur, maar al snel verhuisden we naar een matje in de brouwerij en mochten we douchen bij de bedrijfsleider."

De volgende stop was Berlijn, waar ze een zwart-witfilm over een Japanse vibrafoonspeler maakten. Daarna verbleven ze in Oostenrijk in een hotel gerund door vluchtelingen voor een derde korte film. Wat de films gemeen hebben, is het thema migratie en een positieve insteek.

Tomas Kamphuis ontdekte tijdens de reis 'dat er veel meer veilige plekken zijn dan het nieuws ooit zal toegeven. Helaas doen negatieve verhalen het beter'. In de films willen ze 'het positieve laten zien van plekken waar mensen niet verwachten dat er schoonheid schuilt'. Zo kwam er een film over Syrische vluchtelingen in Istanboel. Kamphuis: "Eigenlijk wilden we niet nog een film maken over vluchtelingen, maar tijdens de fietstocht door Oost-Europa zagen we vrachtauto's met vluchtelingen, hoopjes vieze oude kleren en een tentenkamp rond het station in Belgrado. We konden het niet negeren."

Mensen zoals wij
In Istanboel kwamen de twee in contact met een Syrische boekhandelaar. Via hem ontmoetten ze vluchtelingen die in Syrië leraar, poëet en filmmaker waren geweest. "Kortom, mensen zoals wij," zegt Jansen. "We besloten een film te maken over hoe zij de toekomst zien, in plaats van de ellende, die elders al breed wordt uitgemeten." Voor de film interviewden ze 35 mensen in het Arabisch en Engels.

Daarna wilden Jansen en Kamphuis door naar Iran, maar daar kwamen ze met al hun videoapparatuur niet zonder problemen binnen. Dus fietsten ze verder door Turkije, tot na vijf maanden het geld op was. Het duo overwoog om terug naar huis te gaan, maar gaf de reis nog een kans door naar Tel Aviv te vliegen om commerciële opdrachten te doen. Na vier maanden werken konden ze het vervolg financieren.

Rugzakken
Na het dure Israël zou de fietstocht verder gaan in een goedkoop land. De tickets naar Thailand waren al gekocht toen Kamphuis het aanbod kreeg te filmen in Colombia. "In eerste instantie zeiden we nee, maar later hebben we het zo geregeld dat ons ticket werd betaald. We wilden altijd al eens vliegen door te ruilen."

Binnen twee dagen stonden ze in Medellín in de bergen, met hun fietsen met zeven versnellingen. Dat bleek niet te doen te zijn, dus met pijn in het hart reisden de mannen met rugzakken verder - zonder fietsen. Alleen de terugweg van Spanje naar Nederland werd nog per fiets afgelegd.

Ook zonder fietsen bleef het concept van iets ruilen voor onderdak een belangrijke factor. Zo maakten ze voor een net geopend hostel in Colombia foto's in ruil voor onderdak. Slaapplekken vonden ze onder andere via websites als Couchsurfing en Warm Showers (platform voor fietsers waar fietsers elkaars gastheer zijn) en door wild te kamperen. Volgens Kamphuis kan iedereen zo reizen. "Als je mensen met een open mindset benadert, gaan overal deuren voor je open en heb je geen geld meer nodig."

Duitse padvinder
Nare ervaringen had het duo nauwelijks, positieve daarentegen genoeg. Afgezien van een oude Duitse padvinder die opeens met een zwaaiende machete naast de slapende mannen stond was iedereen vriendelijk. Ook het fietsen ging goed, op een paar lekke banden, gevaarlijke ritjes op snelwegen en enorme overstromingen in Hongarije na. Ruzie hebben de twee vrienden nooit gehad, al kenden ze elkaar pas een jaar toen ze op pad gingen. Jansen: "Je wordt vanzelf erg flexibel als je steeds bij andere mensen slaapt in ruil voor gunsten."

Hoewel ze na Istanboel geen films meer hebben gemaakt, is de reis voor hen geslaagd. Jansen: "We wilden een nieuwe levensstijl uitproberen en dat is gelukt. Door het commerciële werk hadden we helaas niet altijd de lust en het enthousiasme voor vrij werk. Nu weet ik dat ik tijd voor mezelf moet nemen om creatief werk te maken en verder te gaan met Freewheel Stories."

Ook Kamphuis leerde een levensles: "Je kunt bepalen in hoeverre toevalligheden je overkomen. Als je binnen blijft gebeurt er niets, maar als je iemand aanspreekt open je misschien een deur die wel duizend nieuwe deuren kan openen. Daardoor kom je in te gekke situaties." Volgens hem hadden ze op deze manier nog jaren kunnen reizen. "Maar het werd tijd naar huis te gaan, te reflecteren en onze vrienden weer te zien." Jansen: "En de zomer in Amsterdam is te gek en dan is er bovendien veel werk in onze sector."

Bekijk alle films op www.freewheelstories.com.

Max Jansen en Tomas Kamphuis presenteren hun avonturen en tips over goedkoop reizen vrijdag 10 juni in Pakhuis de Zwijger. Aanvang 20.00 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden