Plus

Freek de Jonge: 'Als kind was ik er al op gericht volwassenen te behagen'

Freek de Jonge is behalve cabaretier ook schrijver. Reikhalzend Verlangen, zijn memoires, is een aanvulling op zijn debuutroman die dertig jaar geleden is verschenen.

Freek de Jonge: 'Ik ben 73, de tijd begint te dringen' Beeld Dingena Mol
Freek de Jonge: 'Ik ben 73, de tijd begint te dringen'Beeld Dingena Mol

"De tijd begint te dringen. Ik ben 73 jaar. Ik heb veel meegemaakt en die herinneringen wil ik doorgeven. Ik moet een keer alles opschrijven, toch? Ik voel behoefte me te uiten; anderen te amuseren, ontroeren en verbazen. Op het toneel ­beduvel, overrompel ik. Schrijven is preciezer, dieper. Ik stel mezelf ­andere vragen."

"Als ik schrijf, in rust en concentratie, keren woorden als respect en mededogen terug. Ze komen uit de woordenschat van mijn vader en roepen sferen en stemmingen op, waaraan we vandaag de dag voorbijlopen."

Te weinig dromers
"Ik had een fijne, onbezorgde jeugd. Een zorgzame moeder, een zachtmoedige vader en het gevoel: je mag er zijn. Mijn schoolresultaten waren slecht, maar nooit punt van discussie. Het drama van de middelbare school: talent dat niet bij de lesstof ligt. Laat kinderen toch zelf ontdekken wie ze zijn, anders krijg je een ­samenleving met alleen strebers en te weinig dromers."

"Ik wist al snel dat ik niet het laffe ­leven van een pont wilde leven: ik wilde niet heen en weer, ik wilde vooruit! Er is niet één weg. Simpele schoollesjes kon ik nog geen dag ­onthouden; ik leerde meer van de weg heen en terug naar school dan in de klas. Van groot belang is de ­genade die je ontvangt, waardoor je je talent kunt ontdekken."

"Mijn vader gaf door wat hij zelf had geleerd: opvoeding is geen rekrutenopleiding. Hij was dominee, maar hij heeft ons nooit verplicht naar de kerk of catechisatie te gaan. Als kind moet je je eigen inzichten ontwikkelen en volgen."

Geen afstand
"Zo schrijf ik in mijn romandebuut Zaansch Veem uit 1987 over de commotie in de kerk toen Karel Appel voor 10.000 gulden de tekst 'De ganse schepping wacht met reikhalzend verlangen op het openbaar worden der zonen Gods' op de muur kladde. Die tekst werd verwijderd met witte kalkverf. Ik stond voor de keuze: wil ik bij mensen horen die dat soort dingen weghalen of die het ergens op schilderen?"

"Ik heb veel gewild in mijn leven. Ik hunkerde naar het toneel. Voor meisjes was ik niet de gedroomde man. De relatie met mijn vrouw Hella wilde ik heel graag, maar mijn grootste ­verlangen was dat ik iets kon betekenen voor de mensen. Dat je samen bent, geen afstand. Dat is vast het pastorale van mijn vader, die op de fiets langs de mensen ging die behoefte hadden aan zijn troost."

"Als kind was ik er al op gericht volwassenen te behagen, enkel de vorm veranderde later. Mensen aan het lachen maken is het mooiste wat er is. En ik heb altijd de behoefte om er een boodschap in te verpakken."

Open naar de wereld
"Met dit boek ben ik open naar de wereld. Er is heel veel over van dat kleine jongetje uit het boek. Ik voel me erg met hem verbonden. Vooral met zijn gekoesterde naïviteit, het nog weinig weten van de boze wereld. Het geloof, waar een hele hoop mensen op zijn afgeknapt, heeft bij mij nooit zo gewerkt. Ik heb altijd met eerbied en respect naar die relatie met God gekeken."

"Mensen worden steeds vaker in een hokje geduwd. Laatst probeerde ik iemand uit te leggen hoe je geld voor een goed doel bij elkaar krijgt. 'Jij bent toch links,' vroeg ze. Dat is toch geen beletsel om iets van de loop van geld te weten?"

"Wie oordeelt, splitst het oor in tweeën. Je hebt iets gehoord en de ene kant van het oor wil dít horen en de andere kant wil dát horen. We maken het onszelf moeilijk om met elkaar te praten. Je kunt beter monologen houden. In mijn boek zit weinig oordeel. Schrijven is mijn vlucht voor oordelen."

Reikhalzend Verlangen van Freek de ­Jonge, AtlasContact. Vanaf 21/11 staat hij vijf keer met de gelijknamige voorstelling in het Zaantheater in Zaandam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden